Հայ միջնադարյան բժիշկները ուռուցքների և նրանց բուժման մասին – Ս․Ա․Վարդանյան

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի փիլիսոփայական տերմինների իմաստային և կառուցվածքային ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ձևավորման, զարգացման և գործածության առանձնահատկությունները հայերեն գիտական լեզվի համակարգում։ Գրքում վերլուծվում են փիլիսոփայական բառապաշարի հիմնական շերտերը, դրանց աղբյուրները՝ ներառյալ հին հայերենը, միջնադարյան թարգմանական գրականությունը և նոր ժամանակների գիտական լեզվաստեղծումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տերմինների իմաստային դաշտերը, համանունային և բազմիմաստ հարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ բառակազմական և ձևաբանական մակարդակներում։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև հայերեն փիլիսոփայական լեզվի ձևավորման գործընթացը համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի ազդեցության համատեքստում՝ ցույց տալով թարգմանական ավանդույթի դերը նոր հասկացությունների ներմուծման և համարժեք տերմինաբանության ստեղծման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տերմինաբանական համակարգերի միասնականացման, լեզվական ճշգրտության և գիտական ոճի զարգացման խնդիրներին։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, փիլիսոփաների, հայագետների, թարգմանաբանների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում հայերեն փիլիսոփայական տերմինաբանության ձևավորման և զարգացման մասին։

Գրականություն

Այս ակնարկը վերաբերում է Միքայել Նալբանդյանի կյանքի և գործունեության ընդհանուր բնութագրին՝ ընդգծելով նրա դերը որպես XIX դարի հայ հասարակական մտքի, հեղափոխական գաղափարների և գրական-լուսավորական շարժման կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի։ Նալբանդյանը ձևավորվել է Ռուսական կայսրության հայկական միջավայրում՝ միաժամանակ ներգրավված լինելով եվրոպական լուսավորական և դեմոկրատական գաղափարների ազդեցության ոլորտում, որոնք զգալիորեն ազդել են նրա աշխարհայացքի և քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Նրա գործունեությունը բնութագրվում է ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման, սոցիալական արդարության պահանջների և հակաֆեոդալական ու հակապետական քննադատական մոտեցումների համադրությամբ, ինչը նրան դարձնում է հայ առաջադիմական մտքի զարգացման առանցքային կերպար։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է ԴՆԹ-հիմքով կենսասենսորների աշխատանքի վրա տարբեր տեսակի աղմուկների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ քիմիական և կենսաբանական խանգարումների աղբյուրները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին ազդակները՝ օրինակ՝ ջերմային տատանումները, էլեկտրական աղմուկը կամ մոլեկուլային միջավայրի անկայունությունները, ազդում կենսասենսորի զգայունության, ճշտության և ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման համակարգերի մոդելավորմանը և վիճակագրական մշակմանը, որոնք թույլ են տալիս տարբերակել օգտակար կենսաբանական ազդանշանը պատահական խանգարումներից։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է ԴՆԹ-սենսորների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մոլեկուլային ճանաչման մեխանիզմները և դրանց կայունության ապահովման մոտեցումները՝ առաջարկելով մեթոդներ՝ բարձրացնելու սարքերի հուսալիությունը բարդ միջավայրերում։

Հոգեբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ գենդերային սոցիալականացման տեսական հիմքերը և հիմնական մոտեցումները, սոցիալական միջավայրի (ընտանիք, կրթական համակարգ, մեդիա) ազդեցությունը գենդերային դերերի ձևավորման վրա, տղամարդկանց և կանանց սոցիալական դերերի ձևավորման մեխանիզմները, գենդերային կարծրատիպերի ձևավորումն ու վերարտադրումը հասարակությունում, սոցիալականացման գործընթացի արդյունքները անհատի վարքի և ինքնության վրա։ Այն օգտակար է՝ սոցիոլոգիայի և հոգեբանության ուսանողների համար, գենդերային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների համար, մանկավարժների և սոցիալական ոլորտի մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական դերերի և ինքնության ձևավորման հարցերով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է գենդերային սոցիալականացման գործընթացի համակողմանի գիտական վերլուծություն՝ բացահայտելով դրա ազդեցությունը անհատի և հասարակության վրա։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Գ. Վ. Ավագյանը գրքում ներկայացնում է անտառային էկոհամակարգերում տարածված հիվանդությունների հիմնական խմբերը՝ սնկային, բակտերիալ և վիրուսային հարուցիչներ, ինչպես նաև ոչ վարակիչ հիվանդություններ, որոնք պայմանավորված են շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոններով։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է հիվանդությունների առաջացման, զարգացման և տարածման կենսաէկոլոգիական մեխանիզմները՝ ընդգծելով կլիմայական պայմանների, հողի հատկությունների և անտառային խտության ազդեցությունը հիվանդությունների դինամիկայի վրա։ Գրքում ներկայացված են նաև անտառային բույսերի պաշտպանության հիմնական միջոցառումները՝ կանխարգելիչ անտառաբուծական մեթոդներ, սանիտարական հատումներ, վնասված ծառերի հեռացում, ինչպես նաև կենսաբանական և քիմիական պայքարի սահմանափակ և վերահսկվող կիրառություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անտառների կայուն կառավարմանը, հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և մոնիթորինգի համակարգերին, որոնք կարևոր են զանգվածային վարակների կանխման համար։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև անտառային էկոհամակարգերի վերականգնման և պահպանման մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով ապահովել կենսաբազմազանության պահպանումը և անտառների երկարաժամկետ առողջությունը։ Այն նախատեսված է անտառային տնտեսության մասնագետների, ֆիտոպաթոլոգների, ագրոնոմների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են անտառների պաշտպանության և հիվանդությունների վերահսկման ոլորտով։

Արտասահմանյան գրականություն

«Աստղերն են մեղավորը» (Ջոն Գրին) սիրողական և ողբերգական պատմություն է, որը խոսում է կյանքի արժեքի, հիվանդության և երիտասարդության մասին։ Գիրքը պատմում է Հեյզելի՝ մի երիտասարդ աղջկա մասին, ով տառապում է քաղցկեղով և հանդիպում է Օգաստուս Վոթերսին՝ նույնպես հիվանդություն ունեցող մի տղայի։ Նրանց հանդիպումը սկսվում է սիրո և ընկերության միջոցով, բայց աստիճանաբար բացահայտվում է կյանքի և մահվան ծանր իրականությունը։ Գիրքը բարձրացնում է հարցեր՝ ինչ է նշանակում ապրել լիովին, երբ գիտես, որ կյանքը կարճ է և անորոշ։ Հեյզելը և Օգաստուսը խոսում են գրքերից, կյանքի իմաստից և այն մասին, թե ինչպես մարդիկ փորձում են թողնել իրենց հետքերն աշխարհում։ Ջոն Գրինը գրում է անկեղծ, երբեմն հումորով, բայց հիմնականում հուզիչ լեզվով, որը թույլ է տալիս ընթերցողին մղվել հերոսների զգացմունքների մեջ։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ սերը և ընկերությունը կարող են լինել ուժեղ, նույնիսկ երբ ամեն ինչ թվում է անհնարին։ Նա նաև ցույց է տալիս, որ հիվանդությունն ու ցավը չեն կարող ամբողջությամբ խլել մարդու մարդկայնությունը և ցանկությունը ապրել։ «Աստղերն են մեղավորը» հուզում է, ստիպում է մտածել կյանքի մասին և գնահատել յուրաքանչյուր պահը։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են մարդակենտրոն, զգացմունքային և մտածող պատմություններ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-52-973-8