Ավելին Ֆինանսներ բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Մաթեմատիկա

    Բազմաչափ բազմանդամային միջարկման և Գասքա-Մաեզթուի վարկածի վերաբերյալ

    Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության հիմնարար խնդիրների և այդ բնագավառում ձևակերպված Գասքա–Մաեզթուի վարկածի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մի քանի փոփոխականներից կախված բազմանդամների միջոցով տրված հանգույցներում սահմանված արժեքների վերականգնման խնդիրը, միջարկման հանգույցների երկրաչափական դասավորությունը և համապատասխան բազմանդամային տարածքների կառուցվածքային հատկություններն են։ Քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հանգույցների վերջավոր բազմության համար գոյություն ունի պահանջվող աստիճանի միակ միջարկիչ բազմանդամ, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այդպիսի հանգույցային բազմությունների հանրահաշվական և երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիմնարար բազմանդամներին, դրանց գործոնացման հատկություններին և ուղիղների՝ որպես հանգույցների կառուցվածքը բնութագրող երկրաչափական օբյեկտների դերին։ Գասքա–Մաեզթուի վարկածը դիտարկվում է բազմաչափ միջարկման այն հատուկ համակարգերի համատեքստում, որոնց հիմնարար բազմանդամները ներկայացվում են գծային գործոնների արտադրյալների միջոցով։ Վարկածի հետ կապված ուսումնասիրությունները կենտրոնանում են նման հանգույցային համակարգերում որոշակի թվով հանգույցներ պարունակող հատուկ ուղիղների գոյության խնդրի վրա և դրա կապի վրա ամբողջ միջարկման կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննարկվել վարկածի հաստատված մասնավոր դեպքերը, տարբեր աստիճանների համար կիրառվող ապացուցման մոտեցումները և հանգույցների դասավորության նկատմամբ սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում երկրաչափական և հանրահաշվական մեթոդների համադրումը, քանի որ խնդրի լուծելիությունը սերտորեն կապված է ինչպես բազմանդամների հատկությունների, այնպես էլ հարթության վրա հանգույցների փոխադարձ դիրքի հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև առավելագույն ուղիղների, հանգույցների կողմից ուղիղների օգտագործման և տարբեր ենթակառուցվածքների միջև կապերը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ միջարկման համակարգերը վերածել ավելի պարզ կառուցվածքների ուսումնասիրության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մոտարկումների տեսության, հանրահաշվական երկրաչափության և կոմբինատոր երկրաչափության գաղափարները՝ նպաստելով բազմաչափ բազմանդամային միջարկման կառուցվածքային օրինաչափությունների բացահայտմանը և Գասքա–Մաեզթուի վարկածի շուրջ ձևավորված մաթեմատիկական խնդիրների հետագա ուսումնասիրմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-23
    Բազմաչափ բազմանդամային միջարկման և Գասքա-Մաեզթուի վարկածի վերաբերյալ
    Օնլայն

    Մշակույթ

    Об армянской иллюстрированной рукописи из халкедонитской среды

    Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան պատկերազարդ ձեռագրերից մեկի ուսումնասիրությանը, որը ձևավորվել է քաղկեդոնական միջավայրում և կարևոր նյութ է հայ-բյուզանդական ու հայ-վրացական մշակութային փոխազդեցությունների հետազոտման համար։ Հեղինակը՝ Նիկողայոս Մառը, ձեռագրական հուշարձանը դիտարկում է ոչ միայն որպես մանրանկարչական արվեստի նմուշ, այլև որպես որոշակի էթնոդավանական միջավայրի պատմության և մշակույթի վկայություն։ Հետազոտության առանցքում հայ քաղկեդոնական համայնքների մշակութային առանձնահատկությունների բացահայտումն է, մասնավորապես՝ այն հարցը, թե ինչպես կարող էին հայկական լեզվական և ձեռագրական ավանդույթները համադրվել բյուզանդական ու վրացական եկեղեցական-գեղարվեստական ազդեցությունների հետ։ Հեղինակի ուշադրությունը գրավում է այն հանգամանքը, որ նման միջավայրերում հայերենը կարող էր պահպանել իր նշանակությունը եկեղեցական և մշակութային կյանքում՝ միաժամանակ փոխազդելով հարևան քրիստոնեական ավանդույթների հետ։ Պատկերազարդման համակարգը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մանրանկարների պատկերագրությունը, սրբերի ներկայացման ձևերը, գրությունների լեզուն և գեղարվեստական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Նման տարրերի համադրությունը կարևոր է ձեռագրի ստեղծման միջավայրի և մշակութային պատկանելության վերաբերյալ գիտական ենթադրությունների հիմնավորման համար։ Հետագա ուսումնասիրություններում այս նյութը կապվել է նաև 1313 թվականի հայկական Ավետարանի հետ, որտեղ հայկական տեքստը զուգակցվում է վրացերեն գրություններով ուղեկցվող պատկերների հետ, ինչը հետազոտողները դիտարկել են հայ քաղկեդոնական մշակութային միջավայրի բնորոշ դրսևորումներից մեկը։ Հուշարձանի քննությունը միաժամանակ նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի կրոնական բազմազանության և տարբեր քրիստոնեական ավանդույթների միջև մշակութային հաղորդակցության ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև մանրանկարչության և եկեղեցական որմնանկարչության պատկերագրական ընդհանրությունների հարցը, քանի որ նման համեմատությունները կարող են ցույց տալ գեղարվեստական պատկերների տարածման և վերարտադրման ճանապարհները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայ ձեռագրագիտության, արվեստաբանության, եկեղեցական պատմության և հայ-վրացական ու հայ-բյուզանդական մշակութային կապերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով պատկերազարդ ձեռագիրը որպես միջնադարյան բազմաշերտ մշակութային փոխազդեցությունների արժեքավոր սկզբնաղբյուր։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-27
    Об армянской иллюстрированной рукописи из халкедонитской среды
    Օնլայն

    Պատմություն

    Первые добровольцы Карабага в эпоху водворения русского владычества

    Գիրքը նվիրված է Ղարաբաղի կամավորական շարժման վաղ շրջանի պատմությանը և այն անձանց ու խմբերին, որոնք մասնակցել են տարածաշրջանում ռուսական իշխանության հաստատման ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ռազմական գործընթացներին։ Հեղինակը հիմնվելով արխիվային փաստաթղթերի, հուշագրությունների, պաշտոնական գրագրությունների և պատմական աղբյուրների վրա՝ ներկայացնում է XVIII դարի վերջի և XIX դարի սկզբի իրադարձությունները, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում խոշոր աշխարհաքաղաքական փոփոխություններ։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են տեղական բնակչության, հատկապես հայերի ներգրավվածությունը ռազմական գործողություններին, նրանց համագործակցության ձևերը ռուսական բանակի հետ, ինչպես նաև այն շարժառիթներն ու պայմանները, որոնք նպաստեցին կամավորական ջոկատների ձևավորմանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական իրավիճակը, տարբեր ուժերի շահերի բախումները, տեղական առաջնորդների գործունեությունը և ռուսական վարչակարգի հաստատման հետևանքները Ղարաբաղի հասարակական ու քաղաքական կյանքի համար։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանի պատմության, ռուս-կովկասյան հարաբերությունների և ազգային-ազատագրական շարժումների ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ ընթերցողին առաջարկելով փաստագրական հարուստ նյութ և պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի մեկնաբանություն։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-03
    Первые добровольцы Карабага в эпоху водворения русского владычества
    Օնլայն

    Պատմություն

    Բուլղարիայի թուրք փոքրամասնությունը. հասարակական-քաղաքական գործընթացներ (20-րդ դարի երկրորդ կես-21-րդ դարի սկիզբ)

    Գիրքը նվիրված է Բուլղարիայի թուրք փոքրամասնության հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությանը XX դարի երկրորդ կեսից մինչև XXI դարի սկիզբ ընկած ժամանակաշրջանում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ազգային փոքրամասնության ձևավորման, ինքնության պահպանման, քաղաքական մասնակցության և հասարակական ինտեգրման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Բուլղարիայի ներքաղաքական զարգացումների ազդեցությունը թուրքական համայնքի կարգավիճակի, իրավունքների, մշակութային ինքնության և կազմակերպական գործունեության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պետական քաղաքականության փոփոխություններին, ժողովրդավարական անցումային գործընթացներին, փոքրամասնությունների պաշտպանության մեխանիզմներին և համայնքային կառույցների դերին։ Գիրքը բացահայտում է ազգային, սոցիալական և քաղաքական գործոնների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական իրադարձություններն ու քաղաքական վերափոխումները ազդել Բուլղարիայի թուրքական համայնքի զարգացման ընթացքի վրա։ Այն արժեքավոր աղբյուր է քաղաքագետների, պատմաբանների, սոցիոլոգների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ազգային փոքրամասնությունների, ինքնության քաղաքականության և ժամանակակից Եվրոպայի հասարակական գործընթացների ուսումնասիրությամբ։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-16
    Բուլղարիայի թուրք փոքրամասնությունը. հասարակական-քաղաքական գործընթացներ (20-րդ դարի երկրորդ կես-21-րդ դարի սկիզբ)
    Օնլայն

    Տեխնոլոգիա

    Моделирование процесса и разработка технологии неосесимметричной глубокой вытяжки листового молибдена

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մոլիբդենի թիթեղների ոչ առանցքասիմետրիկ խորը քաշման գործընթացի մոդելավորմանը և համապատասխան տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ այն դիտարկելով որպես դժվար դեֆորմացվող մետաղների ձևավորման բարդ խնդիր։ Նյութում վերլուծվում են մոլիբդենի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները՝ բարձր հալման ջերմաստիճան, ցածր պլաստիկություն սենյակային ջերմաստիճանում և զգալի կարծրացում դեֆորմացիայի ընթացքում, որոնք էական ազդեցություն ունեն ձևավորման տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ առանցքասիմետրիկ դեֆորմացիայի առանձնահատկություններին՝ լարվածությունների անհամասեռ բաշխում, տեղային բարակացում և ճաքերի առաջացման ռիսկ, որոնք պահանջում են գործընթացի ճշգրիտ վերահսկում։ Քննարկվում են մաթեմատիկական և համակարգչային մոդելավորման մեթոդները՝ վերջավոր տարրերի մեթոդ, պլաստիկության տեսության կիրառություններ և գործընթացի պարամետրերի օպտիմալացում, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել նյութի վարքագիծը ձևավորման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ համապատասխան տեխնոլոգիայի մշակումը պահանջում է նյութագիտության, մեխանիկայի և թվային մոդելավորման ինտեգրված մոտեցում՝ ապահովելու համար բարձր ճշգրտությամբ և որակով մոլիբդենային բարակապատ արտադրանքների ստացում արդյունաբերական կիրառությունների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-23
    Моделирование процесса и разработка технологии неосесимметричной глубокой вытяжки листового молибдена
    Օնլայն

    Գյուղատնտեսություն

    Խաչածաղկավոր մշակաբույսերին վնասող լվիկները և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրանց դեմ Արմավիրի մարզի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է Արմավիրի մարզի պայմաններում խաչածաղկավոր մշակաբույսերին վնասող լվիկների ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանում տարածված վնասատու լվիկների տեսակային կազմը, դրանց կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, տարածվածության օրինաչափությունները և մշակաբույսերին հասցվող վնասի աստիճանը, ինչպես նաև մշակել վնասատուների թվաքանակը սահմանափակելու արդյունավետ միջոցառումներ։ Գիտական աղբյուրները հաստատում են, որ Արմավիրի մարզի ֆերմերային տնտեսություններում խաչածաղկավորների լվիկները վնասում են հատկապես կաղամբին, ծաղկակաղամբին, բողկին, ամսաբողկին, մանանեխին և այլ խաչածաղկավոր մշակաբույսերի, իսկ ուսումնասիրության ընթացքում մարզում արձանագրվել է լվիկների հինգ տեսակ՝ փորավոր, բացոտավոր, կապույտ, ալիքավոր և խաչածաղկավորների սև լվիկ։ Աշխատության մեջ կարող են մանրամասն ուսումնասիրվել վնասատուների զարգացման փուլերը, ձմեռման առանձնահատկությունները, բազմացման ինտենսիվությունը, սերունդների քանակը և սննդային բույսերի շրջանակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ լվիկները ձմեռումից հետո ակտիվանում են գարնանը, սկզբում սնվում խաչածաղկավոր մոլախոտերով, իսկ մշակաբույսերի հայտնվելուց հետո տեղափոխվում են կուլտուրական բույսերի վրա։ Մեծահասակ բզեզները հիմնականում վնասում են տերևների վերին հյուսվածքները՝ առաջացնելով բազմաթիվ մանր անցքեր, իսկ ուժեղ վարակվածության դեպքում հատկապես ծիլերն ու սածիլները կարող են չորանալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է վնասատուների տարածվածության և վնասակարության գնահատումը՝ հաշվի առնելով Արմավիրի մարզի հողակլիմայական պայմանները, մշակաբույսերի աճեցման ժամկետները և ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր սորտերի և մշակաբույսերի նկատմամբ վնասատուների նախընտրությունը, բույսերի զարգացման տարբեր փուլերում դրանց վնասակարության աստիճանը և լվիկների թվաքանակի սեզոնային փոփոխությունները։ Այսպիսի տվյալները հնարավորություն են տալիս որոշելու պայքարի առավել նպատակահարմար ժամկետները և միջոցառումների ինտենսիվությունը։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ միջոցառումների դերը։ Դրանց թվում են մշակաբույսերի ցանքի կամ տնկման ճիշտ ժամկետների ընտրությունը, դաշտերի և դրանց հարակից տարածքների մոլախոտերի վերահսկումը, բերքահավաքից հետո բուսական մնացորդների վերացումը, հողի համապատասխան մշակումը և առողջ տնկանյութի օգտագործումը։ Խաչածաղկավոր մշակաբույսերի դեպքում վաղ ցանքի նշանակությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն կարող է նպաստել բույսերի ավելի արագ զարգացմանը և վնասատուների կողմից դրանց առավել զգայուն փուլում հասցվող վնասի նվազեցմանը։ Հետազոտության առանձին հատված կարող է նվիրված լինել քիմիական պայքարի միջոցների արդյունավետության գնահատմանը՝ տարբեր միջատասպանների կիրառման, դրանց դեղաչափերի, մշակման ժամկետների և կրկնությունների համեմատությամբ։ Հայաստանի գյուղատնտեսական նյութերում խաչածաղկավոր մշակաբույսերի լվիկների դեմ նախատեսված են նաև վեգետացիայի ընթացքում համապատասխան միջատասպաններով սրսկման միջոցառումներ։ Միաժամանակ արդյունավետ բույսերի պաշտպանության ժամանակակից մոտեցումը ենթադրում է պայքարի տարբեր եղանակների համակցում՝ առաջնահերթությունը տալով կանխարգելմանը, ագրոտեխնիկական միջոցառումներին և վնասատուների թվաքանակի մշտադիտարկմանը, իսկ քիմիական միջոցները կիրառելով հիմնավորված անհրաժեշտության դեպքում։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ Արմավիրի մարզը կարևոր գյուղատնտեսական տարածաշրջան է, և խաչածաղկավոր մշակաբույսերի վնասատուների դեմ արդյունավետ պայքարը կարող է անմիջականորեն նպաստել բերքատվության պահպանմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական կորուստների նվազեցմանը։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են առաջարկվել տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին համապատասխան վնասատուների հայտնաբերման, հաշվառման, կանխարգելման և ոչնչացման համալիր միջոցառումներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, բուսաբույծներին, միջատաբաններին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, ֆերմերներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-23
    Խաչածաղկավոր մշակաբույսերին վնասող լվիկները և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրանց դեմ Արմավիրի մարզի պայմաններում