Հայաստանի ազգային գրադարանը Վիքիպեդիայում

Պատմություն

Հայոց պատմություն (համաշխարհային ընդհանուր պատմության հետ)-ը համակցված պատմագիտական ուսումնական աշխատություն է, որտեղ միաժամանակ ներկայացվում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացումները և համաշխարհային պատմության հիմնական փուլերը՝ թույլ տալով դրանք դիտարկել փոխկապակցվածության մեջ, սկսած հնագույն քաղաքակրթություններից և պետականությունների ձևավորման գործընթացներից մինչև միջնադար, նոր և նորագույն շրջաններ, ներառյալ համաշխարհային կայսրությունների վերելքն ու անկումը, համաշխարհային պատերազմները, միջազգային հարաբերությունների ձևավորումը և ժամանակակից գլոբալ գործընթացները, իսկ հայկական պատմության հատվածում ընդգծվում են Հայկական լեռնաշխարհի հին քաղաքակրթությունները, հայկական պետականության տարբեր դրսևորումները, քրիստոնեության ընդունումը, միջնադարյան թագավորությունների զարգացումը, օտար տիրապետությունների պայմաններում ազգային ինքնության պահպանումը, ինչպես նաև նորագույն շրջանի վճռորոշ իրադարձությունները՝ ցեղասպանությունը, պետականության կորուստն ու վերականգնումը, խորհրդային ժամանակաշրջանը և անկախ Հայաստանի զարգացումը, աշխատության նպատակն է ուսանողին կամ ընթերցողին տալ ամբողջական պատկերացում թե ինչպես են համաշխարհային և ազգային պատմական գործընթացները փոխազդել միմյանց վրա և ձևավորել ներկայիս քաղաքական և մշակութային իրականությունը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գինեգործության ոլորտի զարգացման, տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ներքին ու միջազգային շուկաներում մրցունակության ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են գինեգործության ճյուղի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, արտադրական ներուժը, հումքային բազայի վիճակը, ինչպես նաև ոլորտի տնտեսական և կազմակերպչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գինեգործական արտադրանքի որակի բարելավմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Քննարկվում են հայկական գինիների մրցակցային առավելությունները, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, միջազգային շուկաներում դիրքավորման, ապրանքանիշերի զարգացման և մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խաղողագործության և գինեգործության փոխկապակցված զարգացմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, պետական աջակցության մեխանիզմներին և փոքր ու միջին արտադրողների մրցունակության ապահովմանը։ Դիտարկվում են ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպչական գործոնները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գինեգործության ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ագրարային քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և Հայաստանի տնտեսության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում երկլեզու ուսուցման գործընթացում սովորողների հաղորդակցական և սոցիոմշակութային կարողությունների ձևավորման տեսական, մանկավարժական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են երկլեզու կրթության կազմակերպման առանձնահատկությունները, լեզվական գիտելիքների յուրացման մեխանիզմները և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում արդյունավետ հաղորդակցվելու հմտությունների զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրտսեր դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, խոսքային գործունեության տարբեր տեսակների զարգացմանը, ինչպես նաև լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածության գիտակցման ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են հաղորդակցական ուսուցման մեթոդները, ինտերակտիվ առաջադրանքների, խաղային տեխնոլոգիաների և միջմշակութային բովանդակությամբ ուսումնական նյութերի կիրառման արդյունավետությունը։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների բառապաշարի հարստացման, բանավոր և գրավոր խոսքի զարգացման, մշակութային բազմազանության ընկալման և տարբեր մշակույթների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորման հարցերին։ Աշխատությունը կարևորում է երկլեզու ուսուցման դերը սովորողների լեզվական, ճանաչողական և սոցիալական զարգացման, ինչպես նաև միջմշակութային հաղորդակցության կարողությունների ամրապնդման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, օտար լեզուների դասավանդողների, մանկավարժների, լեզվաբանների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է գանգուղեղային վնասվածքների վաղ շրջանում առաջացող բարդությունների կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշման սկզբունքների և վիրաբուժական բուժման ընդհանուր մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վնասվածքից հետո կարճ ժամանակահատվածում զարգացող վիճակների ժամանակին հայտնաբերումն ու հիվանդի նյարդաբանական վիճակի գնահատումն է, քանի որ նման բարդությունների ընթացքը կարող է արագ փոփոխվել և պահանջել անհետաձգելի բժշկական հսկողություն։ Քննվում են գլխուղեղի և գանգի վնասումների հետևանքով առաջացող կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ներգանգային ճնշման փոփոխությունների նշանակությունը, գիտակցության և նյարդաբանական գործառույթների խանգարումները, ինչպես նաև դրանց կլինիկական գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կլինիկական պատկերի և գործիքային հետազոտությունների տվյալների համադրմանը՝ տարբեր բնույթի բարդությունները ժամանակին տարբերակելու նպատակով։ Դիտարկվում է նյարդաբանական զննման, ճառագայթային ախտորոշման և հիվանդի վիճակի շարունակական վերահսկման նշանակությունը վնասվածքի ծանրության և փոփոխությունների դինամիկայի գնահատման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն կլինիկական չափանիշների ուսումնասիրությունը, որոնց հիման վրա մասնագետները որոշում են հետագա բուժական ռազմավարությունը և վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Վիրաբուժական բուժումը ներկայացվում է ընդհանուր կլինիկական սկզբունքների շրջանակում՝ որպես որոշակի կառուցվածքային վնասումների և վտանգավոր ներգանգային փոփոխությունների դեպքում կիրառվող մասնագիտական բուժման բաղադրիչ՝ առանց միջամտությունների տեխնիկական կատարման մանրամասների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական դիտարկումները, ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքները և բուժման ելքերի վերաբերյալ տվյալները՝ տարբեր բարդությունների ճանաչման և բուժական որոշումների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վաղ ախտորոշման, բազմամասնագիտական բժշկական մոտեցման և հետվիրահատական հսկողության նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաբանության, նյարդավիրաբուժության, վնասվածքաբանության և ճառագայթային ախտորոշման մոտեցումները՝ գանգուղեղային վնասվածքների վաղ բարդությունների ճանաչման և կլինիկական կառավարման հիմնախնդիրները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Այլ առարկաներ

Պարբերականի 2018 թվականի երկրորդ համարը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի մասնագիտական, գիտամեթոդական և տեղեկատվական խնդիրների լուսաբանմանը։ Հրապարակումներում ներկայացվում են գրադարանների գործունեության տարբեր ուղղություններ, մասնագիտական փորձը, գրադարանային սպասարկման կազմակերպման առանձնահատկությունները և ոլորտի զարգացման արդիական հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, պահպանության և հանրայնացման, ընթերցողների սպասարկման, տեղեկատվական ռեսուրսների օգտագործման և գրադարանների մշակութային ու կրթական գործառույթների իրականացման խնդիրներին։ Կարևորվում են ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, գրադարանային գործընթացների ավտոմատացումը, թվային ռեսուրսների ստեղծումն ու հասանելիության ընդլայնումը։ Նյութերում կարող են ներկայացվել նաև Հայաստանի տարբեր գրադարանների գործունեության փորձը, իրականացված ծրագրերը, մասնագիտական միջոցառումները, համագործակցության նախաձեռնությունները և ոլորտի աշխատակիցների ձեռքբերումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրադարանագիտության և մատենագիտության տեսական ու գործնական հարցերին, գրքային և մշակութային ժառանգության պահպանությանը, ինչպես նաև գրադարանների դերին հասարակության տեղեկատվական և կրթական պահանջների բավարարման գործում։ Պարբերականը նպաստում է մասնագիտական փորձի փոխանակմանը, գրադարանային ոլորտում իրականացվող աշխատանքների ներկայացմանը և նոր մեթոդների ու մոտեցումների տարածմանը։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և գրադարանային գործ ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Մեքենագիտության և կիրառական մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է համակցված հենարաններով արագընթաց ռոտորային հանգույցի կառուցվածքի մշակմանը և դրա դինամիկական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում բարձր պտտման արագությունների պայմաններում ռոտորային համակարգի աշխատանքի առանձնահատկությունները, հենարանների կառուցվածքային լուծումները և դրանց փոխազդեցությունը պտտվող տարրերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռոտորի տատանումներին, դինամիկական կայունությանը, կրիտիկական արագություններին և անհավասարակշռությունից առաջացող բեռնվածքների ազդեցությանը։ Վերլուծվում են համակցված հենարանների պարամետրերի, կոշտության, մարող հատկությունների և կառուցվածքային բնութագրերի ազդեցությունները ամբողջ հանգույցի դինամիկական վարքի վրա։ Քննարկվում են նաև համակարգի մաթեմատիկական մոդելավորման, հաշվարկային և փորձարարական հետազոտման, ինչպես նաև աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու արագընթաց ռոտորային հանգույցների հուսալիության, կայունության և աշխատանքային արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված կառուցվածքային լուծումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մեքենագիտության, ռոտորների դինամիկայի, մեքենաների նախագծման և տատանումների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։