Գյուղացիական և ֆերմերային տնտեսությունների զարգացման ֆինանսավորման մեխանիզմները ՀՀ-ում

Բնապահպանություն

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ստորերկրյա ջրերի շահագործական պաշարների գիտական հիմնավորմանը՝ շրջակա միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման սկզբունքների համատեքստում։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, համալրման և տեղաբաշխման օրինաչափությունները, ինչպես նաև վերլուծվում են դրանց օգտագործման ներկա վիճակն ու ջրային ռեսուրսների վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Աշխատությունում գնահատվում են ջրառի ծավալների, ջրային պաշարների վերականգնման հնարավորությունների և էկոհամակարգերի պահպանման միջև փոխկապակցվածությունը, ուսումնասիրվում են գերշահագործման հետևանքները և առաջարկվում են գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ստորերկրյա ջրերի կայուն և արդյունավետ կառավարման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական ռիսկերի գնահատմանը, ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի մեթոդներին, կանխատեսման մոդելներին և կառավարման այն միջոցառումներին, որոնք նպաստում են ջրային պաշարների երկարաժամկետ պահպանմանը, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովմանը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոերկրաբանության, ջրային տնտեսության, բնապահպանության, երկրաբանության և բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև ջրային ռեսուրսների պահպանության և արդյունավետ օգտագործման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի մշակության պայմաններում հողային հերբիցիդների կիրառման և սևահողերի կենսաբանական ակտիվության միջև փոխկապակցվածության ագրոէկոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ Գեղարքունիքի մարզին բնորոշ բնակլիմայական և հողային պայմանների հաշվառմամբ։ Հետազոտության առանցքում հողի կենսաբանական վիճակի փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջանալ մոլախոտերի դեմ կիրառվող քիմիական միջոցների ազդեցությամբ։ Հողը դիտարկվում է որպես բարդ կենդանի համակարգ, որտեղ միկրոօրգանիզմների գործունեությունը, օրգանական նյութերի քայքայումը, սննդատարրերի շրջանառությունը և ֆերմենտային գործընթացները կարևոր նշանակություն ունեն հողի բերրիության պահպանման ու մշակաբույսերի բնականոն զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հերբիցիդների ազդեցության պայմաններում հողային միկրոֆլորայի ընդհանուր ակտիվության, տարբեր ֆիզիոլոգիական խմբերի հարաբերակցության և կենսաքիմիական գործընթացների հնարավոր փոփոխություններին։ Քննվում է, թե բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառումը որքանով կարող է ժամանակավորապես փոփոխել հողի կենսաբանական հավասարակշռությունը և ինչպիսի դեր ունեն այդ փոփոխությունների բնույթի մեջ հողի հատկությունները, եղանակային պայմանները, խոնավությունը և ջերմաստիճանը։ Կարևոր ուղղություն է հողի ֆերմենտային ակտիվության ուսումնասիրությունը, քանի որ համապատասխան ցուցանիշները կարող են օգտագործվել որպես հողային միջավայրում տեղի ունեցող կենսաբանական փոփոխությունների զգայուն ցուցիչներ։ Դիտարկվում են նաև հումուսի և սննդատարրերի փոխակերպման հետ կապված գործընթացները, որոնք անմիջականորեն առնչվում են հողի բերրիության և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում համադրվում են մշակաբույսի աճեցման, մոլախոտային բուսականության վերահսկման և հողային էկոհամակարգի պահպանման խնդիրները՝ գնահատելով գյուղատնտեսական միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը ոչ նպատակային հողային կենսաբանական գործընթացների վրա։ Գեղարքունիքի մարզի պայմանների առանձնացումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել բարձրադիր գյուղատնտեսական տարածքներին բնորոշ կլիմայական գործոնների և սևահողերի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հողի կենսաբանական ակտիվության ցուցանիշների միջոցով ագրոէկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, գյուղատնտեսական մանրէաբանության և ագրոէկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտականորեն գնահատել բույսերի պաշտպանության քիմիական միջոցների և հողի կենսաբանական գործընթացների փոխազդեցությունը ու նպաստել հողային ռեսուրսների կայուն օգտագործման սկզբունքների զարգացմանը։

Գրականություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Շեքսպիրի դրամատուրգիայի հայ թատերականացված տարբերակները, ներկայացնում է ներկայացումների պատմությունը, դերբայական տարբերակների հարմարվողականությունը և հայ թատրոնի զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունը ընդգրկում է ինչպես դասական ներկայացումների վերլուծություն, այնպես էլ ժամանակակից բեմադրությունների քննություն, ընդգծելով թարգմանության, դերասանական շեշտադրումների և σκենարական փոփոխությունների կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Շեքսպիրի դրամատուրգիայի յուրահատկությունները հայ թատրոնում Հայ թատերականացված բեմադրությունների պատմություն և ազդեցություն Թարգմանության և բեմադրության դերը հայ մշակութային ընկալման մեջ Ներկայացումների ոճական և դերասանական լուծումների վերլուծություն Հայ թատրոնի զարգացման և միջազգային գրականության ինտեգրման հարցեր Գրքի առանձնահատկությունները․ Ներկայացնում է Շեքսպիրի բեմադրությունների ամբողջական վերլուծություն հայ թատրոնի համատեքստում Հարմար է թատերականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և դասական գրականության սիրահարների համար Միավորում է պատմական, թատերական և գրական քննադատական մոտեցումներ Արդյունավետ է հայ թատրոնում միջազգային գրականության ազդեցության ուսումնասիրության համար

Պատմություն

Պատմագիտական և գիտության պատմությանը վերաբերող այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում 1960–1980-ական թվականներին գիտական գործունեության զարգացման հիմնական միտումների և առանձնահատկությունների քննական վերլուծությանը։ Քննության են առնվում գիտահետազոտական հաստատությունների գործունեությունը, գիտական ուղղությունների ձևավորումն ու ընդլայնումը, գիտական կադրերի պատրաստման համակարգը և հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական, տեխնիկական, հասարակական և հումանիտար գիտությունների զարգացման ընթացքին, գիտական ներուժի ձևավորմանը և տարբեր ոլորտներում իրականացված հետազոտությունների նշանակությանը։ Վերլուծվում են գիտության կառավարման և ֆինանսավորման մեխանիզմները, բարձրագույն կրթության ու գիտահետազոտական համակարգի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև գիտական արդյունքների գործնական կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական քաղաքականության առանձնահատկությունները, ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները և գիտության զարգացման վրա հասարակական ու տնտեսական պայմանների ազդեցությունը։ Քննական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ինչպես գիտական համակարգի ձեռքբերումներն ու զարգացման հնարավորությունները, այնպես էլ դրա առջև ծառացած խնդիրներն ու հակասությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գիտության պատմությամբ, Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, գիտական քաղաքականությամբ և կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Գրականություն

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Ակսել Բակունցի արձակում մարդու և բնության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական պատկերման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնության այն յուրահատուկ ընկալումն է, որը բակունցյան արձակի կարևորագույն բաղադրիչներից է և սերտորեն միահյուսվում է հերոսների ներաշխարհի, կյանքի պայմանների, հոգեբանական վիճակների ու ճակատագրերի հետ։ Աշխատանքը ցույց է տալիս, որ բնությունը գրողի ստեղծագործություններում պարզապես գործողությունների միջավայր կամ նկարագրական ֆոն չէ, այլ գեղարվեստական ինքնուրույն նշանակություն ունեցող տարր, որը հաճախ ակտիվորեն մասնակցում է պատմության տրամադրության, գաղափարական շեշտադրումների և կերպարների հոգեբանական բացահայտման ձևավորմանը։ Բակունցի բնապատկերները առանձնանում են տեսողական հստակությամբ, գունային և ձայնային բազմազանությամբ, մանրամասների նկատմամբ ուշադրությամբ և հայկական բնաշխարհի առանձնահատուկ գեղեցկության զգացողությամբ։ Միաժամանակ բնության նկարագրությունները հաճախ զուգահեռվում են մարդու հոգեվիճակին՝ ստեղծելով ներքին և արտաքին աշխարհի ներդաշնակ կամ հակասական հարաբերություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել գյուղական կյանքի, հողի, լեռների, անտառների, եղանակային փոփոխությունների և տարվա եղանակների պատկերները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հերոսների վարքագծի և հոգեբանական նկարագրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Բակունցի համար մարդը բնությունից առանձնացված գոյություն չէ․ նրա կենցաղը, աշխատանքը, հիշողությունները, ուրախություններն ու ողբերգությունները խորապես կապված են հայրենի բնաշխարհի հետ։ Այս կապի միջոցով գրողը կարողանում է ներկայացնել ոչ միայն անհատի ներաշխարհը, այլև գյուղական համայնքի կյանքը, սոցիալական դժվարությունները, ավանդական կենսակերպի փոփոխությունը և հայրենի հողի նկատմամբ մարդու զգացմունքային կապը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև գեղարվեստական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բնապատկերների ստեղծման ժամանակ օգտագործվող փոխաբերությունների, համեմատությունների, անձնավորման, գունային պատկերների և այլ արտահայտչամիջոցների վերլուծությունը։ Այդ միջոցների շնորհիվ բնությունը ստանում է կենդանի, երբեմն մարդկային հատկանիշներով օժտված կերպար և դառնում գրողի աշխարհընկալման արտահայտման կարևոր միջոց։ Բակունցի արձակի ուսումնասիրությունը այս տեսանկյունից հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու և բնության ներդաշնակության, հակասության, կախվածության և փոխադարձ ազդեցության բազմաթիվ դրսևորումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բակունցյան գեղարվեստական աշխարհի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ բնաշխարհի նկարագրությունն ու մարդու կերպարը միաձուլվում են՝ ստեղծելով խորապես ազգային, հոգեբանական և գեղարվեստական ամբողջականություն։

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անգլերենի թեստերի մշակման և կիրառման մեթոդական համակարգի ձևավորմանն ու կատարելագործմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են օտար լեզվի գիտելիքների գնահատման տեսական հիմքերը, թեստերի կազմման սկզբունքները, չափորոշիչները և դրանց կիրառման արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է լեզվական կարողությունների գնահատման ժամանակակից մոտեցումները, թեստային առաջադրանքների կառուցման առանձնահատկությունները, գնահատման հուսալիության և վավերականության ապահովման խնդիրները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են անգլերենի իմացության մակարդակի ստուգման տարբեր ձևեր, դրանց կիրառման փորձը Հայաստանի կրթական համակարգում, ինչպես նաև ուսուցման և գնահատման գործընթացների փոխկապակցվածության հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստերի մշակման փուլերին, արդյունքների վերլուծությանը և կրթական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Ներկայացված մեթոդական համակարգը կարող է նպաստել օտար լեզուների ուսուցման որակի բարելավմանը և սովորողների գիտելիքների առավել օբյեկտիվ գնահատմանը։ Գիրքը նախատեսված է անգլերենի ուսուցիչների, մեթոդիստների, կրթության գնահատման մասնագետների, լեզվաբանների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և օտար լեզուների ուսուցման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։