Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1986, Հունիս, թիվ 6)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Обновлено. 2026-09-01
История
On the path to genocide
Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ պետական քաղաքականության, ազգային հակասությունների և քաղաքական բռնությունների զարգացման պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը՝ հատկապես XIX դարի վերջից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն քաղաքական, հասարակական և գաղափարական գործընթացների վրա, որոնք աստիճանաբար խորացրին հայ բնակչության անապահով վիճակը և ստեղծեցին զանգվածային հալածանքների համար նպաստավոր պայմաններ։ Քննության են առնվում կայսրության ներքին ճգնաժամերը, ազգային փոքրամասնությունների կարգավիճակը, բարեփոխումների շուրջ միջազգային և ներքին քննարկումները, Հայկական հարցի ձևավորումն ու դրա տեղը եվրոպական տերությունների և Օսմանյան իշխանությունների հարաբերություններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում XIX դարի վերջի հակահայկական բռնություններին, երիտթուրքական շարժման իշխանության գալուն, ազգայնական գաղափարախոսության ուժեղացմանը և կայսրության ժողովրդագրական ու քաղաքական կառուցվածքը վերափոխելու ձգտումներին։ Դիտարկվում է նաև Բալկանյան պատերազմների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը պետական քաղաքականության արմատականացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է 1915 թվականից սկսված հայ բնակչության տեղահանությունների և զանգվածային ոչնչացման քաղաքականության նախադրյալների վերլուծությունը՝ դրանք ներկայացնելով ոչ թե որպես մեկուսացված իրադարձություններ, այլ որպես նախորդ տասնամյակների ընթացքում զարգացած քաղաքական և գաղափարական գործընթացների հետևանք։ Ուսումնասիրվում են կենտրոնական և տեղական իշխանությունների դերերը, վարչական որոշումների իրականացման մեխանիզմները, պատերազմի պայմանների օգտագործումը և հայ բնակչության նկատմամբ կիրառված քաղաքականության համակարգային բնույթը։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում միջազգային դիվանագիտական արձագանքներին, օտարերկրյա դիվանագետների, միսիոներների և այլ ժամանակակիցների վկայություններին, ինչպես նաև հետագայում ձևավորված պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Կարևորվում է սկզբնաղբյուրների համեմատական և քննադատական ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր երկրների պաշտոնական փաստաթղթերը, հուշագրությունները և հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս նույն գործընթացները դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից։ Աշխատությունը նպաստում է Հայոց ցեղասպանության պատմական նախադրյալների, Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի ազգային քաղաքականության և զանգվածային բռնության ձևավորման մեխանիզմների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայոց ցեղասպանության, Օսմանյան կայսրության պատմության, Հայկական հարցի, միջազգային հարաբերությունների և ցեղասպանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-09-20
Политология
Արտակարգ իրավիճակների և քաղպաշտպանության հիմնահարցեր
Հարությունյան Հ.Ս., հանդիսանում է գիտամեթոդական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի հիմնական տեսական ու գործնական հիմնահարցերին։ Այն ընդգրկում է արտակարգ իրավիճակների էությունը, դրանց դասակարգումը և առաջացման պատճառները՝ ներառյալ բնական աղետները, տեխնածին վթարները, էկոլոգիական և սոցիալական բնույթի վտանգները, ինչպես նաև ռազմական սպառնալիքները։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են բնակչության պաշտպանության կազմակերպման սկզբունքները, վտանգների կանխարգելման և ռիսկերի նվազեցման մեթոդները, ինչպես նաև պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերակատարությունը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված նախազգուշացման համակարգերին, տարհանման կազմակերպմանը, փրկարարական և վերականգնողական աշխատանքների փուլերին, ինչպես նաև անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցների կիրառմանը։ Ներառված են նաև գործնական մոտեցումներ և իրավիճակային օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ճիշտ վարքագիծը վտանգավոր պայմաններում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, քաղաքացիական պաշտպանության մասնագետների, փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների և արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտով հետաքրքրված անձանց համար՝ նպաստելով գիտելիքների համակարգմանը և գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։
Обновлено. 2026-09-23
Экономика
Հիփոթեքային վարկավորման տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորումը (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է հիփոթեքային վարկավորման գործընթացների տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է հիփոթեքային վարկավորման համակարգը ներկայացնել տնտեսական և մաթեմատիկական մեթոդների համադրությամբ, բացահայտել դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները և մշակել այնպիսի մոդելներ, որոնք կարող են կիրառվել վարկավորման գործընթացների գնահատման, կանխատեսման և արդյունավետության բարձրացման համար։ Հիփոթեքային վարկավորումը դիտարկվում է որպես ֆինանսական շուկայի կարևոր բաղադրիչ, որը կապում է բանկային համակարգը, անշարժ գույքի շուկան, տնային տնտեսությունների եկամուտները և բնակարանային պահանջարկը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հիփոթեքային վարկերի ծավալների և տոկոսադրույքների փոփոխությունները, վարկավորման ժամկետները, վարկառուների եկամուտները, անշարժ գույքի գները, վարկի և գրավի արժեքների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև վարկերի սպասարկման և չվերադարձման հետ կապված ռիսկերը։ Հայաստանի Հանրապետության տվյալների հիման վրա վիճակագրական և տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հիփոթեքային շուկայի զարգացման հիմնական միտումները և գնահատել տարբեր տնտեսական ցուցանիշների փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հիփոթեքային վարկի արժեքի և վարկառուի ֆինանսական բեռի մոդելավորումը՝ հաշվի առնելով տոկոսադրույքը, մարման ժամկետը, սկզբնական վճարը և վարկի չափը։ Մաթեմատիկական մոդելների միջոցով հնարավոր է գնահատել վարկային վճարումների դինամիկան, տարբեր պայմաններով վարկերի համեմատական արդյունավետությունը և վարկառուի վճարունակության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Միաժամանակ տնտեսաչափական մոտեցումները կարող են կիրառվել հիփոթեքային վարկավորման ծավալների կանխատեսման և դրա վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոնների գնահատման համար՝ ներառելով եկամուտների, գնաճի, գործազրկության, տոկոսադրույքների և անշարժ գույքի շուկայի փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարկային ռիսկի գնահատման հիմնախնդրին, քանի որ հիփոթեքային վարկավորման արդյունավետությունը մեծապես կախված է վարկառուների կողմից ստանձնած պարտավորությունների ժամանակին կատարման հավանականությունից։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ռիսկի առավել նշանակալի գործոնները և ստեղծել գնահատման գործիքներ, որոնք կարող են օգտակար լինել վարկային որոշումների կայացման գործընթացում։ Հայաստանի օրինակով իրականացվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսական մոդելները կապել երկրի ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների հետ՝ հաշվի առնելով տեղական բանկային համակարգի, բնակարանային շուկայի և վարկառուների վարքագծի առանձնահատկությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ստացված մոդելներն ու եզրահանգումները կարող են կիրառվել հիփոթեքային վարկավորման պայմանների գնահատման, վարկային ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական կանխատեսումների և բանկային ռազմավարությունների մշակման ժամանակ։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել պետական և ֆինանսական կառույցների համար՝ բնակարանային ֆինանսավորման քաղաքականության և հիփոթեքային շուկայի զարգացման ուղղությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է տնտեսագիտության, ֆինանսների, վիճակագրության և մաթեմատիկական մոդելավորման գործիքները՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում ձևավորել Հայաստանի հիփոթեքային վարկավորման համակարգի կառուցվածքի, զարգացման միտումների, ռիսկերի և արդյունավետության վրա ազդող գործոնների վերաբերյալ։
Обновлено. 2026-08-28
История
Հորդանանա-իսրայելյան հարաբերությունները (1948-1994թթ.)
Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հորդանանի և Իսրայելի միջև 1948–1994 թվականներին ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմավարական հարաբերությունների զարգացման պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում 1948 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի հետևանքները, Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորության և Իսրայել պետության միջև հակասությունների ձևավորումը, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1948–1949 թվականների ռազմական գործողություններին, 1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմին, Արևմտյան ափի կարգավիճակի փոփոխությանը և պաղեստինյան հիմնախնդրի ազդեցությանը երկկողմ հարաբերությունների վրա։ Վերլուծվում են Հորդանանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները, Իսրայելի հետ սահմանային և տարածքային հակասությունները, ինչպես նաև արաբական պետությունների ու միջազգային ուժային կենտրոնների դերակատարությունը տարածաշրջանային գործընթացներում։ Քննարկվում են 1970-ական և 1980-ական թվականների քաղաքական զարգացումները, դիվանագիտական շփումները, պաղեստինյան ազգային շարժման հետ հարաբերությունները և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Մերձավոր Արևելքի խաղաղության գործընթացի զարգացումը, 1991 թվականի Մադրիդյան խաղաղության համաժողովի նշանակությունը և երկկողմ բանակցությունների ակտիվացման նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում 1994 թվականի հորդանանա-իսրայելյան խաղաղության պայմանագրի կնքմանը, դրա պատմական նշանակությանը և երկու պետությունների հարաբերությունների կարգավորման քաղաքական ու իրավական հիմքերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության, միջազգային հարաբերությունների, արաբա-իսրայելական հակամարտության և տարածաշրջանային դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-08
Медицина
Խոզերի սալմոնելյոզի ախտաբանաանատոմիական փոփոխությունները խառն ինֆեկցիաների դեպքում
Գիտական աշխատությունը նվիրված է խոզերի սալմոնելյոզի ժամանակ առաջացող ախտաբանաանատոմիական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով խառն վարակների պայմաններում հիվանդության զարգացման, ընթացքի և օրգանիզմում առաջացող կառուցվածքային ու գործառական խանգարումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում սալմոնելյոզի հարուցիչների ախտածին հատկությունները, վարակի առաջացման և տարածման գործոնները, հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև տարբեր վարակիչ գործոնների միաժամանակյա ազդեցության հետևանքով ձևավորվող ախտաբանական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոզերի օրգանիզմում սալմոնելային վարակի ազդեցությամբ առաջացող փոփոխություններին, մարսողական համակարգի, լյարդի, փայծաղի, ավշային հանգույցների և այլ ներքին օրգանների ախտահարման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են բորբոքային, դիստրոֆիկ և նեկրոտիկ գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները, օրգանների հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց կապը հիվանդության կլինիկական ընթացքի ու ծանրության աստիճանի հետ։ Քննարկվում են խառն վարակների դեպքում տարբեր մանրէային և այլ վարակիչ հարուցիչների փոխազդեցության հնարավորությունները, դրանց ազդեցությունը կենդանիների իմունային համակարգի վրա և հիվանդության ախտաբանական դրսևորումների փոփոխման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում սալմոնելյոզի սուր, ենթասուր և քրոնիկական ընթացքի առանձնահատկություններին, ախտաբանական փոփոխությունների արտահայտվածության տարբերություններին և համակցված վարակների պայմաններում դրանց ախտորոշիչ նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ախտաբանաանատոմիական և հյուսվածաբանական հետազոտությունների միջոցով հիվանդության բնորոշ փոփոխությունների բացահայտումը, ինչպես նաև սալմոնելյոզի և այլ վարակիչ հիվանդությունների միջև տարբերակիչ ախտորոշման չափանիշների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են կենդանիների ընդհանուր վիճակի, տարիքային առանձնահատկությունների, պահվածքի պայմանների, կերակրման և օրգանիզմի դիմադրողականության ազդեցությունը վարակային գործընթացի զարգացման ու ախտաբանական փոփոխությունների ձևավորման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում համակցված վարակների հետևանքով հիվանդության կլինիկական պատկերի բարդացմանը, օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների փոփոխություններին և տարբեր օրգան-համակարգերում առաջացող ախտահարումների փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում անասնաբուժական ախտորոշման մեթոդների կատարելագործման, ախտաբանաանատոմիական տվյալների և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համադրման, ինչպես նաև հիվանդության առաջացման պատճառների առավել ճշգրիտ բացահայտման հնարավորությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են խոզաբուծական տնտեսություններում վարակիչ հիվանդությունների տարածման կանխարգելման, անասնաբուժասանիտարական վերահսկողության, կենդանիների առողջության պահպանման և տնտեսական կորուստների նվազեցման հիմնախնդիրները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել խոզերի վարակիչ հիվանդությունների ախտածագման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, համակցված վարակների ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը և անասնաբուժական պրակտիկայում ախտաբանաանատոմիական հետազոտությունների արդյունավետ կիրառմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, անասնաբուժական ախտաբանների, մանրէաբանների, համաճարակաբանների, խոզաբուծության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և անասնաբուժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների ախտորոշման և կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-10-10