Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա «փափուկ ուժի» ազդեցության մեխանիզմները

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Նոր Կտակարանի կարևորագույն գրքերից մեկի՝ Պողոս առաքյալի՝ Եփեսացիներին ուղղված թղթի մանրամասն աստվածաբանական և մեկնողական ուսումնասիրությանը։ Այն նպատակ ունի բացահայտելու առաքելական խոսքի բովանդակությունը, գաղափարական խորությունը և քրիստոնեական հավատքի ձևավորման ու տարածման գործում ունեցած նշանակությունը։ Մեկնության կենտրոնում Քրիստոսի միջոցով մարդկության փրկության, Աստծո շնորհի, հավատի, եկեղեցու միասնության և քրիստոնեական համայնքի հոգևոր կոչման գաղափարներն են։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանանում Քրիստոսի և եկեղեցու փոխհարաբերությունը, հավատացյալների միավորումը մեկ հոգևոր մարմնի մեջ, հրեաների և հեթանոսների միջև նախկին բաժանումների հաղթահարումը, ինչպես նաև աստվածային նախախնամության և փրկագործության խորհրդի ընկալումը։ Թղթում շարադրված ուսմունքը մեկնաբանվում է նաև բարոյական և գործնական տեսանկյունից՝ անդրադառնալով քրիստոնյայի վարքին, սիրուն, խոնարհությանը, ներողամտությանը, ընտանեկան ու հասարակական հարաբերություններին և հոգևոր հասունությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հավատքի և գործերի փոխհարաբերության հարցը, ինչպես նաև այն համոզմունքը, որ քրիստոնեական կյանքը պետք է արտահայտվի ոչ միայն դավանաբանական համոզմունքներով, այլև առօրյա վարքով ու պատասխանատու գործողություններով։ Մեկնողական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ուսումնասիրելու առաքյալի կիրառած աստվածաբանական հասկացությունները, պատկերները և հորդորները՝ դրանք դիտարկելով վաղ քրիստոնեական եկեղեցու կյանքի ու վարդապետության համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Պողոսյան աստվածաբանության, Նոր Կտակարանի մեկնողական ավանդության և քրիստոնեական եկեղեցաբանության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է աստվածաբանների, աստվածաշնչագետների, հոգևորականների և հայերեն մեկնողական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1921 թվականներին Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի գործողությունների և դրանց հետևանքով խաղաղ բնակչության կրած կորուստների պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրադրությունը, հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքը, տարածաշրջանում ռազմական ուժերի տեղաշարժերը և բնակավայրերի նկատմամբ իրականացված գործողությունների հետևանքները։ Վերլուծվում են բնակչության նկատմամբ բռնությունների, սպանությունների, տեղահանությունների, գերեվարումների, կողոպուտների և բնակավայրերի ավերման վերաբերյալ պատմական վկայություններն ու փաստաթղթերը՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրադարձությունների ժամանակագրության վերականգնմանը, տուժած բնակավայրերի աշխարհագրական ընդգրկմանը, մարդկային և նյութական կորուստների գնահատման խնդիրներին, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տվյալների համադրմանը։ Դիտարկվում են արխիվային փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակակիցների վկայությունների, մամուլի նյութերի և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների օգտագործման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև ռազմական գործողությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովրդագրական վիճակի, բնակչության տեղաշարժերի, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր փաստաթղթերում զոհերի թվի, առանձին իրադարձությունների հանգամանքների և դրանց գնահատականների վերաբերյալ տվյալները կարող են տարբերվել։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող դեպքերի տեղին Հայաստանի և տարածաշրջանի XX դարի սկզբի պատմության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ռազմական պատմության, աղբյուրագիտության, ցեղասպանագիտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Лингвистика

«Պաշտոնական ոճ» աշխատությունը, որի հեղինակն է Ավետիսյան Յու.Ս., լեզվաբանության և ոճագիտության բնագավառի ուսումնական-տեսական ձեռնարկ է, որը նվիրված է հայոց լեզվի պաշտոնական (պաշտոնատառ) ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ որպես գրավոր և վարչական հաղորդակցության հիմնական միջոցներից մեկի։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է պաշտոնական ոճի ձևավորման լեզվական և գործառական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով նրա կիրառման ոլորտները պետական կառավարման, իրավական փաստաթղթերի, վարչական նամակագրության և գործավարության համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է պաշտոնական ոճին բնորոշ լեզվական միջոցները՝ բառապաշարի չեզոքություն, ձևակերպումների ստանդարտացվածություն, շարահյուսական խստություն և կառուցվածքային հստակություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ապահովում հաղորդակցության միանշանակություն և իրավական ճշգրտություն։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև պաշտոնական փաստաթղթերի տեսակները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձևակերպման կանոնները՝ ներառելով օրինակներ և գործնական բացատրություններ, որոնք օգնում են ճիշտ կիրառել լեզվական նորմերը տարբեր իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական խոսքի և այլ ոճերի՝ հատկապես գիտական և հրապարակախոսական ոճերի տարբերակմանը՝ ընդգծելով դրանց գործառական սահմանները։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, պետական ծառայողների, իրավաբանների, գործավարների և լեզվաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և տեսական կարևոր ուղեցույց պաշտոնական հաղորդակցության մշակույթի ձևավորման գործում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայ ժողովրդի մասնակցությանը Հայրենական մեծ պատերազմին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմտյան և արևմտյան ռազմաճակատներում հայ զինվորների ու հրամանատարների գործունեությանը։ Հեղինակը վերլուծում է պատերազմի տարիներին հայերի զորահավաքային մասնակցության ծավալները, նրանց դերը Կարմիր բանակի տարբեր ստորաբաժանումներում և ռազմաճակատային գործողությունների ընթացքում ցուցաբերած հերոսությունը։ Գրքում ներկայացվում են կոնկրետ ռազմաճակատային օպերացիաներ, որտեղ հայ զինծառայողները մասնակցել են Լենինգրադի պաշտպանության, Բելառուսի և Բալթյան երկրների ազատագրման, ինչպես նաև Արևելյան Եվրոպայի ռազմագործողություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ հրամանատարների ռազմավարական ներդրմանը, նրանց ղեկավարած ստորաբաժանումների մարտական ուղուն և պարգևներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թիկունքի աշխատանքը՝ արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեությունը, գյուղատնտեսական մոբիլիզացիան և հայ բնակչության նյութական աջակցությունը ռազմաճակատին։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Հայրենական մեծ պատերազմին ունեցել է համազգային նշանակություն և դարձել է կարևոր գործոն ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, ռազմական պատմության հետազոտողների և կրթական ոլորտի մասնագետների համար։

Литература

Նադեժդա Վ.-ի այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է ընտանեկան կյանքի թեման՝ ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելով ընտանիքի անդամների փոխհարաբերությունների, անձնական պարտականությունների և բարոյական արժեքների վրա։ Ընտանիքը որպես հասարակության հիմնական միջավայր դիտարկելու միջոցով նման գրական երկերը բացահայտում են այն հարցերը, որոնք առնչվում են ծնողների և երեխաների հարաբերություններին, սերունդների միջև կապին, փոխադարձ հարգանքին, վստահությանը և հոգատարությանը։ Աշտոնների ընտանիքի մասին պատմությունը հնարավորություն է տալիս խորհելու այն մասին, թե ինչպես են անհատական բնավորությունը, ընտանեկան դաստիարակությունը և շրջապատի ազդեցությունը մասնակցում մարդու աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Ընտանեկան թեմայով ստեղծագործություններին բնորոշ են առօրյա իրավիճակների, մարդկային ապրումների և բարոյական ընտրությունների ներկայացումը, որոնց միջոցով ընթերցողը կարող է ճանաչել հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ Այսպիսի գրականությունը հաճախ ունեցել է նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ խրախուսելով ազնվությունը, պատասխանատվությունը, համբերությունը և մերձավորների նկատմամբ ուշադրությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի ընտանեկան գեղարվեստական գրականության, հայերեն թարգմանական հրատարակությունների և ժամանակաշրջանի բարոյակրթական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է «հերքման банալություն» երևույթի ուսումնասիրությանը՝ այն ձևին, որով անհատներն ու հասարակությունները սովորաբար անտեսում կամ հերքում են փաստերը, դժվարությունների կամ պարտավորությունների առջև։ Գրքում վերլուծվում է denial-ի (հերքման) հոգեբանական հիմքը, սոցիալական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստում են դրա լայն տարածմանը, ինչպես նաև իրազեկության և պատասխանատվության ընկալման խոցելիության մեխանիզմները։ Հեղինակը դիտարկում է առօրյա կյանքի օրինակները, քաղաքական հիերարխիաները, պատմական ու մշակութային երեւույթները, որտեղ հերքումը դառնում է սովորական, «բանալի» գործողություն՝ առանց ակնառու ռիսկերի կամ խղճի տագնապի։ Աշխատությունում ընդգրկվում են նաև սոցիոլոգիական և հոգեբանական ուսումնասիրությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես անհատների և խմբերի ընկալումները ձևավորում են հերքումների հաստատուն, բայց վտանգավոր ձևեր։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է սոցիոլոգների, քաղաքական գիտությունների մասնագետների, հոգեբանների և էթիկայի հետազոտողների համար՝ նպաստելով denial-ի համապարփակ ըմբռնմանը և դրա սոցիալական ու քաղաքական հետևանքների գնահատմանը։