Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն քաղաքականությունը. սահմանադրաիրավական կարգավորման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրները

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կարգավորող ինստիտուտների գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը գլոբալացման պայմաններում՝ ընդգծելով պետական կառավարման համակարգի ադապտացիան միջազգային տնտեսական գործընթացներին։ Հեղինակը վերլուծում է կարգավորող ինստիտուտների դերը շուկայի արդյունավետության ապահովման, մրցակցության պաշտպանության, ֆինանսական կայունության և տնտեսական քաղաքականության իրականացման գործընթացներում։ Գրքում դիտարկվում են հիմնական ինստիտուցիոնալ մարմինները՝ կենտրոնական բանկ, մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողով, հարկային և մաքսային մարմիններ, ինչպես նաև դրանց փոխգործակցությունը գլոբալ տնտեսական միջավայրի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալացման ազդեցությանը ներքին տնտեսական քաղաքականության վրա՝ կապիտալի շարժի ազատականացում, արտաքին առևտրի ընդլայնում, միջազգային կարգավորիչ ստանդարտների ներդրում և տնտեսական կախվածությունների աճ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ինստիտուցիոնալ արդյունավետության խնդիրները՝ կարգավորման որակ, կոռուպցիոն ռիսկեր, վարչական կարողություններ և քաղաքական ազդեցության աստիճան։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ գլոբալացման պայմաններում ՀՀ տնտեսական զարգացման համար անհրաժեշտ է կարգավորող ինստիտուտների շարունակական բարեփոխում և միջազգային լավագույն փորձի ադապտացված կիրառություն։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների և ինստիտուցիոնալ հետազոտողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Հեղինակ Ա. Ս. Մարգարյանը գրքում վերլուծում է գյուղատնտեսության տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացների՝ հողամշակման, ցանքի, խնամքի, ոռոգման, բերքահավաքի և վերամշակման մեքենայացման փոխկապակցվածությունը՝ ընդգծելով դրանց ինտեգրված կառավարման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է ինժեներատեխնիկական համակարգերի նախագծման գիտական հիմքերը, տեխնոլոգիական հոսքերի կազմակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև մեքենաների և սարքավորումների օպտիմալ համակցման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրողականությունը և նվազեցնել ռեսուրսների կորուստները։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև համակարգային մոտեցմանը՝ արտադրական գործընթացների ավտոմատացման, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման և թվային կառավարման հնարավորությունների կիրառման տեսանկյունից։ Հեղինակը քննարկում է նաև գյուղատնտեսական տեխնիկայի պարկի ձևավորման, սպասարկման և վերազինման ռազմավարական հարցերը՝ շեշտելով միասնական կառավարման համակարգի դերը երկարաժամկետ կայուն զարգացման ապահովման գործում։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև գիտական հիմքեր՝ կապված ագրոտեխնոլոգիաների մոդելավորման, արտադրական գործընթացների վերլուծության և համակարգային օպտիմալացման հետ։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական ինժեներների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են գյուղատնտեսության մեքենայացման և տեխնիկական համակարգերի զարգացման հարցերով։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ձևման խնդիրների մաթեմատիկական և կիրառական մոդելավորմանը և դրանց օգտագործմանը տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրման ու կատարելագործման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է իրական արտադրական կամ տեխնոլոգիական գործընթացների այնպիսի մոդելների ստեղծման խնդիրը, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել նյութերի, կառուցվածքների կամ այլ օբյեկտների ձևափոխման ընթացքը, կանխատեսել գործընթացի արդյունքները և ընտրել առավել արդյունավետ աշխատանքային պայմաններ։ Աշխատության շրջանակում ձևման գործընթացները դիտարկվում են որպես բազմագործոն համակարգեր, որոնց արդյունքի վրա կարող են ազդել նյութի ֆիզիկական և մեխանիկական հատկությունները, արտաքին ազդեցությունները, տեխնոլոգիական պարամետրերը, սահմանային պայմանները և գործընթացի ժամանակային բնութագրերը։ Մաթեմատիկական մոդելավորման կիրառումը հնարավորություն է տալիս իրական գործընթացը ներկայացնել համապատասխան հավասարումների, ալգորիթմների և հաշվարկային մեթոդների միջոցով՝ նվազեցնելով բազմաթիվ փորձնական փորձարկումների անհրաժեշտությունը և հնարավորություն ստեղծելով տարբեր պայմաններում գործընթացի վարքագիծը նախապես գնահատելու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ձևման խնդիրների ճիշտ ձևակերպումը, որը ներառում է ուսումնասիրվող օբյեկտի հատկությունների, ազդեցող գործոնների, սկզբնական և սահմանային պայմանների որոշումը։ Դրան հաջորդում է համապատասխան մաթեմատիկական մոդելի ընտրությունը կամ կառուցումը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ձևման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները և բացահայտել գործընթացի հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև թվային մոդելավորման և համակարգչային հաշվարկների կիրառություն՝ բարդ տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման համար։ Թվային մեթոդները հատկապես կարևոր են այն դեպքերում, երբ գործընթացի վերլուծական լուծումը դժվար կամ անհնար է, և անհրաժեշտ է ստանալ մոտավոր, բայց գործնականում կիրառելի լուծումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել մոդելավորման արդյունքների ճշտության գնահատմանը, տարբեր հաշվարկային մոտեցումների համեմատությանը և տեսական արդյունքների փորձարարական տվյալների հետ համադրմանը։ Նման ստուգումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մոդելի համապատասխանությունը իրական տեխնոլոգիական գործընթացին և անհրաժեշտության դեպքում կատարել դրա կատարելագործում։ Աշխատության կիրառական ուղղվածությունը դրսևորվում է նրանով, որ մշակված մոդելները կարող են օգտագործվել տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման, արտադրանքի որակի բարձրացման, նյութերի ծախսի նվազեցման, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և հնարավոր թերությունների կանխատեսման համար։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է նաև ուսումնասիրել այնպիսի ռեժիմներ, որոնք գործնական պայմաններում փորձարկելն ավելի բարդ, ժամանակատար կամ ծախսատար է։ Այսպիսով, մաթեմատիկական և համակարգչային մոդելավորումը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես տեսական հետազոտության միջոց, այլև որպես տեխնոլոգիական նախագծման և արտադրական գործընթացների կառավարման գործիք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ինժեներներին, տեխնոլոգներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, համակարգչային մոդելավորման մասնագետներին, արտադրական գործընթացների հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ձևման խնդիրների տեսական ուսումնասիրությունը կապում է դրանց գործնական կիրառության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են մաթեմատիկական մոդելները և հաշվարկային տեխնոլոգիաները նպաստել ժամանակակից տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության, հուսալիության և կառավարվողության բարձրացմանը։

Գրականություն

Персуазивность в художественном тексте աշխատությունը լեզվաբանության և գրականագիտության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է գեղարվեստական տեքստում համոզչականության (պերսուազիվության) մեխանիզմների բացահայտմանը, այն վերլուծում է, թե ինչպես են հեղինակները լեզվական, ոճական և կոմպոզիցիոն միջոցների միջոցով ազդում ընթերցողի ընկալումների, զգացմունքների և արժեքային դիրքորոշումների վրա, գիրքը քննարկում է ռիթորիկական ռազմավարությունները, պատկերավորման միջոցները, պատմողի դիրքորոշման ձևավորումը և ենթատեքստային ազդեցության գործիքները, միաժամանակ անդրադառնում է համոզման հոգեբանական հիմքերին և ընթերցողի ինտերպրետացիայի դերին գեղարվեստական հաղորդակցության մեջ, այն նաև համադրում է տարբեր գրական ժանրերի օրինակներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է պերսուազիվությունը դրսևորվում արձակում, պոեզիայում և դրամատուրգիայում, դարձնելով այն արժեքավոր աղբյուր լեզվաբանների, գրականագետների և հաղորդակցության տեսաբանների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում արժեթղթերով իրականացվող գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ ուսումնասիրելով դրանց տնտեսական նշանակությունը, կազմակերպման առանձնահատկությունները և զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արժեթղթերի շուկայի էությունը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև առևտրային բանկերի դերը արժեթղթերի թողարկման, ձեռքբերման, վաճառքի, պահպանման և այլ գործառնությունների իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է բանկերի արժեթղթային գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ անդրադառնալով ֆինանսական շուկայի վիճակին, օրենսդրական կարգավորմանը, ներդրումային պահանջարկին, ռիսկերի կառավարմանը և բանկերի ֆինանսական հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեթղթերով գործառնությունների արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իրականացվող գործառնությունների եկամտաբերությունը, իրացվելիությունը, ռիսկայնությունը և դրանց ազդեցությունը բանկի ընդհանուր ֆինանսական արդյունքների վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև արժեթղթային պորտֆելի ձևավորման և կառավարման սկզբունքները, ներդրումային որոշումների կայացման մոտեցումները, ռիսկերի դիվերսիֆիկացման հնարավորությունները և ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման ուղիները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի բանկային համակարգում արժեթղթերի գործառնությունների առկա վիճակի և զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ոլորտի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները։ Աշխատության շրջանակում առաջարկվում են գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ, որոնք կարող են ներառել բանկերի ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը, արժեթղթային պորտֆելների օպտիմալացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառումը և շուկայի մասնակիցների միջև համագործակցության ընդլայնումը։ Գրքում ներկայացված վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս գնահատելու արժեթղթերով գործառնությունների դերը բանկերի եկամտաբերության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում և մշակելու դրանց զարգացման ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ներդրումային կառույցների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի արժեթղթերի շուկայով և առևտրային բանկերի ներդրումային գործունեությամբ։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։