Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1986 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երեխաների մոտ գաստրոդուոդենիտի և հեպատոբիլիար համակարգի հիվանդությունների դեպքում լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են մարսողական համակարգի հիվանդությունների և լյարդի գործունեության փոխկապակցվածությունը, ախտաբանական փոփոխությունների առաջացման մեխանիզմները և դրանց կլինիկական դրսևորումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լյարդի ֆունկցիոնալ ցուցանիշները, լաբորատոր և կլինիկական հետազոտությունների արդյունքները, ինչպես նաև գնահատում է լյարդի և լեղուղիների համակարգի վիճակը երեխաների տարբեր տարիքային խմբերում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդությունների զարգացման առանձնահատկությունները, ախտորոշման մեթոդները, բուժման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները և կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի զարգացման, հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և երեխաների մարսողական համակարգի խանգարումների համալիր բուժման կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, հեպատոլոգների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական բժիշկների, դասախոսների, ասպիրանտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կշռով ինտեգրելի ենթահարմոնիկ ֆունկցիաների դասերի ուսումնասիրությանը շրջանագծում և կիսահարթությունում՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային հատկությունները, գնահատման պայմանները և անալիտիկ վարքագծի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ենթահարմոնիկ ֆունկցիաների հիմնական հատկությունները՝ ներառյալ միջին արժեքի անհավասարությունները, թույլ կարգավորությունը և բաշխումային ներկայացումները՝ կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են տարբեր կշռային դասեր, որոնք սահմանում են ինտեգրելիության պայմանները ինչպես Դիսկում, այնպես էլ վերին կիսահարթությունում, և դրանց ազդեցությունը ֆունկցիաների աճի ու սահմանային վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Պուասոնի ինտեգրալների, Գրինյան ֆունկցիաների և պոտենցիալային տեսության մեթոդների կիրառմանը՝ ենթահարմոնիկ ֆունկցիաների ներկայացման և գնահատման համար։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև սահմանային արժեքների գոյության պայմանները և դրանց կապը Hardy-ի և Bergman-ի տիպի տարածությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկական անալիզի և պոտենցիալային տեսության մասնագետների համար՝ նպաստելով կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների տեսության զարգացմանը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային ծառայության իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համայնքային կառավարման համակարգում ծառայության կազմակերպման, իրավական կարգավիճակի և արդյունավետության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կենտրոնում համայնքային ծառայության ինստիտուտի իրավական հիմքերն են, դրա տեղը տեղական ինքնակառավարման համակարգում և համայնքային ծառայողների գործունեությունը կարգավորող իրավական մեխանիզմները։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել համայնքային ծառայության հիմնական սկզբունքները, ծառայողների իրավունքներն ու պարտականությունները, պաշտոնների դասակարգման և համալրման կարգը, մրցութային և նշանակման ընթացակարգերը, ծառայության անցնելու պայմանները, մասնագիտական զարգացման և վերապատրաստման հնարավորությունները, ինչպես նաև ծառայողների գնահատման և պատասխանատվության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային ծառայության և պետական ծառայության իրավական կարգավիճակների տարբերություններին ու փոխհարաբերություններին՝ հաշվի առնելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների ինքնուրույնության սկզբունքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է համայնքային ծառայության իրավական կարգավորման գործնական խնդիրների բացահայտումը, այդ թվում՝ իրավական նորմերի կիրառման միասնականության, կադրերի ընտրության թափանցիկության, մասնագիտական կարողությունների զարգացման, ծառայողների սոցիալական և աշխատանքային երաշխիքների և համայնքային կառավարման արդյունավետության հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային ծառայության նկատմամբ հանրային վստահության բարձրացման, շահերի բախման կանխարգելման, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման և ծառայողական էթիկայի պահպանման իրավական միջոցներին։ Կարևորվում է համայնքային ծառայողների մասնագիտական պատրաստվածության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների արդյունավետ աշխատանքի միջև կապը, քանի որ համայնքային կառավարման որակը մեծապես կախված է մասնագիտական և կայուն աշխատակազմի առկայությունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև համայնքների խոշորացման, տեղական ինքնակառավարման համակարգի վերափոխումների և վարչատարածքային փոփոխությունների ազդեցությունը համայնքային ծառայության կազմակերպման վրա։ Հնարավոր է անդրադարձ կատարել միջազգային փորձին և համեմատական իրավական մոտեցումներին՝ Հայաստանի իրավական կարգավորման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել վարչական և սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, իրավաբանների, պետական կառավարման և իրավագիտության ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել համայնքային ծառայության իրավական կարգավորման առկա բացերն ու խնդիրները և ներկայացնել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ նպաստելով համայնքային կառավարման թափանցիկության, արդյունավետության և մասնագիտական կարողությունների բարձրացմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Գևորգ Ալիշանի գործունեության և նրա կապի ուսումնասիրությանը հայ հին գրականության հետ՝ ընդգծելով նրա ներդրումը միջնադարյան հայ գրական ժառանգության պահպանման, ուսումնասիրման և հանրահռչակման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է Ալիշանի գիտական, բանասիրական և մշակութային գործունեությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է նա իր աշխատություններում անդրադարձել հայ հին մատենագրությանը, պատմագրությանը և հոգևոր գրականությանը։ Գրքում դիտարկվում են Ալիշանի ուսումնասիրությունները հայ միջնադարյան հեղինակների, ձեռագրական աղբյուրների և գրական հուշարձանների վերաբերյալ, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայագիտության զարգացման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա աղբյուրագիտական մոտեցումներին, պատմաբանասիրական մեթոդներին և ազգային մշակութային ինքնության պահպանման գործում ունեցած դերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև Ալիշանի գնահատականները հայ հին գրականության գաղափարական, գեղարվեստական և լեզվական առանձնահատկությունների վերաբերյալ՝ բացահայտելով նրա գիտական հայացքների յուրահատկությունը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտում իրականացվող տնտեսական բարեփոխումների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության գնահատմանը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են առողջապահության ֆինանսավորման, ռեսուրսների բաշխման, ծառայությունների մատուցման արդյունավետության, պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցության, ինչպես նաև առողջապահական համակարգի կառավարման հետ կապված տնտեսական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ առողջապահական համակարգի զարգացման առանձնահատկություններին, ոլորտում իրականացված և նախատեսվող բարեփոխումների նպատակներին, դրանց տնտեսական հիմնավորումներին և գործնական արդյունքներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել առողջապահական ծառայությունների ֆինանսավորման տարբեր մեխանիզմներ, պետական բյուջեի և այլ ֆինանսական աղբյուրների դերը, բժշկական կազմակերպությունների տնտեսական գործունեությունը, բնակչության համար առողջապահական ծառայությունների հասանելիության և մատչելիության խնդիրները, ինչպես նաև սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև առողջապահության ոլորտում կառավարման և ֆինանսավորման համակարգերի կատարելագործմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը և առողջապահական քաղաքականության տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը։ ՀՀ նյութերի հիման վրա կատարված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկրի առողջապահական համակարգի հիմնական տնտեսական խնդիրները, գնահատել իրականացվող փոփոխությունների ազդեցությունը և ներկայացնել ոլորտի հետագա զարգացման ու ֆինանսատնտեսական կառավարման բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել առողջապահության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների, հետազոտողների և առողջապահական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող անձանց համար՝ նպաստելով ՀՀ-ում ավելի արդյունավետ, կայուն և բնակչության կարիքներին համապատասխան առողջապահական համակարգի ձևավորմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն մասնագիտական կրթության կառավարման ժամանակակից տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգը դիտարկելով որպես երկրի մարդկային կապիտալի, աշխատուժի որակի և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բարձրագույն կրթության կառավարման տնտեսական մեխանիզմները, ֆինանսավորման սկզբունքները, ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը և կրթական հաստատությունների գործունեության տնտեսական արդյունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բուհերի ֆինանսավորման աղբյուրներին, պետական և ոչ պետական միջոցների հարաբերակցությանը, կրթության արժեքին, ուսանողների ֆինանսական մասնակցությանը և կրթական ծառայությունների մատուցման արդյունավետությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարձրագույն մասնագիտական կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով մասնագետների պատրաստման համապատասխանությունը տնտեսության պահանջներին, շրջանավարտների զբաղվածությունը և կրթության արդյունքում ձևավորվող մարդկային կապիտալի տնտեսական արժեքը։ Կարևոր ուղղություն է բուհերի կառավարման արդյունավետության բարձրացումը՝ ներքին ռեսուրսների նպատակային օգտագործման, կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման, կրթական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման և հաստատությունների մրցունակության բարձրացման միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննարկվել նաև բարձրագույն կրթության որակի ապահովման տնտեսական գործիքները, կրթական համակարգի զարգացման պետական քաղաքականությունը և միջազգային կրթական գործընթացներին ինտեգրման հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն տնտեսական գործոնները, որոնք ազդում են բարձրագույն կրթության հասանելիության, որակի և արդյունավետության վրա, ինչպես նաև մշակելու դրանց բարելավման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթության ֆինանսավորման և կառավարման քաղաքականության մշակման, բուհերի ռազմավարական պլանավորման և կրթական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության տնտեսագիտության և կառավարման մասնագետների, բուհերի ղեկավարների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, տնտեսագետների, հետազոտողների և բարձրագույն կրթության ոլորտի ուսանողների համար։