Халдская надпись Русы I из Келанкрана (на южном берегу озера Севан)

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է գերբարձր ամրությամբ պոլիմերային սոսինձների կիրառմամբ ստացված մետաղապոլիմերային միացությունների հոգնածային ամրության և երկարատև մեխանիկական բեռնվածքների նկատմամբ դիմադրության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է տարբեր բնույթի նյութերի միացման արդյունքում ձևավորվող համակարգերի վարքը կրկնվող և փոփոխական բեռնվածությունների պայմաններում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով սոսնձային շերտի, մետաղական մակերևույթի և դրանց սահմանային գոտու փոխազդեցությանը։ Քննության են առնվում լարումների բաշխման առանձնահատկությունները, ճաքերի առաջացման և զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել միացության ծառայության տևողությունը։ Վերլուծվում է սոսնձային նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, առաձգականության, ամրության և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի հոգնածային դիմադրության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մետաղական մակերևույթի վիճակին և սոսնձային շերտի հաստությանը, քանի որ այդ պարամետրերը կարող են էական ազդեցություն ունենալ կապի ամրության և երկարատև հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բեռնման ռեժիմներում փորձանմուշների մեխանիկական բնութագրերը, բեռնվածության մեծության և կրկնությունների քանակի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նյութի աստիճանական վնասման ընթացքը։ Փորձարարական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել միացությունների հոգնածային սահմանները, համեմատել տարբեր սոսնձային համակարգերի արդյունավետությունը և որոշել կառուցվածքի առավել կարևոր պարամետրերի ազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջերմաստիճանի, խոնավության և շահագործման այլ պայմանների հնարավոր ազդեցությանը սոսնձային կապի հատկությունների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են այն կառուցվածքների նախագծման համար, որտեղ մետաղական տարրերի ավանդական մեխանիկական կամ եռակցված միացումների փոխարեն նպատակահարմար է կիրառել բարձր ամրությամբ պոլիմերային սոսնձային տեխնոլոգիաներ։ Նման միացումները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, ավիացիոն կառուցվածքների և այլ ինժեներական ոլորտների համար, որտեղ պահանջվում են փոքր զանգված, բեռնվածությունների արդյունավետ փոխանցում և երկարատև շահագործման հուսալիություն։

Մաթեմատիկա

Եվկլիդյան տարածքներում նորմալ հարթ Էյնշտեյնյան և կիսա-էյնշտեյնյան ենթամակերների երկրաչափությունը ուսումնասիրում է այդ ենթամակերների խիստ սահմանափակված կարվիճային հատկությունները, որոնցում կրիավորների քառանկյունական ձևը և ռիչտի կորությունը բավարարում են հատուկ պայմանների՝ ապահովելով այնպիսի կառուցվածքային հարթություն, որտեղ միջավայրի և ենթամակերայի միջեւ հարաբերությունները պահպանվում են օպտիմալ հավասարությամբ։ Նորմալ հարթ Էյնշտեյնյան ենթամակերաները առանձնանում են ռիչտի կորության համաչափության և կոմպակտության կամ համաչափ տարածական տեղաբաշխման հատկություններով, ինչը թույլ է տալիս ձևավորել ճշգրիտ դասակարգումներ և գնահատել տարբերակային հատկությունները, օրինակ՝ կայունության, սիմետրիայի և ֆունկցիոնալ ինտեգրալների պահպանման առումով։ Կիսա-էյնշտեյնյան ենթամակերաները, հակառակը, ցուցաբերում են որոշակի աուտոմորֆիզմների կամ մասնակի հավասարության պայմաններ՝ պահպանելով որոշ երկրաչափական և տոպոլոգիական invariant-ներ, որոնք կարևոր են բարդ բազմաչափ տարածքների բնութագրում, հատկապես այն դեպքերում, երբ ենթամակերայի մետրիկան ինդուկցիայով է ստացվում մայր-տեղանքից։ Նման ենթամակերաների ուսումնասիրությունը ներառում է դիֆերենցիալ ձևերի, կորության օպերատորների, սիմետրիկ տենզորների և բարձրագույն ինտեգրալների վերլուծություն, ինչը թույլ է տալիս ձևակերպել և ապացուցել դասակարգիչ թեորեմներ, գնահատել համաչափության սահմանները, ինչպես նաև կիրառել արդյունքները մաթեմատիկական ֆիզիկայի, օպտիմալիզացիայի և բազմաչափ դինամիկական համակարգերի տեսության մեջ, որտեղ նորմալ հարթ կամ կիսա-հարթ կառուցվածքները ապահովում են համակարգերի կառուցվածքային կայունություն և լուծումների եզակիություն։

Այլ առարկաներ

Ձգման-սեղղման (առանցքային ձգում/սեղմում) ստատիկորեն անորոշելի խնդիրների լուծումը հիմնվում է ոչ միայն հավասարակշռության հավասարումների, այլ նաև դեֆորմացիաների համատեղելիության և նյութի մեխանիկական հատկությունների կիրառման վրա։ Նախ կազմվում է համակարգի ուժային սխեման և գրվում են հավասարակշռության հավասարումները՝ ∑F = 0 սկզբունքով, սակայն քանի որ անհայտների թիվը գերազանցում է հավասարումների թիվը, համակարգը դառնում է ստատիկորեն անորոշ։ Այդ դեպքում ներմուծվում են լրացուցիչ պայմաններ՝ դեֆորմացիաների համատեղելիություն (օրինակ՝ ընդհանուր երկարության փոփոխության սահմանափակում)։ Յուրաքանչյուր տարրի համար կիրառվում է Հուկի օրենքը՝ ΔL = N·L/(E·A), որտեղ N-ը ներքին ուժն է, L-ը երկարությունը, E-ն Յունգի մոդուլն է, իսկ A-ն լայնական հատույթը։ Այնուհետև կազմվում է դեֆորմացիաների հավասարում՝ կախված հենարանների կոշտությունից կամ երկրաչափական կապերից, և լուծվում է ստացված համակարգը՝ գտնելու անհայտ ներքին ուժերը։ Վերջնական փուլում ստուգվում են ստացված արդյունքները հավասարակշռության պայմաններով և որոշվում են լարումները՝ σ = N/A բանաձևով։ Այս մեթոդը թույլ է տալիս լուծել բարդ կառուցվածքային տարրերի խնդիրներ, որտեղ պարզ ստատիկ հաշվարկները բավարար չեն, և անհրաժեշտ է համատեղել ուժային ու դեֆորմացիոն մոտեցումները։

Մանկավարժություն

Տեսողության խանգարում ունեցող երեխայի դաստիարակությունը ծննդյան օրվանից մինչև 6 ամսական փուլում առանձնահատուկ մոտեցում է պահանջում, քանի որ այս ժամանակահատվածը վճռորոշ է երեխայի զգայական, հուզական և շարժողական զարգացման համար։ Քանի որ տեսողությունը սահմանափակ է կամ բացակայում է, մեծանում է լսողության, շոշափման, հոտառության և ձայնի միջոցով աշխարհի ճանաչման դերը։ Ծնողի և երեխայի միջև հուզական կապը հատկապես կարևոր է, քանի որ ձայնը, հպումը և ջերմությունը դառնում են հիմնական հաղորդակցման միջոցներ։ Երեխայի հետ հաճախ պետք է խոսել հանգիստ, մեղմ ձայնով, անվանել առարկաները և գործողությունները՝ ձևավորելով խոսքի նախադրյալներ և կողմնորոշում շրջապատում։ Ֆիզիկական շփումը՝ գրկելը, շոյելը և անվտանգ հպումները, օգնում են երեխային զգալ պաշտպանվածություն և վստահություն։ Կարևոր է նաև լսողական խթանումը՝ տարբեր ձայների, երաժշտության և ծնողների ձայների միջոցով, որպեսզի զարգանա լսողական ուշադրությունը և տարբերակման կարողությունը։ Շոշափողական զարգացման համար կարելի է օգտագործել տարբեր հյուսվածքներով խաղալիքներ, որոնք օգնում են երեխային ուսումնասիրել աշխարհը ձեռքերի միջոցով։ Օրվա ռեժիմի կայունությունը նույնպես կարևոր է, քանի որ կանխատեսելի միջավայրը երեխային տալիս է անվտանգության զգացում։ Անհրաժեշտ է հետևել, որ միջավայրը լինի անվտանգ և խթանող՝ առանց ավելորդ աղմուկի և վտանգավոր առարկաների։ Ծնողները պետք է աշխատեն նաև մասնագետների՝ մանկաբույժների և հատուկ մանկավարժների հետ, որպեսզի ապահովեն երեխայի զարգացման ճիշտ ուղղությունը։ Այս փուլում ճիշտ դաստիարակությունը նպաստում է երեխայի հուզական կայունությանը, վստահության ձևավորմանը և հետագա զարգացման հիմքերի ամրապնդմանը։

Պատմություն

Այս մատենագիտական ցանկը նվիրված է Վ. Ի. Լենինի և Հայաստանի հետ կապված պատմական, քաղաքական և հասարակական հարցերի վերաբերյալ գրականության համակարգմանը։ Այն կարող է ընդգրկել Լենինի գործունեությանը, գաղափարական և քաղաքական հայացքներին, ինչպես նաև Հայաստանի և հայ ժողովրդի վերաբերյալ նրա դիրքորոշումներին ու ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, փաստաթղթեր և այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել Հայաստանի՝ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը, հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի առանձնահատկությունները և այդ գործընթացների վերաբերյալ ժամանակի քաղաքական մտքի գնահատականները։ Ցանկը կարող է ներառել ինչպես Լենինի աշխատությունները և ելույթները, այնպես էլ նրա գործունեությանն ու Հայաստանի պատմությանը վերաբերող հետազոտություններ, արխիվային փաստաթղթերի ժողովածուներ և պատմագիտական հրապարակումներ։ Առանձին նշանակություն կարող են ունենալ ազգային հարցի, Անդրկովկասի քաղաքական իրավիճակի, հայ ժողովրդի սոցիալական ու քաղաքական խնդիրների և տարածաշրջանի հեղափոխական շարժումների վերաբերյալ նյութերը։ Հրատարակությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր աղբյուրներում արտացոլված տեսակետները, հետևել քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ ժամանակակից և հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների զարգացմանը և բացահայտել թեմայի ուսումնասիրման աղբյուրագիտական հիմքը։ Մատենագիտական ցանկը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և Անդրկովկասի նորագույն պատմության, խորհրդային շրջանի պատմագրության, քաղաքական մտքի և ազգային հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և դասախոսների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես կողմնորոշիչ նյութ՝ համապատասխան սկզբնաղբյուրների և գիտական գրականության որոնման, ընտրության և հետագա ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն կրթության ոլորտում մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բուհական համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում կրթական ծառայությունների շուկայի առանձնահատկություններն են, բուհերի մրցակցային դիրքի ձևավորումը, դիմորդների և ուսանողների պահանջմունքների ուսումնասիրությունը, կրթական ծրագրերի ներկայացումը և հաստատությունների հեղինակության ձևավորման մեխանիզմները։ Մարքեթինգային համալիրը դիտարկվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ ներառելով կրթական ծառայության բովանդակությունը, գնային և ֆինանսական քաղաքականությունը, ծառայությունների հասանելիությունը, հաղորդակցությունը, առաջխաղացումը և շահակիցների հետ հարաբերությունների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրթական ծառայության յուրահատկություններին, քանի որ դրա արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ուսումնական ծրագրով, այլև դասավանդման որակով, մասնագիտական միջավայրով, ենթակառուցվածքներով, շրջանավարտների հնարավորություններով և հաստատության հեղինակությամբ։ Քննվում են կրթական շուկայի ուսումնասիրության, նպատակային լսարանների առանձնացման, դիմորդների վարքագծի և մասնագիտությունների ընտրության վրա ազդող գործոնների գնահատման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհերի հաղորդակցական քաղաքականությունը՝ տեղեկատվական արշավների, հանրային կապերի, թվային հարթակների, սոցիալական հաղորդակցության և հաստատության բրենդի ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների ներգրավման և պահպանման, շրջանավարտների հետ հարաբերությունների, գործատուների հետ համագործակցության և աշխատաշուկայի պահանջներին կրթական առաջարկի համապատասխանեցման խնդիրներին։ Հայաստանի բուհական համակարգի առանձնահատկությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մրցակցային միջավայրի, ժողովրդագրական փոփոխությունների, կրթական պահանջարկի և կառավարման մեխանիզմների ազդեցությունը մարքեթինգային որոշումների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի մարքեթինգային արդյունավետության գնահատումը՝ կրթական հաստատության երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ դրա համապատասխանության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության կառավարման, ծառայությունների մարքեթինգի և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ ուղղված բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գործունեության արդյունավետության, ճանաչելիության և կրթական շուկայում կայուն դիրքի ձևավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։