Համազգային ընկերության հայտարարություն և նախնական կանոնադրություն

Geography

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության ապրելակերպի աշխարհագրական առանձնահատկությունների և դրանց ձևավորման վրա ազդող բնական, սոցիալ-տնտեսական ու ժողովրդագրական գործոնների համալիր ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են բնակչության կենսապայմանների, զբաղվածության, եկամուտների, սպառման, կրթության, առողջապահության հասանելիության, բնակության պայմանների և միգրացիոն գործընթացների տարածքային տարբերությունները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են դրանք փոխվում երկրի տարբեր մարզերում և բնակավայրերի տեսակների միջև։ Քննարկվում է բնական միջավայրի, բնակավայրերի տեղաբաշխման, քաղաքաշինական զարգացման, տրանսպորտային հասանելիության և տնտեսական ենթակառուցվածքների ազդեցությունը բնակչության առօրյա կենսակերպի և կյանքի որակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ի քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի միջև առկա սոցիալ-տնտեսական տարբերություններին, տարածաշրջանային անհամաչափ զարգացման խնդիրներին և դրանց ազդեցությանը ժողովրդագրական վարքագծի, ներքին ու արտաքին միգրացիայի և կենսամակարդակի վրա։ Աշխատությունը հիմնված է աշխարհագրական, ժողովրդագրական և վիճակագրական վերլուծությունների վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բնակչության ապրելակերպի տարածքային օրինաչափությունները, գնահատել դրանց վրա ազդող հիմնական գործոնները և առաջարկել հավասարակշռված տարածաշրջանային զարգացմանն ու բնակչության կյանքի որակի բարելավմանն ուղղված մոտեցումներ։

Religion

Հրատարակությունը պատկանում է հայատառ թուրքերեն գրականության այն ժառանգությանը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայ համայնքների բազմալեզու մշակութային կյանքում։ Վերնագրի «մյուճիզաթ» բաղադրիչը կապված է հրաշքների գաղափարի հետ, ուստի այն կարող է մատնանշել հրաշքների, գերբնական երևույթների կամ կրոնական ավանդությունների շուրջ շարադրված նյութ։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը ձևավորվել և տարածվել է այն միջավայրերում, որտեղ թուրքերենը գործածվել է որպես առօրյա կամ գրավոր հաղորդակցության լեզու, իսկ հայոց այբուբենը՝ այդ լեզվով տեքստերը գրի առնելու միջոց։ Այս գրական ավանդույթը նշանակալի է հայ համայնքների լեզվական, կրոնական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է տարբեր լեզվական միջավայրերի փոխազդեցությունը և հայերեն գրային մշակույթի կիրառությունը թուրքերեն խոսող ընթերցողների շրջանում։ Հրաշքների թեման քրիստոնեական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է աստվածային զորության դրսևորմանը, հավատի ամրապնդմանը, սրբերի վարքապատումներին և կրոնական ճշմարտությունների հաստատմանը։ Այդպիսի նյութերը կարող են ծառայել ոչ միայն հոգևոր հետաքրքրասիրության բավարարմանը, այլև հավատացյալների աշխարհայացքի ձևավորմանն ու կրոնական գաղափարների տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերենի պատմությամբ, կրոնական գրականության զարգացմամբ, հայ համայնքների ընթերցողական մշակույթով և բազմալեզու տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարևոր նյութ է հայ գրքի պատմության այն շերտի ուսումնասիրության համար, որտեղ լեզուն, գիրը և կրոնական ինքնությունը փոխկապակցված են եղել, իսկ տպագիր խոսքը նպաստել է համայնքային գիտելիքի և ավանդույթների պահպանմանը։

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1841 թվականի օրացուցային տվյալները՝ զուգահեռ կիրառելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունները։ Այս մոտեցումը հնարավորություն էր տալիս համադրել երկու ժամանակագրական համակարգերը և հեշտությամբ կողմնորոշվել տարվա օրերի ու ամսաթվերի մեջ։ Օրացույցի հիմնական նշանակությունը գործնական էր․ այն օգնում էր կազմակերպել առօրյա կյանքը, հետևել ամսաթվերի հաջորդականությանը և հիշել տարվա ընթացքում նշվող կարևոր օրերը։ Հայկական միջավայրում օրացույցները հաճախ ունեին նաև հոգևոր նշանակություն, քանի որ դրանց միջոցով ընթերցողները կարող էին տեղեկանալ եկեղեցական տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակի մասին։ Հայոց թվականության ներառումը վկայում է ազգային ժամանակագրական ավանդույթի պահպանման և քրիստոնեական ընդհանուր թվագրության հետ դրա համատեղ կիրառության մասին։ Հրատարակության՝ Սուրբ Երուսաղեմի ճեմարանի տպագրական միջավայրի հետ կապը այն տեղավորում է հայ եկեղեցական կրթության և գրատպության պատմության համատեքստում։ Այսպիսի օրացույցները կարևոր աղբյուր են 19-րդ դարի հայ համայնքի հոգևոր ու հասարակական կյանքի, ժամանակի հաշվարկման սովորույթների և տպագիր տեղեկատվության տարածման ուսումնասիրության համար։

History

Աշխատությունը Հռոմի հին պատմությանը նվիրված բազմահատոր պատմագիտական երկի չորրորդ մասն է, որն ուսումնասիրում է հռոմեական պետության ձևավորման և զարգացման երկարատև ընթացքը՝ քաղաքի հիմնադրումից մինչև հանրապետական կարգերի ավարտն ու Ակտիումի ճակատամարտը։ Հռոմի պատմությունը ներկայացվում է որպես քաղաքական հաստատությունների, հասարակական հարաբերությունների, ռազմական հզորության և մշակութային ազդեցության աստիճանական ձևավորման գործընթաց։ Շարադրանքի շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հռոմեական հանրապետության կառավարման համակարգը, պետական մարմինների գործունեությունը, պատրիկների և պլեբեյների հարաբերությունները, քաղաքացիական իրավունքների ընդլայնումը, ռազմական արշավանքներն ու տարածքային նվաճումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հանրապետության ներքին հակասությունները, հասարակական բախումները, քաղաքական պայքարը, զորավարների և պետական գործիչների դերակատարությունը, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք աստիճանաբար թուլացրին հանրապետական կառավարման հիմքերը։ Ակտիումի ճակատամարտը ներկայացվում է որպես հռոմեական պատմության կարևոր հանգրվան, որը խորհրդանշում է հանրապետական դարաշրջանի ավարտը և կայսերական կառավարման հաստատման անցումը։ Այս պատմագիտական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հռոմեական պետականության զարգացման օրինաչափությունները, քաղաքական ինստիտուտների փոփոխությունները, ռազմական կազմակերպման նշանակությունը և հասարակական կառուցվածքի փոխակերպումները։ Աշխատությունը արժեքավոր է հին աշխարհի պատմության, պետական կառավարման պատմական ձևերի, հռոմեական քաղաքակրթության և եվրոպական քաղաքական ավանդույթների ակունքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, դասական հնագիտությամբ ու հռոմեական պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին և հին քաղաքակրթությունների ժառանգությունն ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական կրոնում ձևավորված ծեսերի, արարողությունների և կրոնական սովորույթների առաջացման ու տարածման պատմությանը։ Վերնագիրը ներկայացնում է քրիստոնեական պաշտամունքային ավանդույթների ձևավորման գործընթացը՝ ուշադրություն հրավիրելով այն հանգամանքներին, որոնց արդյունքում տարբեր կրոնական արարողություններ դարձել են քրիստոնեական համայնքների հոգևոր կյանքի բաղկացուցիչ մասը։ Նման թեմայով ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել աղոթքի և պաշտամունքի ձևերը, եկեղեցական տոները, պահքի սովորույթները, մկրտությունը, հաղորդությունը, սրբերի հիշատակությունը և ծիսական արարողությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև Սուրբ Գրքի ուսմունքի, վաղ քրիստոնեական համայնքների ավանդությունների և հետագա եկեղեցական հաստատությունների ազդեցությունը ծիսական կյանքի ձևավորման վրա։ Ծեսերի ու սովորույթների պատմական քննությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական գաղափարները դրսևորվել համայնքային կյանքում, փոխանցվել սերնդեսերունդ և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձեռք բերել որոշակի կազմակերպված ձևեր։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեության պատմությամբ, եկեղեցական ծիսակարգի զարգացմամբ և կրոնական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։ Այն նաև կարևոր է հայատառ թուրքերեն տպագրության պատմության տեսանկյունից՝ վկայելով, որ հայկական տպագրական միջավայրում կրոնական գիտելիքն ու քրիստոնեական ուսուցումը տարածվել են ոչ միայն հայերեն, այլև հայոց գրերով ներկայացված թուրքերենով՝ հասանելի դառնալով այդ լեզվով հաղորդակցվող ընթերցողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է թվային ինտեգրալ սխեմաների վիճակագրական վարքագիծը վերարտադրող միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ էլեկտրոնային համակարգերի նախագծման, մոդելավորման և հուսալիության գնահատման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Դիտարկվում են թվային ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի հիմնական օրինաչափությունները, դրանց պարամետրերի պատահական փոփոխությունները, տեխնոլոգիական շեղումները և արտաքին գործոնների ազդեցությունը սխեմաների ֆունկցիոնալ բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային սխեմաների վիճակագրական հատկությունների նկարագրմանը, պատահական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորմանը և իրական սարքերի վարքագծին համապատասխան փորձարարական ու հաշվարկային մոդելների ստեղծմանը։ Քննարկվում են տրամաբանական տարրերի փոխանջատման ժամանակային բնութագրերը, ազդանշանների տարածման ուշացումները, սխալների առաջացման հավանականությունը և էլեկտրոնային բաղադրիչների պարամետրերի փոփոխականության ազդեցությունը համակարգերի աշխատանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վիճակագրական մոդելավորման մեթոդներին, հավանականային բաշխումների կիրառմանը, փորձարարական տվյալների մշակմանը և թվային ինտեգրալ սխեմաների վարքագիծը նմանակող ապարատային ու ծրագրային միջոցների մշակման հնարավորություններին։ Կարևորվում են մոդելների ճշգրտության գնահատումը, ստացված արդյունքների համապատասխանությունը իրական սխեմաների բնութագրերին, ինչպես նաև մշակված միջոցների կիրառելիությունը էլեկտրոնային սարքավորումների փորձարկման և նախագծման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել թվային ինտեգրալ սխեմաների վիճակագրական վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, դրանց աշխատանքի կանխատեսելիության բարձրացմանը և էլեկտրոնային համակարգերի հուսալիության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, համակարգչային մոդելավորման, էլեկտրոնային սարքավորումների նախագծման և հուսալիության տեսության մասնագետների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։