Հայ ավանդական օրորներ

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում կոմիկականի լեզվաոճական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը՝ գրական ստեղծագործությունների լեզվանյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն լեզվական, ոճական և գեղարվեստական միջոցները, որոնց օգնությամբ ստեղծվում է հումորային և կոմիկական ազդեցություն, ինչպես նաև պարզել դրանց գործառույթներն ու կիրառման առանձնահատկությունները տարբեր գրական համատեքստերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել բառապաշարային, շարահյուսական, հնչյունական, իմաստային և արտահայտչական տարբեր միջոցներ, այդ թվում՝ բառախաղը, հեգնանքը, հակադրությունը, չափազանցությունը, երկիմաստությունը, անսպասելի լեզվական համադրությունները և խոսքային բնութագրումների այլ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների խոսքի, երկխոսությունների, հեղինակային խոսքի և իրավիճակային համատեքստի դերին՝ կոմիկական էֆեկտի ստեղծման գործում։ Աշխատության մեջ տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների լեզվական նյութի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ընդհանուր օրինաչափություններ, այնպես էլ անհատական ոճական առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ կոմիկականը գրական տեքստում կարող է ծառայել ոչ միայն զվարճանքի, այլև սոցիալական երևույթների, մարդկային վարքի, հասարակական հարաբերությունների և կերպարների հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անգլերեն լեզվի և գրականության մասնագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ անգլալեզու գեղարվեստական խոսքի ոճական առանձնահատկությունները և հումորի լեզվական մեխանիզմներն ուսումնասիրելու համար։

Պատմություն

Այդ հոդվածը նկարագրում է 2023 թվականի սեպտեմբերի վերջին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած վառելիքի պահեստի ուժեղ պայթյունը, որը տեղի է ունեցել Ստեփանակերտի մոտակայքում՝ Բերձոր-Ասկերան ուղղության շրջանում։ Պայթյունը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ հազարավոր էթնիկ հայեր փորձում էին լքել տարածաշրջանը՝ Ադրբեջանի ռազմական գործողություններից և տարածաշրջանի վերահսկողության փոփոխությունից հետո ստեղծված ծանր իրավիճակի պայմաններում։ Վառելիքի խիստ պակասի պատճառով մարդիկ հերթ էին կանգնել բենզալցակայաններում և պահեստներում՝ իրենց մեքենաները լիցքավորելու և Հայաստան հասնելու համար, սակայն այդ վայրերից մեկում գերբեռնվածության և անվտանգության խախտումների պատճառով տեղի է ունեցել հսկայական պայթյուն, որն առաջացրել է մեծածավալ հրդեհ և մարդկային ծանր կորուստներ։ Իրադարձությունը արագ վերածվել է հումանիտար աղետի, քանի որ հարյուրավոր մարդիկ ստացել են ծանր այրվածքներ և վնասվածքներ, հիվանդանոցները չեն կարողացել բավարարել բժշկական օգնության պահանջը, և օգնություն է խնդրվել Հայաստանից ու այլ կողմերից։ Պայթյունի զոհերի թիվը ժամանակի ընթացքում աճել է, և տարբեր աղբյուրների համաձայն այն հասել է առնվազն 170-ի, իսկ հետագա պաշտոնական տվյալներով նույնիսկ ավելի բարձր։ Դեպքը տեղի է ունեցել լայնածավալ տեղահանության և ռազմական լարվածության ֆոնին, ինչը այն դարձրել է տարածաշրջանային ամենածանր մարդասիրական ողբերգություններից մեկը վերջին հակամարտության փուլում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի Ռուսաստանում պատմագիտական մտքի զարգացմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայագիտական ուսումնասիրությունների ձևավորմանն ու առաջընթացին։ Ներկայացվում են այն գիտական ուղղությունները, մոտեցումները և հետազոտական ավանդույթները, որոնց շրջանակում ռուսաստանյան գիտական միջավայրում ուսումնասիրվել են Հայաստանի պատմությունը, հայ ժողովրդի անցյալը, մշակույթը, գրավոր ժառանգությունը և պատմական աղբյուրները։ Քննարկվում է հայագիտության տեղը տվյալ ժամանակաշրջանի պատմագիտական համակարգում, ինչպես նաև գիտական հաստատությունների, համալսարանների, արևելագիտական կենտրոնների և առանձին հետազոտողների գործունեության նշանակությունը ոլորտի զարգացման գործում։ Ուշադրություն է դարձվում պատմական սկզբնաղբյուրների հավաքման, հրապարակման, թարգմանության և գիտական քննության խնդիրներին, պատմագիտական աշխատությունների մեթոդաբանական առանձնահատկություններին և Հայաստանի ու հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ պայմաններում է հայագիտությունը Ռուսաստանում աստիճանաբար ձևավորվել որպես մասնագիտական ուսումնասիրությունների ուղղություն և ինչպես է այն փոխկապակցվել պատմագիտության ու արևելագիտության ընդհանուր զարգացման հետ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել պատմաբանների, հայագետների, պատմագիտության պատմությամբ և գիտական մտքի զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև ուսանողների և 19-րդ դարի հայագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Քիմիայի և նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է նախապես սահմանված հատկություններով պոլիմերային կոմպոզիտների ստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ճակատային պոլիմերացման մեթոդի կիրառմամբ։ Քննության են առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի տարածման օրինաչափությունները, սկզբնական բաղադրիչների փոխազդեցությունը և կոմպոզիտային նյութի կառուցվածքի ձևավորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործընթացի ջերմային ռեժիմին, ռեակցիայի ճակատի տարածման արագությանը, բաղադրության ընտրությանը և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը վերջնական նյութի հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են ստացվող կոմպոզիտների ֆիզիկամեխանիկական, ջերմային և կառուցվածքային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց նպատակային կարգավորման հնարավորությունները։ Քննարկվում են ճակատային պոլիմերացման արդյունավետության, գործընթացի կառավարման, էներգատարության նվազեցման և անհրաժեշտ շահագործական հատկանիշներով նյութերի ստացման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տվյալ մեթոդի կիրառման հեռանկարները տարբեր նշանակության պոլիմերային կոմպոզիտների նախագծման և արտադրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության, կոմպոզիտային նյութերի և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ բանաստեղծ, գրող, հասարակական գործիչ և ազգային մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչ Հովհաննես Թումանյանի կյանքին ու ստեղծագործական ժառանգությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, գրական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և հայ մշակույթի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի դերը։ Հեղինակը անդրադառնում է բանաստեղծի ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությանը, հայրենասիրական թեմաներին, մարդու և բնության փոխհարաբերության արտացոլմանը նրա գրական աշխարհում։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են նաև Թումանյանի հասարակական գործունեությունը, ազգային խնդիրների նկատմամբ նրա վերաբերմունքը և ժամանակաշրջանի գրական ու մշակութային միջավայրում նրա ունեցած ազդեցությունը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ գրականության այս կարևորագույն դեմքի ստեղծագործական ուղին, նրա ներդրումը ազգային ինքնագիտակցության և գրական ավանդույթների ձևավորման գործում։ Այն նախատեսված է գրականագետների, պատմաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ մշակույթով ու գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է լազերային ճառագայթման և պարբերական կառուցվածքում արատ պարունակող հեղուկ բյուրեղային համակարգերի փոխազդեցության ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղուկ բյուրեղների օպտիկական հատկությունները, դրանց մոլեկուլային կազմակերպման առանձնահատկությունները և պարբերական կառուցվածքի ազդեցությունը լույսի տարածման ու փոխակերպման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են կառուցվածքային արատների առկայությամբ պայմանավորված օպտիկական երևույթները, լազերային ճառագայթման անդրադարձման, հաղորդման և կլանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սպեկտրային բնութագրերի հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարբերականության խախտման հետևանքով առաջացող տեղային օպտիկական վիճակներին և դրանց ազդեցությանը համակարգով անցնող լույսի բնութագրերի վրա։ Դիտարկվում են լազերային ճառագայթման ինտենսիվության, ալիքի երկարության, բևեռացման և անկման պայմանների ազդեցությունները հեղուկ բյուրեղային կառուցվածքի օպտիկական արձագանքի վրա։ Քննարկվում են նաև արտաքին գործոնների ազդեցությամբ հեղուկ բյուրեղների հատկությունների կառավարման հնարավորությունները և կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխության միջոցով լույսի տարածումը վերահսկելու սկզբունքները։ Կարևորվում է տեսական մոդելավորման և փորձարարական հետազոտությունների համադրումը՝ արատավոր պարբերական համակարգերի օպտիկական վարքի առավել ամբողջական նկարագրման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նման կառուցվածքների կիրառական հնարավորություններին ֆոտոնային սարքերում, օպտիկական զտիչներում, փոխարկիչներում, տվիչներում և լազերային տեխնոլոգիաներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել կառավարվող օպտիկական հատկություններով նոր հեղուկբյուրեղային և ֆոտոնային համակարգերի մշակմանը, ինչպես նաև լույս-նյութ փոխազդեցության մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օպտիկայի, ֆոտոնիկայի, լազերային ֆիզիկայի, հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։