Հայ գիտական բարբառագիտության 100-ամյակի գիտաժողովի նյութեր

Տնտեսագիտություն

Եվրոպական վալյուտային միությունը (European Monetary Union, EMU) տնտեսական և դրամավարկային համագործակցության համակարգ է, որի նպատակն է ապահովել անդամ երկրների միասնական դրամավարկային քաղաքականություն և ընդհանուր արժույթ՝ եվրոն։ Այն հանդիսանում է Եվրոպական միություն ինտեգրացիոն գործընթացի կարևոր փուլերից մեկը և ուղղված է անդամ երկրների տնտեսությունների կայունացմանը, առևտրի հեշտացմանը և ֆինանսական համակարգերի միավորմանը։ Վալյուտային միության հիմնական տարրը միասնական արժույթի՝ եվրոյի ներդրումն է, որը կառավարվում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի կողմից։ Այս համակարգում անդամ երկրները կորցնում են իրենց ազգային դրամավարկային քաղաքականության ինքնուրույնությունը՝ փոխանցելով այն ընդհանուր կառավարման մարմիններին։ Եվրոպական վալյուտային միության նպատակներն են գնաճի վերահսկումը, փոխարժեքների կայունության ապահովումը, տնտեսական ինտեգրացիայի խորացումը և ներքին շուկայի արդյունավետության բարձրացումը։ Միաժամանակ այն նպաստում է գործարքների ծախսերի նվազեցմանը և ներդրումների խթանմանը անդամ երկրներում։ Սակայն համակարգը նաև ունի մարտահրավերներ, օրինակ՝ տարբեր երկրների տնտեսական անհավասար զարգացվածությունը և միասնական դրամավարկային քաղաքականության սահմանափակ ճկունությունը։

Պատմություն

Հայ պատմագրություն-ի շրջանակում «Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների հայկական համայնքների պատմության խորհրդահայ պատմագրությունը» ուսումնասիրում է այն գիտական և գաղափարական մոտեցումները, որոնց միջոցով խորհրդային շրջանում ներկայացվել են սփյուռքահայ համայնքների ձևավորումը, զարգացումը և սոցիալ-մշակութային կյանքը Մերձավոր Արևելք-ում և Միջին Արևելք-ում։ Խորհրդահայ պատմագրությունը այս թեմային մոտեցել է ոչ միայն որպես միգրացիոն և պատմական գործընթացների ուսումնասիրության ոլորտ, այլ նաև որպես գաղափարական նշանակություն ունեցող երևույթ, որտեղ ընդգծվել են աշխատավորական զանգվածների կյանքը, սոցիալական պայքարը և ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները գաղութային ու հետգաղութային պայմաններում։ Հետազոտություններում հաճախ առանձնացվել են համայնքների ձևավորման փուլերը՝ կապված Օսմանյան կայսրության անկումից հետո տեղի ունեցած տեղաշարժերի, ինչպես նաև տնտեսական և քաղաքական գործոնների հետ, որոնք նպաստել են հայերի հաստատմանը Լիբանանում, Սիրիայում, Իրանում, Եգիպտոսում և այլ երկրներում։ Միաժամանակ շեշտվել է կրթական հաստատությունների, մամուլի, եկեղեցական կառույցների և մշակութային միությունների դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Խորհրդային պատմագրության առանձնահատկությունն այն էր, որ գիտական վերլուծությունը հաճախ զուգորդվում էր գաղափարական մեկնաբանություններով՝ ընդգծելով սփյուռքի կապը խորհրդային Հայաստանի հետ և ներկայացնելով այն որպես համազգային մշակութային միասնականության բաղադրիչ։

Ֆիզիկա

Մեխանիկա (ուսումնական ձեռնարկ) աշխատությունը ֆիզիկայի հիմնարար բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մեխանիկայի հիմնական հասկացությունները, օրենքներն ու կիրառական խնդիրների լուծման մոտեցումները, այն բացատրում է նյութական կետի և կոշտ մարմնի շարժման նկարագրությունը, Նյուտոնի օրենքները, կինեմատիկայի և դինամիկայի հիմունքները, ինչպես նաև էներգիայի պահպանման օրենքը և իմպուլսի գաղափարը, գիրքը ներառում է նաև խնդիրների լուծման մեթոդներ՝ ուղղված տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և կիրառական հմտությունների զարգացմանը, միաժամանակ ընդգրկելով օրինակներ, որոնք կապում են մեխանիկայի օրենքները իրական ֆիզիկական երևույթների հետ՝ ազատ անկում, պտտական շարժում և տատանումներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր ուսումնական աղբյուր ֆիզիկայի և ինժեներական գիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

XX դարի ֆրանսիական պոեզիայի ընդհանուր ուղենիշները աշխատությունը գրականագիտության ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է XX դարի ֆրանսիական պոեզիայի հիմնական ուղղություններն ու գեղարվեստական զարգացումները, այն վերլուծում է սիմվոլիզմի ուշ ազդեցությունները, սյուրեալիզմի ձևավորումը, էքզիստենցիալ և մոդեռնիստական հոսանքների զարգացումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բանաստեղծական լեզվի և պատկերային մտածողության վրա, գիրքը անդրադառնում է այդ շրջանի կարևոր ֆրանսիացի բանաստեղծների ստեղծագործական առանձնահատկություններին և նորարարություններին՝ ռիթմի, ազատ չափածոյի և լեզվական փորձարարության ոլորտում, միաժամանակ ընդգծելով պատմական իրադարձությունների՝ հատկապես համաշխարհային պատերազմների ազդեցությունը պոեզիայի թեմատիկ և գաղափարական ուղղվածության վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համաշխարհային գրականության և ֆրանսիական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Հոգեբանություն

«Մարմնի լեզվի նոր լեզուն» (Ալան և Բարբարա Փիզ) գիրքը նվիրված է ոչ բառային հաղորդակցությանը և մարդու վարքագծի ընթերցմանը։ Հեղինակները բացատրում են, թե ինչպես են ժեստերը, դիմախաղը և մարմնի դիրքը փոխանցում իրական զգացմունքները։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ բառերը հաճախ ասում են մի բան, իսկ մարմինը՝ մեկ ուրիշը։ Ներկայացված են բազմաթիվ օրինակներ առօրյա կյանքից, բիզնեսից և հարաբերություններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռքերի շարժումներին, հայացքին և նստած կամ կանգնած դիրքին։ Գիրքը օգնում է ավելի լավ հասկանալ զրուցակցի մտադրությունները և հույզերը։ Փիզերը նաև բացատրում են, թե ինչպես կարելի է վերահսկել սեփական մարմնի լեզուն։ Տեքստը հեշտ ընթեռնելի է և պատկերավոր՝ հարմար լայն լսարանի համար։ Գիրքը օգտակար է բանակցությունների, հարցազրույցների և հանրային ելույթների ժամանակ։ «Մարմնի լեզվի նոր լեզուն» զարգացնում է մարդճանաչողությունը և հաղորդակցման հմտությունները։ Այն հարմար է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ավելի վստահ շփվել մարդկանց հետ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-699-90968-1

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է տերահերցային (THz) ճառագայթման տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում՝ ընդգծելով ենթամիլիմետրային տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների վարքագիծը և դրանց կառավարելիությունը տարբեր կառուցվածքներում։ Տերահերցային ճառագայթումը զբաղեցնում է սպեկտրի միջանկյալ հատվածը՝ ինֆրակարմիրի և միկրոալիքային տիրույթների միջև, և առանձնանում է բարձր զգայունությամբ նյութերի կառուցվածքային և դիէլեկտրիկ հատկությունների նկատմամբ։ Մետաղական ալիքատարներում տարածումը պայմանավորված է անդրադարձումների և մոդալ կառուցվածքների ձևավորմամբ, ինչը թույլ է տալիս ուղղորդել ալիքը, սակայն ուղեկցվում է որոշակի էներգետիկ կորուստներով։ Պլազմոնային ալիքատարներում, ընդհակառակը, մակերևութային պլազմոնների առաջացման շնորհիվ հնարավոր է հասնել լույսի ուժեղ տեղայնացման և ենթադիֆրակցիոն չափերի սահմաններում տարածման, ինչը հատկապես կարևոր է նանոֆոտոնիկ համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարածման արագությունը, կլանման կորուստները, դիսպերսիոն հատկությունները և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը ալիքների վարքագծի վրա։ Այս ուսումնասիրությունները ունեն կիրառական նշանակություն տերահերցային պատկերագրման, սենսորների, բարձր արագության հաղորդակցության համակարգերի և նոր սերնդի օպտոէլեկտրոնային սարքերի զարգացման ոլորտներում։