Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1984 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մաշկի քաղցկեղի և վուլվայի լեյկոպլակիայի բուժման ֆիզիկական մեթոդների համեմատական գնահատմանը ամբուլատոր պայմաններում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բուժման տարբեր ֆիզիկական եղանակների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետությունը, անվտանգության ցուցանիշները, բուժման արդյունքները և հիվանդների վերականգնման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են հիվանդությունների կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման մոտեցումները, բուժական մեթոդների ընտրության չափանիշները և տեղային ազդեցության տեխնոլոգիաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամբուլատոր բուժման կազմակերպմանը, բարդությունների կանխարգելմանը և թերապևտիկ արդյունքների գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, մաշկաբանների, գինեկոլոգների, վիրաբույժների և բժշկական հետազոտողների համար։

Գրականություն

Արմտանի Մեծ ընկուզենին աշխատությունը Հակոբ Մնձուրու արձակ ստեղծագործությունների ժողովածու է, որը ներկայացնում է արևմտահայ գյուղաշխարհի կյանքը, բնության հետ մարդու փոխհարաբերությունները և ավանդական հասարակության բարոյական ու հոգեբանական պատկերները, պատմությունները կառուցված են հուշագրական և պատկերավոր նրբությամբ, որտեղ առանձնահատուկ տեղ ունի Արմտանի մեծ ընկուզենու խորհրդանշական կերպարը՝ որպես հիշողության, արմատների և ժամանակի ընթացքի նշան, գիրքը բացահայտում է մարդկային ճակատագրերի պարզ, բայց խորքային դրամաները՝ միաժամանակ պահպանելով լեզվական ինքնատիպությունը և արևմտահայ խոսքի երաժշտականությունը, ստեղծելով կարոտի, անցյալի և կորցրած աշխարհի գեղարվեստական ամբողջական պատկեր։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է անշարժ գույքի արժեքի որոշման տեսական և գործնական հիմքերին, գնահատման մեթոդների կիրառությանը, ոլորտի իրավական ու կազմակերպական կարգավորմանը և գնահատման համակարգի փոխկապակցվածությանը անշարժ գույքի շուկայի ու կադաստրային կառավարման հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են անշարժ գույքի շուկայական, կադաստրային և այլ տեսակի արժեքների որոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատման հիմնական՝ համեմատական, ծախսային և եկամտային մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է գնահատման գործընթացի օբյեկտիվության, ճշգրտության և թափանցիկության ապահովումը, քանի որ անշարժ գույքի արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր նշանակություն ունի գույքի առքուվաճառքի, վարկավորման, ներդրումային որոշումների, հարկման, ապահովագրության և այլ տնտեսական գործընթացների համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերին, ոլորտում իրականացված բարեփոխումներին, մասնագիտական գործունեության կազմակերպմանը և գնահատողների աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող պահանջներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անշարժ գույքի շուկայում տեղի ունեցող փոփոխությունների, շուկայական տեղեկատվության հասանելիության և դրա հավաստիության ազդեցությանը գնահատման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական խնդիրները, գնահատման մեթոդների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և ժամանակակից տեղեկատվական ու թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանում անշարժ գույքի գնահատման համակարգի հետագա զարգացմանը, գնահատման գործընթացների արդյունավետության և հուսալիության բարձրացմանը, շուկայական արժեքների ավելի ճշգրիտ որոշմանը և անշարժ գույքի շուկայի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1921 թվականի փետրվարին Հայաստանում տեղի ունեցած հակախորհրդային ապստամբության պատճառների, ընթացքի, մասնակից ուժերի և պատմական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Թեման Հայաստանի նորագույն պատմության կարևոր և միաժամանակ վիճահարույց էջերից է, որի վերաբերյալ խորհրդային և հետխորհրդային պատմագրության մեջ ձևավորվել են էապես տարբեր մեկնաբանություններ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ևս ընդգծում են, որ ապստամբության առանձին հարցերի շուրջ չկա բոլորի կողմից ընդունված միասնական գնահատական։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչն է Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստեղծված քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական իրավիճակի վերլուծությունը։ 1920 թվականի վերջին խորհրդային իշխանության հաստատումը ուղեկցվեց վարչական համակարգի կտրուկ փոփոխությամբ, քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ հետապնդումներով, ձերբակալություններով և հասարակական լարվածության աճով, ինչն աստիճանաբար նպաստեց դժգոհության խորացմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախկին Հայաստանի Հանրապետության պետական, ռազմական և քաղաքական գործիչների նկատմամբ վերաբերմունքին, մասնավորապես՝ ձերբակալություններին, աքսորներին և հայկական բանակի նախկին սպաների նկատմամբ իրականացված գործողություններին։ Այս հանգամանքները կարևոր դեր են ունեցել այն միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ զինված դիմադրությունը դարձավ հնարավոր և որոշ շրջանակների համար անհրաժեշտ քայլ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև ապստամբության կազմակերպական կողմը, դրա մասնակիցների կազմը և տարբեր քաղաքական ու հասարակական ուժերի դերակատարությունը։ Հետազոտական գրականության մեջ քննարկվում է այն հարցը, թե որքանով էր շարժումը նախապես կազմակերպված, և որքանով էր այն առաջացել տեղական ու համաժողովրդական դժգոհության հիման վրա։ Այս առումով թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն իրադարձությունների ժամանակագրությունը վերականգնելու, այլև դրանց ներքին շարժառիթներն ու քաղաքական նշանակությունը հասկանալու համար։ Ապստամբությունը բացահայտ փուլ մտավ 1921 թվականի փետրվարի 18-ին, երբ ապստամբական ուժերը մտան Երևան, իսկ խորհրդային իշխանության ներկայացուցիչներն ու Կարմիր բանակի ստորաբաժանումները նահանջեցին դեպի Ղամարլուի ուղղություն։ Երևանում ձևավորվեց «Հայրենիքի փրկության կոմիտե»-ն՝ Սիմոն Վրացյանի գլխավորությամբ, որը նախատեսվում էր որպես ժամանակավոր իշխանության մարմին։ Հետագա փուլում ապստամբական ուժերը բախվեցին Կարմիր բանակի ռազմական գերազանցությանը, և շարժումը աստիճանաբար կորցրեց իր դիրքերը։ Ապստամբության ճնշումը ավարտվեց ապրիլի սկզբին՝ խորհրդային ուժերի կողմից Երևանի վերագրավմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ապստամբության պարտության պատճառներին՝ ռազմական ուժերի անհավասարակշռությանը, կազմակերպչական դժվարություններին, տարբեր քաղաքական խմբերի միջև տարաձայնություններին, արտաքին քաղաքական իրավիճակին և խորհրդային իշխանության ռազմական ռեսուրսներին։ Հետազոտության կարևոր հատված կարող է կազմել նաև ապստամբությունից հետո Հայաստանում հաստատված քաղաքական իրավիճակի ուսումնասիրությունը՝ բռնաճնշումների, ձերբակալությունների, աքսորների և քաղաքական ընդդիմության հետագա ճնշման համատեքստում։ Ապստամբության հետևանքները գնահատելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև այն, որ դրա մասին պատմագրական մեկնաբանությունները երկար ժամանակ պայմանավորված էին քաղաքական-գաղափարական դիրքորոշումներով։ Խորհրդային պատմագրության մեջ այն հիմնականում ներկայացվում էր որպես «խռովություն» կամ «ավանտյուրա», մինչդեռ հետխորհրդային ուսումնասիրություններում այն ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես հակաբոլշևիկյան կամ ժողովրդական ապստամբություն։ Այդ պատճառով աշխատության արժեքը կարող է պայմանավորված լինել նաև տարբեր պատմագիտական մոտեցումների համադրմամբ և իրադարձությունների հնարավորինս բազմակողմանի գնահատմամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական շարժումների ուսումնասիրողներին, Հայաստանի նորագույն պատմության մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և 20-րդ դարի առաջին քառորդի հայ քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Կրոն

Հրապարակումը վերաբերում է Ախալցխայի և Ախալքալաքի հայ համայնքների ու Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր կյանքի վիճակին՝ ուղղված այդ շրջաններում ծառայող քահանաներին։ Այն արտացոլում է տարածաշրջանի եկեղեցական և հասարակական խնդիրների նկատմամբ ուշադրությունը՝ ընդգծելով հոգևորականության դերը համայնքային կյանքի կազմակերպման, հավատացյալների հոգևոր առաջնորդության և ազգային-եկեղեցական ավանդույթների պահպանման գործում։ Նման դիմումները կամ շրջաբերական բնույթի գրությունները սովորաբար նպատակ են ունեցել հոգևորականներին տեղեկացնել առկա իրադրության, եկեղեցական գործերի և համայնքային կարիքների մասին, ինչպես նաև նրանց ուշադրությունը հրավիրել ծառայության հետ կապված պարտականությունների ու պատասխանատվության վրա։ Ախալցխան և Ախալքալաքը պատմականորեն կարևոր կենտրոններ են եղել հայ բնակչության և եկեղեցական կյանքի համար, ուստի դրանց հոգևոր վիճակի քննարկումը կապված է նաև տարածաշրջանի հայության ինքնության, կրթական ու մշակութային կյանքի պահպանման հարցերի հետ։ Հրապարակումը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի վերջի հայ եկեղեցական վարչարարության, հոգևորականության գործունեության և Արևելյան Հայաստանի ու հարակից շրջանների հայ համայնքների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու եկեղեցու և համայնքի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև տեղական հոգևոր կառույցների առջև ծառացած խնդիրների մասին։

Գյուղատնտեսություն

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի հրատարակությունը նվիրված է գյուղատնտեսության ոլորտում ստեղծված նոր գյուտերի, տեխնիկական լուծումների, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրմանը, համակարգմանը և ներկայացմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է մասնագետներին, գիտաշխատողներին և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչներին ծանոթացնել ագրարային ոլորտում գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքներին, նորարարական մշակումներին և արտադրական գործընթացների կատարելագործման հնարավորություններին։ Թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողագործության, ոռոգման, բույսերի պաշտպանության, գյուղատնտեսական մթերքների պահպանման և վերամշակման ոլորտներին առնչվող գյուտարարական գործունեության տարբեր ուղղություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման և ավտոմատացման տեխնիկական լուծումներին, հողամշակման և ցանքսի սարքավորումների կատարելագործմանը, բերքահավաքի տեխնոլոգիաներին, արտադրական գործընթացներում աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և նյութական ռեսուրսների խնայողության հնարավորություններին։ Հրատարակության թեմատիկ ընդգրկման տեսանկյունից կարևոր տեղ են զբաղեցնում հողի բերրիության պահպանման և բարձրացման, պարարտանյութերի կիրառման, մշակաբույսերի աճեցման պայմանների բարելավման, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսական արտադրության բնապահպանական անվտանգության ապահովմանն ուղղված տեխնիկական նորարարությունները։ Դիտարկվում են նաև անասնաբուծության ոլորտում կիրառվող սարքավորումների, կենդանիների կերակրման և խնամքի տեխնոլոգիաների, անասնապահական շինությունների տեխնիկական հագեցվածության և արտադրական գործընթացների կազմակերպման կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի պահպանման, մթերքների վերամշակման, պահեստավորման, տեղափոխման և կորուստների նվազեցման նպատակով մշակվող տեխնիկական միջոցներն ու տեխնոլոգիական եղանակները։ Հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուտերի տեխնիկական էության, դրանց կիրառման հնարավոր ոլորտների և նորարարական լուծումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Նմանատիպ տեղեկատու հրատարակությունները կարող են ներառել գյուտերի անվանումներ, հեղինակների և հայտատուների վերաբերյալ տվյալներ, գրանցման համարներ, տեխնիկական նկարագրություններ, դասակարգման ցուցիչներ և այլ մատենագիտական տեղեկություններ, որոնք նպաստում են համապատասխան փաստաթղթերի որոնմանը և նույնականացմանը։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու գյուղատնտեսական գիտության և տեխնիկայի զարգացման միտումներին, բացահայտելու արտադրության տարբեր ճյուղերում առաջացող տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման ուղղությունները և գնահատելու գյուտարարական գործունեության նշանակությունը ագրարային ոլորտի արդիականացման համար։ Կարևորվում է նաև գիտահետազոտական հաստատությունների, նախագծային կազմակերպությունների, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և գյուղատնտեսական տնտեսությունների միջև գիտատեխնիկական համագործակցության դերը նորարարությունների մշակման ու ներդրման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում մտավոր սեփականության պաշտպանության նշանակությանը, գյուտարարների իրավունքների ճանաչմանը, տեխնիկական լուծումների իրավական ամրագրմանը և արտոնագրային տեղեկատվության օգտագործմանը հետազոտական ու նախագծային աշխատանքներում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր նոր տեխնոլոգիաների որոնման, գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների համեմատական ուսումնասիրության, կրկնվող մշակումներից խուսափելու և նոր հետազոտական ուղղությունների ընտրության համար։ Այն կարող է նպաստել գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկական վերազինմանը, նորարարական մտածողության զարգացմանը, գիտական արդյունքների գործնական կիրառության ընդլայնմանը և արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։ Հրատարակությունն ունի գիտատեխնիկական, մատենագիտական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ագրարային ինժեներների, գյուտարարների, տեխնոլոգների, արտոնագրային տեղեկատվության մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ագրարային ձեռնարկությունների ղեկավարների, ասպիրանտների և գյուղատնտեսական ու տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։