Երևան քաղաքի ինտենսիվ ուսուցման ռեժիմով դպրոցներում սովորողների փաստացի սննդի հիգիենիկ գնահատականը

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքակրթության զարգացման հակասական կողմերի քննադատական վերլուծությանը՝ ընդգծելով այն սոցիալական, բարոյական և մշակութային երևույթները, որոնք հեղինակային մեկնաբանության մեջ դիտարկվում են որպես քաղաքակրթական առաջընթացի «մութ կողմեր»։ Հեղինակը քննարկում է հասարակական զարգացման ընթացքում ի հայտ եկող արժեքային ճգնաժամերը, անհավասարության խորացումը, բռնության և օտարման ձևերը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական առաջընթացի և մարդկային հումանիտար արժեքների միջև առաջացող հակասությունները։ Գրքում քաղաքակրթության պատմությունը ներկայացվում է որպես բարդ և բազմաշերտ գործընթաց, որտեղ նյութական առաջընթացը միշտ չէ, որ համընկնում է բարոյական կամ սոցիալական առաջընթացի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հասարակության խնդիրներին՝ զանգվածային մշակույթ, սպառողականություն, սոցիալական մեկուսացում և արժեքային համակարգերի փոփոխություն։ Հեղինակը կիրառում է քննադատական-փիլիսոփայական մոտեցում՝ փորձելով բացահայտել այն գործոնները, որոնք հանգեցնում են քաղաքակրթության ներքին հակասությունների սրմանը։

Կրոն

Այս աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական բարոյականության, հոգևոր կատարելագործման և առաքինի կյանքի սկզբունքների ներկայացմանը՝ ընթերցողին առաջնորդելով դեպի անձնական վարքի գիտակցված կարգավորում, հոգևոր ինքնադաստիարակություն և քրիստոնեական արժեքների գործնական կիրառում։ Գրքի գաղափարական հիմքում ընկած է այն համոզմունքը, որ մարդու հոգևոր հասունացումը պայմանավորված է ոչ միայն հավատքի ընդունմամբ, այլև առօրյա կյանքում քրիստոնեական պատվիրանների հետևողական պահպանմամբ, սեփական վարքի վերահսկմամբ և բարոյական սկզբունքներին հավատարիմ մնալով։ Աշխատության առանցքային թեմաներից են քրիստոնեական առաքինությունները, ներքին կարգապահությունը, խոնարհությունը, հնազանդությունը, համբերությունը, գթասրտությունը, բարությունը, մաքրակենցաղությունը, ինքնազսպումը և Աստծո կամքին նվիրվածությունը։ Դրանց ներկայացման միջոցով բացահայտվում է մարդու ներաշխարհի, մտքերի, խոսքերի ու գործողությունների միջև եղած կապը, ինչպես նաև այն պատասխանատվությունը, որ յուրաքանչյուր անհատ կրում է իր հոգևոր և բարոյական կյանքի համար։ Հատուկ կարևորություն է տրվում ինքնաքննությանը, սեփական թերությունների ճանաչմանը, մեղավոր հակումների հաղթահարմանը և առաքինությունների հետևողական զարգացմանը։ Քրիստոնեական բարոյագիտության տեսանկյունից մարդու վարքը դիտարկվում է որպես նրա ներքին համոզմունքների և հոգևոր վիճակի արտահայտություն, ուստի արտաքին գործողությունների կատարելագործումը կապվում է ներքին աշխարհի մաքրագործման հետ։ Աշխատության դաստիարակչական ուղղվածությունն ընդգծում է նաև մարդկային հարաբերություններում բարոյական պատասխանատվության նշանակությունը՝ կարևորելով ուրիշների նկատմամբ հարգանքը, ներողամտությունը, արդարամտությունը, անձնազոհությունը և սեփական շահերը ընդհանուր բարօրությանը ծառայեցնելու պատրաստակամությունը։ Հոգևոր-խրատական գրականությանը բնորոշ եղանակով առաքինությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես վերացական գաղափարներ, այլև որպես ամենօրյա կյանքի ընթացքում կիրառելի վարքականոններ, որոնք օգնում են մարդուն հաղթահարելու ներքին հակասությունները, դիմակայելու գայթակղություններին և ձևավորելու կայուն բարոյական նկարագիր։ Գրքի խորքային գաղափարներից է այն միտքը, որ քրիստոնեական կատարելությունը երկարատև հոգևոր աշխատանքի արդյունք է, որը պահանջում է կամքի ամրություն, հետևողականություն, աղոթական կյանք և սեփական անձի նկատմամբ քննադատական վերաբերմունք։ Հոգևոր դաստիարակության այս մոտեցումը կարևորում է նաև հավատքի և գործնական կյանքի միասնությունը՝ ցույց տալով, որ քրիստոնեական արժեքները պետք է դրսևորվեն մարդու վերաբերմունքում, պարտականությունների կատարման, խոսքի ու գործի ներդաշնակության և հասարակական հարաբերությունների մեջ։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը պատկանում է եվրոպական քրիստոնեական խրատական ու բարոյագիտական գրականության այն ավանդույթին, որտեղ հոգևոր խորհրդածությունը զուգորդվում է գործնական հրահանգների և բարոյական ինքնակատարելագործման սկզբունքների ներկայացման հետ։ Շարադրանքի նպատակադրումը ընթերցողին ոչ միայն ծանոթացնելն է քրիստոնեական առաքինությունների տեսական նշանակությանը, այլև խթանել դրանց գիտակցված կիրառումը սեփական կյանքում։ Հեղինակի՝ Սուրբ Ալֆոնսոս Ռոդրիգեսի անունով հայտնի հոգևոր-խրատական ավանդույթը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական ինքնադաստիարակության գրականության մեջ՝ առանձնանալով ներքին կարգապահության, հոգևոր զգոնության և առօրյա պարտականությունների սրբագործման գաղափարների ընդգծմամբ։ Հայ իրականության մեջ նման աշխատությունների թարգմանությունն ու հրատարակությունը նշանակալի դեր են ունեցել եվրոպական քրիստոնեական բարոյագիտական մտքի տարածման, հայ ընթերցողի հոգևոր կրթության և դաստիարակչական գրականության հարստացման գործում։ Մխիթարյան միաբանության գործունեության շրջանակում այսպիսի գրքերը ծառայել են ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը, այլև կրթված, բարոյապես պատասխանատու և հոգևոր արժեքներին հավատարիմ անհատի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է հայ կրոնական գրականության, քրիստոնեական բարոյագիտության, հոգևոր դաստիարակության և Մխիթարյանների թարգմանական ու հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է հատկապես քրիստոնեական առաքինությունների, անձնական պատասխանատվության, հոգևոր ինքնաքննության և բարոյական կատարելագործման հարցերով հետաքրքրվողների համար՝ առաջարկելով մարդու ներքին աշխարհի ու արտաքին վարքի ներդաշնակության վրա հիմնված կենսական ուղենիշներ։

Մանկավարժություն

Ակունք. Գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (11) աշխատությունը գիտամեթոդական և ուսումնամեթոդական հոդվածների ժողովածու է, որը ներառում է տարբեր հեղինակների ուսումնասիրություններ կրթության տեսության և մանկավարժական պրակտիկայի արդիական խնդիրների վերաբերյալ, այն ներկայացնում է ուսուցման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման մեթոդներ, դասավանդման նորարարական մոտեցումներ, ուսումնական նյութերի մշակման սկզբունքներ և գնահատման համակարգերի կատարելագործման հնարավորություններ, ժողովածուն անդրադառնում է նաև կրթական միջավայրի բարելավմանը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացմանը և ուսուցման որակի բարձրացման գործիքներին, միաժամանակ ընդգծելով գիտական հետազոտությունների և կրթական պրակտիկայի փոխկապակցվածությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսուցիչների, մեթոդիստների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար։

Լեզվաբանություն

Ֆրանսերենից հայերեն բառարանը նախատեսված է ֆրանսերենի բառապաշարը հայերենով ներկայացնելու, բառերի իմաստները բացատրելու և երկու լեզուների միջև թարգմանական համապատասխանություններ հաստատելու համար։ Այն ներառում է ֆրանսերեն բառեր ու արտահայտություններ, որոնց հայերեն համարժեքները հնարավորություն են տալիս ընթերցողին հասկանալու օտարալեզու գրական, գիտական և առօրյա տեքստերը։ Այսպիսի բառարանները կարևոր նշանակություն են ունեցել ֆրանսերենի ուսումնասիրման, լեզվական հաղորդակցության և թարգմանական աշխատանքի զարգացման գործում՝ ծառայելով որպես գործնական միջոց ինչպես լեզուն սովորողների, այնպես էլ ուսուցիչների, թարգմանիչների և գրականությամբ զբաղվող անձանց համար։ Բառային նյութի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ բառերի որոնումը, նպաստում է բառապաշարի հարստացմանը և օգնում է տարբերակել բառերի իմաստային ու գործածական առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող էր օգտակար լինել նաև ֆրանսերենով գրված ստեղծագործություններ, ուսումնական նյութեր և մասնագիտական տեքստեր ընթերցելիս՝ ապահովելով դրանց հայերեն ընկալումը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ բառարանագրության պատմության մեջ՝ որպես ֆրանսերեն-հայերեն լեզվական կապերի ամրապնդմանն ու հայերեն թարգմանական մշակույթի զարգացմանը նպաստող ծավալուն բառարանային աշխատություն։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ֆրոնտալ պոլիմերացման եղանակով պոլիմերային կոմպոզիտների, մասնավորապես հիդրոժելերի և գրադիենտային կառուցվածքով նոր նյութերի սինթեզի տեսական ու փորձարարական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի ինքնատարածվող ճակատի ձևավորման և շարժման օրինաչափությունները, գործընթացի ջերմային բնութագրերը և վերջնական նյութի կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները։ Վերլուծվում են սկզբնական բաղադրիչների կազմի, մոնոմերների հարաբերակցության, նախաձեռնիչների, լցանյութերի և ռեակցիայի իրականացման պայմանների ազդեցությունը պոլիմերացման արագության, ջերմաստիճանային ռեժիմի և ստացվող կոմպոզիտների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածական ցանցային կառուցվածք ունեցող հիդրոժելերի ստացմանը, դրանց ջուր կլանելու և պահպանելու ունակությանը, մեխանիկական կայունությանը և կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են նաև նյութի տարբեր հատվածներում կազմի կամ հատկությունների նպատակային փոփոխությամբ գրադիենտային համակարգերի ձևավորման հնարավորությունները։ Քննարկվում է սինթեզի պայմանների և ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում են ֆրոնտալ պոլիմերացման տեխնոլոգիական առավելությունները՝ գործընթացի արագ իրականացման, էներգիայի արդյունավետ օգտագործման և նախապես սահմանված կառուցվածքային բնութագրերով նյութերի ստացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սինթեզված կոմպոզիտների բնութագրման մեթոդներին և դրանց հնարավոր կիրառություններին նյութագիտության, կենսատեխնոլոգիայի, բժշկության, գյուղատնտեսության ու տեխնիկական տարբեր ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի ստացման նոր մոտեցումների զարգացմանը և ֆրոնտալ պոլիմերացման գործընթացների նպատակային կառավարմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և կոմպոզիտային նյութերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կրոն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու (հայ-գրիգորյան ավանդույթի) լիտուրգիկ կառուցվածքին և պաշտամունքային համակարգին՝ այն դիտարկելով որպես դարերով ձևավորված ծիսական-աստվածաբանական ամբողջություն։ Նյութում վերլուծվում են Սուրբ Պատարագի հիմնական բաղադրիչները՝ ընթերցումներ, աղոթքներ, երգեցողություն, խորհրդակատարական գործողություններ և դրանց հերթականությունը, որոնք միասին ձևավորում են եկեղեցական պաշտամունքի կենտրոնական արարողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիտուրգիայի պատմական զարգացմանը՝ սկսած վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադարյան ձևավորված կանոնական կարգեր, ինչպես նաև հայկական ծեսի առանձնահատկություններին, որոնք այն տարբերակում են արևելաքրիստոնեական այլ ավանդույթներից։ Քննարկվում է նաև լեզվի դերը՝ գրաբարական տեքստերի պահպանությունը և դրանց երաժշտական մեկնաբանությունը շարականների և հոգևոր երգեցողության մեջ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ լիտուրգիան ոչ միայն կրոնական արարողություն է, այլ նաև համայնքային ինքնության, հոգևոր փորձառության և աստվածաբանական գաղափարների կենդանի արտահայտություն, որը միավորում է հավատացյալներին խորհրդի և պաշտամունքի ընդհանուր համակարգում։