Հարկային վարչարարության կատարելագործման խնդիրները ՀՀ-ում

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության զարգացման, մրցակցային միջավայրի բարելավման և հակամենաշնորհային քաղաքականության կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են շուկայական տնտեսության պայմաններում ազատ և արդար մրցակցության ձևավորման սկզբունքները, մրցակցության սահմանափակման հիմնական պատճառները, գերիշխող դիրքի չարաշահման, հակամրցակցային համաձայնությունների և շուկաների կենտրոնացման ազդեցությունը տնտեսության արդյունավետության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի մրցակցային քաղաքականության օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, գնահատում հակամենաշնորհային կարգավորման գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը և անդրադառնում պետական կառավարման մարմինների դերին մրցակցային միջավայրի պահպանման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև միջազգային փորձը, համեմատվում են տարբեր երկրների հակամենաշնորհային քաղաքականության մոտեցումները և ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել մրցակցության խթանմանը, շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը, գործարար միջավայրի զարգացմանը և տնտեսության կայուն աճին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող բոլոր հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Գրականություն

Արշակ Չոպանյանը և վերածնված «Անահիտ» հանդեսը աշխատությունը գիտահետազոտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ մշակութային և գրական կյանքի կարևորագույն դեմքերից մեկի՝ Արշակ Չոպանյանի գործունեությանը և նրա նախաձեռնությամբ վերականգնված «Անահիտ» հանդեսի դերին հայ մտավոր պատմության մեջ, այն ներկայացնում է Չոպանյանի գաղափարական աշխարհը, նրա գրական-հրապարակախոսական գործունեությունը, ինչպես նաև այն մշակութային միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է հայ սփյուռքի ու հայրենի մտավորականության համագործակցությունը, գիրքը վերլուծում է «Անահիտ» հանդեսի նշանակությունը որպես գրական, պատմագիտական և հասարակական մտքի հարթակ, որը նպաստել է հայ ազգային ինքնության պահպանմանը և նոր գաղափարների տարածմանը, միաժամանակ դիտարկելով հանդեսի ազդեցությունը տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային գործընթացների վրա և դրա կապը եվրոպական մտավոր շարժումների հետ, ամբողջությամբ ներկայացնելով ինչպես անհատի, այնպես էլ պարբերականի դերակատարությունը հայ մշակույթի զարգացման մեջ։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկայի ուսուցման համակարգում էկոլոգիական կրթության իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կարևորելով բնապահպանական գիտակցության ձևավորումը բնական գիտությունների դասավանդման գործընթացում։ Վերլուծվում են ֆիզիկայի և էկոլոգիայի փոխկապակցվածությունը, բնապահպանական թեմաների ինտեգրման մեթոդական մոտեցումները, ինչպես նաև ուսումնական ծրագրերում և դասավանդման գործընթացում դրանց արդյունավետ կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունում ներկայացվում են այն մանկավարժական մեթոդներն ու ուսուցման ձևերը, որոնք նպաստում են սովորողների գիտական մտածողության, բնապահպանական պատասխանատվության և կայուն զարգացման սկզբունքների ընկալման ձևավորմանը։ Քննարկվում են էներգիայի արդյունավետ օգտագործման, շրջակա միջավայրի պահպանության, բնական ռեսուրսների խնայողության և ժամանակակից տեխնոլոգիաների էկոլոգիական ազդեցության հարցերը՝ ընդգծելով ֆիզիկայի ուսուցման դերը էկոլոգիական մշակույթի զարգացման և բնապահպանական կրթության նպատակների իրականացման գործում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ժամանակագրական սկզբունքով ներկայացնում և համակարգում է տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունները։ Նման աշխատությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ պատմական գործընթացները դասավորվում են ժամանակային հաջորդականությամբ՝ հնարավորություն տալով հետևել քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային իրադարձությունների զարգացման ընթացքին։ Նյութը կարող է ներառել տարբեր ժամանակաշրջանների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ ներկայացնելով իշխանությունների փոփոխությունները, պատերազմները, հասարակական իրադարձությունները, պետական կառույցների զարգացումը և նշանավոր պատմական դեմքերի գործունեությունը։ Ժամանակագրական շարադրանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս իրադարձությունները դիտարկել ոչ թե առանձին և մեկուսացված, այլ դրանց հաջորդականության և փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև պատմական փաստերի պահպանման և համակարգման նշանակությամբ, քանի որ ժամանակագրական աղբյուրները հաճախ կարևոր նյութ են տրամադրում հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Նման աշխատությունը կարող է օգտակար լինել որոշակի ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական զարգացումների ընդհանուր պատկերը վերականգնելու, պատմական իրադարձությունների ժամանակային հաջորդականությունը ճշտելու և տարբեր գործընթացների միջև պատճառահետևանքային կապերը բացահայտելու համար։ Այն հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել պատմաբանների, աղբյուրագետների, հայագետների և պատմական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ ուսումնասիրությունը ներառում է տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ տարեգրական և պատմագրական տեղեկությունների համադրում։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը հայ տպագրությանն առնչվող մատենագիտական տեղեկությունների համակարգված ժողովածու է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել հայերեն տպագիր ժառանգությունը, դրա ստեղծման և տարածման պատմությունը և համապատասխան հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է հայ գրքի և տպագրության պատմությունն ուսումնասիրողների համար, քանի որ մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է որոշակի ժամանակաշրջանի կամ թեմատիկ շրջանակի մեջ կողմնորոշվել առկա գրականության, հրատարակությունների և տպագիր նյութերի բազմազանության մեջ։ Նման տարեգրքային բնույթի աշխատանքները արժեքավոր են հատկապես այն պատճառով, որ միավորում են տարբեր աղբյուրներից ստացված մատենագիտական տվյալները՝ դրանք ներկայացնելով ավելի համակարգված և որոնելի ձևով։ Հրատարակության հիմքում ընկած է հայ տպագիր մշակույթի փաստագրումը․ այն հնարավորություն է տալիս հետևելու գրքի ստեղծման, հրատարակման և շրջանառության գործընթացներին, բացահայտելու տարբեր տարիների և հրատարակչական կենտրոնների գործունեությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելու հայ գրքի տարածման աշխարհագրությունը։ Մատենագիտական ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են դասակարգվել ըստ հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի, տպարանների, տարիների կամ թեմատիկ ուղղությունների՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ տեղեկությունը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը ոչ միայն գրքերի ցանկ է, այլև հայ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության կարևոր գործիք։ Հատուկ նշանակություն ունի տպարանների և հրատարակչական կենտրոնների գործունեության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայ տպագրության պատմությունը ձևավորվել է տարբեր ժամանակներում և տարբեր երկրներում գործող տպարանների միջոցով։ Հայերեն գրքի տարածումը կապված է եղել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ հայկական սփյուռքի մշակութային կենտրոնների հետ, և մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել այդ լայն աշխարհագրական ցանցի մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հայ գրքի պատմական զարգացման փուլերի ուսումնասիրության համար՝ սկսած վաղ տպագրական շրջանից մինչև ավելի ուշ ժամանակաշրջանների հրատարակչական գործունեությունը։ Մատենագիտական տվյալների համակարգումը կարևոր է նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար, քանի որ այն նպաստում է գրքային ֆոնդերի համալրմանը, գրականության որոնմանը, մատենագիտական նկարագրության կատարելագործմանը և հետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ յուրաքանչյուր մատենագիտական գրառում կարող է տեղեկություն տրամադրել ոչ միայն տվյալ հրատարակության, այլև դրա ստեղծման ժամանակի, վայրի, հեղինակային պատկանելության և հրատարակչական միջավայրի մասին։ Այդ պատճառով նման ժողովածուները կարևոր են պատմաբանների, գրականագետների, գրքագետների, մատենագետների, գրադարանավարների և մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես հայ տպագրական և գրքային մշակույթի փաստագրման ու համակարգման կարևոր աղբյուր, որը նպաստում է հայերեն տպագիր ժառանգության պահպանմանը, ուսումնասիրմանը և հետագա հետազոտությունների համար անհրաժեշտ մատենագիտական հիմքի ձևավորմանը։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում արտոնագրային օրենսդրության ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է մտավոր սեփականության իրավունքի կարևորագույն ուղղություններից մեկին՝ գյուտերի և տեխնիկական նորարարությունների իրավական պաշտպանության համակարգին, ներկայացնելով դրա զարգացման տրամաբանությունը, իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և գործնական կիրառման խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են արտոնագրային իրավունքի հիմնական հասկացությունները, արտոնագրի իրավական բնույթը, գյուտի արտոնունակության պայմանները, հեղինակների և արտոնագրատերերի իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև արտոնագրային իրավունքների ձեռքբերման, իրականացման, փոխանցման և պաշտպանության հետ կապված հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ օրենսդրության զարգացման ընթացքին և այն հանգամանքներին, որոնք ազդել են ազգային արտոնագրային համակարգի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ արտոնագրային օրենսդրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես իրավական նորմերի ամբողջություն, այլև որպես նորարարության, գիտատեխնիկական առաջընթացի, ստեղծագործական գործունեության և տնտեսական զարգացման խթանման միջոց։ Գրքում կարող են քննարկվել գործող իրավակարգավորման բացերը, հակասությունները և կիրառական դժվարությունները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով ժամանակակից իրավական և տնտեսական պայմանները։ Աշխատանքը արժեքավոր է իրավագիտությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների, արտոնագրային ոլորտի մասնագետների, գյուտարարների, ձեռնարկատերերի և մտավոր սեփականության պաշտպանության հարցերով հետաքրքրվող անձանց համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ արտոնագրային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների, առկա խնդիրների և հետագա կատարելագործման հեռանկարների մասին։