Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Bi-Sr-Ca-Cu-O համակարգի գերհաղորդիչ ֆազերի հատկությունների վրա խառնուրդների ազդեցության ուսումնասիրում և նոր բարձր ջերմասիճանային գերհաղորդիչ ֆազերի որոնում

    Աշխատությունը նվիրված է բիսմութ-ստրոնցիում-կալցիում-պղինձ-թթվածին բազմաբաղադրիչ համակարգում ձևավորվող բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչ ֆազերի ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը, խառնուրդային բաղադրիչների ազդեցության գնահատմանը և գերհաղորդական նոր վիճակների որոնմանը։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի քիմիական կազմի, բյուրեղային կառուցվածքի և գերհաղորդիչ բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում է, թե տարբեր խառնուրդների ներմուծումը ինչպես կարող է փոփոխել բյուրեղային ցանցը, ֆազային կազմը, լիցքակիրների վիճակը և գերհաղորդական անցման բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բազմաֆազ համակարգերում տարբեր գերհաղորդիչ կառուցվածքների ձևավորմանը և դրանց կայունության պայմանների ընդհանուր օրինաչափություններին։ Դիտարկվում են կրիտիկական ջերմաստիճանը, էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը, մագնիսական հատկությունները և գերհաղորդիչ վիճակը բնութագրող այլ ֆիզիկական ցուցանիշներ՝ որպես նյութի կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խառնուրդային ատոմների հնարավոր դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են ազդել բյուրեղային ցանցի տեղային կառուցվածքի, թթվածնային ենթահամակարգի և էլեկտրոնային հատկությունների վրա՝ դրանով պայմանավորելով գերհաղորդական վարքի փոփոխությունները։ Հետազոտության շրջանակում տարբեր բաղադրությամբ նմուշների կառուցվածքային և ֆիզիկական բնութագրերի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կազմ-կառուցվածք-հատկություն կապերը և առանձնացնելու գերհաղորդականության տեսանկյունից առավել հետաքրքիր ֆազերը։ Նոր բարձր ջերմաստիճանային ֆազերի որոնումը դիտարկվում է նյութագիտության կարևոր ուղղություն, որը կապված է ավելի բարձր անցումային ջերմաստիճան, կայունություն կամ բարելավված ֆիզիկական բնութագրեր ունեցող նյութերի հայտնաբերման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆազային փոխակերպումների, բյուրեղային արատների և նյութի միկրոկառուցվածքի նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, գերհաղորդականության տեսության, բյուրեղագիտության և նյութագիտության մոտեցումները՝ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչ նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական հատկությունների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու և նոր հեռանկարային ֆազերի հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Bi-Sr-Ca-Cu-O համակարգի գերհաղորդիչ ֆազերի հատկությունների վրա խառնուրդների ազդեցության ուսումնասիրում և նոր բարձր ջերմասիճանային գերհաղորդիչ ֆազերի որոնում
    Online

    Linguistics

    Խոսքային փոխներգործության ճանաչողական-գործաբանական հայեցակերպը անգլերենում

    Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում խոսքային փոխներգործության ճանաչողական և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական հաղորդակցությունը դիտարկելով որպես խոսողների գիտելիքների, մտադրությունների, ենթադրությունների և հաղորդակցական ռազմավարությունների փոխկապակցված համակարգ։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հաղորդակցության մասնակիցները ձևավորում, փոխանցում և մեկնաբանում են իմաստը՝ հաշվի առնելով ոչ միայն արտահայտության բառային ու քերականական կառուցվածքը, այլև հաղորդակցական իրավիճակը, համատեքստը և զրուցակիցների ընդհանուր գիտելիքները։ Ճանաչողական մոտեցման շրջանակում խոսքային փոխներգործությունը դիտարկվում է որպես տեղեկատվության ընկալման, մշակման և մտային ներկայացումների ակտիվացման գործընթաց, որի ընթացքում լեզվական միավորների նշանակությունը փոխկապակցվում է մարդու փորձի և աշխարհընկալման հետ։ Գործաբանական տեսանկյունից ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական նպատակին, խոսքային ակտերի գործառույթներին, ենթատեքստային իմաստներին և այն եղանակներին, որոնց միջոցով հասցեատերը վերականգնում է խոսողի ակնարկած կամ ուղղակիորեն չարտահայտված բովանդակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարցերի, խնդրանքների, առաջարկների, համաձայնության, անհամաձայնության, գնահատման և այլ հաղորդակցական գործողությունների լեզվական իրացման առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է խոսքային փոխներգործության հաջորդական կազմակերպումը, քանի որ երկխոսության յուրաքանչյուր արտահայտություն սովորաբար պայմանավորված է նախորդ հաղորդակցական քայլով և միաժամանակ ձևավորում է հետագա արձագանքի հնարավոր շրջանակը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն քաղաքավարության ռազմավարությունները, խոսքային համագործակցության սկզբունքները, հաղորդակցական ակնկալիքները և սոցիալական հարաբերությունների ազդեցությունը լեզվական միջոցների ընտրության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բացահայտ և ներակա իմաստների հարաբերակցությանը, համատեքստային ենթադրություններին, հեգնանքի, ակնարկի և անուղղակի խոսքային գործողությունների մեկնաբանման ճանաչողական հիմքերին։ Անգլերեն խոսքային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքները և ճանաչողական գործընթացները համատեղ գործում իրական հաղորդակցության ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ճանաչողական լեզվաբանության, գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության և հաղորդակցական լեզվաբանության մոտեցումները՝ խոսքային փոխներգործությունը ներկայացնելով որպես լեզվական, մտավոր և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությամբ ձևավորվող բարդ հաղորդակցական գործընթաց։

    Updated: 2026-09-27
    Խոսքային փոխներգործության ճանաչողական-գործաբանական հայեցակերպը անգլերենում
    Online

    History

    ԱՐԻՍՏԱԿԵՍ ԼԱՍՏԻՎԵՐՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

    Արիստակես Լաստիվերցի. Պատմություն աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է XI դարի Հայաստանի քաղաքական և հասարակական իրավիճակը՝ հատկապես սելջուկյան արշավանքների և դրանց հետևանքների համատեքստում, այն մանրամասն նկարագրում է պատերազմական իրադարձությունները, ավերածությունները, բնակչության տառապանքները և պետական կառույցների թուլացումը, գիրքը առանձնանում է իր ժամանակակից վկայությունների բնույթով և հեղինակի անմիջական դիտարկումներով, որոնք արժեքավոր տեղեկատվություն են տալիս միջնադարյան Հայաստանի պատմության, եկեղեցական կյանքի և սոցիալական հարաբերությունների մասին, միաժամանակ ընդգծելով ազգային դիմադրության և մշակութային գոյատևման թեմաները, ինչը այն դարձնում է կարևոր սկզբնաղբյուր հայ միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-20
    ԱՐԻՍՏԱԿԵՍ ԼԱՍՏԻՎԵՐՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
    Online

    Literature

    Ոստիկ․ գիրք Ա

    «Ոստիկ» վերնագրով այս հրատարակությունը հայերեն տպագիր գրականության նմուշներից է, որի բովանդակության ճշգրիտ բնույթը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի բնագիրը կամ լրացուցիչ մատենագիտական աղբյուրներ։ Վերնագրում օգտագործված «ոստիկ» բառը պատմական հայերենում կարող է առնչվել պաշտոնյայի կամ իշխանության ներկայացուցչի նշանակությանը։ Հայոց պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում այդ բառը գործածվել է որոշակի վարչական կամ իշխանական դեր ունեցող անձանց նշանակելու համար, իսկ միջնադարյան պատմական աղբյուրներում այն հանդիպում է նաև օտար տիրապետության վարչական համակարգերի համատեքստում։ Այդ պատճառով վերնագիրը կարող է ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել իշխանության, հասարակական կարգի, պաշտոնեական պարտականությունների կամ պատմական միջավայրի հետ կապված թեմաների վրա։ Այնուամենայնիվ, միայն բառի նշանակությունից հնարավոր չէ եզրակացնել, որ գիրքը պատմական երկ է կամ որ դրա գլխավոր հերոսը որևէ կոնկրետ պաշտոնյա է։ «Գիրք Ա» նշումը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունն ունի առաջին գրքի կամ առաջին մասի բնորոշում, ինչը կարող է նշանակել բազմամաս ստեղծագործության առաջին հատված կամ որևէ շարքի առաջին հատոր։ Առանց ամբողջական մատենագիտական նկարագրության հնարավոր չէ հաստատել՝ արդյոք հաջորդաբար լույս են տեսել այլ գրքեր, թե այդ նշումը պարզապես կիրառվել է ստեղծագործության ներքին կառուցվածքը ներկայացնելու համար։ Եթե վերնագիրը վերաբերում է գեղարվեստական ստեղծագործության, այն կարող է ներառել պատմողական նյութ, կերպարների գործողություններ և հասարակական հարաբերությունների նկարագրություն, իսկ եթե ունի պատմագիտական կամ ուսուցողական բնույթ, ապա կարող է անդրադառնալ տվյալ բառի հետ կապված պատմական կամ վարչական հասկացություններին։ Սակայն այս հնարավորություններից որևէ մեկը հաստատված համարել չի կարելի՝ առանց գրքի տեքստի ուսումնասիրության։ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերեն տպագիր գրականությունը ներառում էր տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական երկերից և թարգմանություններից մինչև պատմական, կրթական ու բարոյախրատական աշխատություններ։ Այդ հրատարակությունները նպաստում էին հայերեն ընթերցանության տարածմանը, գրական ճաշակի ձևավորմանը և հայալեզու մշակութային կյանքի զարգացմանը։ Ալեքսանդրապոլը տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական հասարակական, մշակութային և կրթական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ տպագրվում էին տարբեր բնույթի հայերեն գրքեր ու այլ նյութեր։ Քաղաքի տպագրական գործունեությունը նպաստում էր գրական ստեղծագործությունների հասանելիությանը և տեղական ընթերցողական միջավայրի զարգացմանը։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, հին տպագիր նյութերի մատենագիտությամբ և Ալեքսանդրապոլի մշակութային կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Եթե գրքի բնագիրը հասանելի լինի, հնարավոր կլինի ավելի հստակ որոշել դրա ժանրը, թեմատիկ ուղղվածությունը, հեղինակի մտադրությունը, հիմնական կերպարները կամ քննարկվող պատմական հարցերը։ Մինչ այդ առավել հիմնավոր է այն ներկայացնել որպես XX դարի սկզբի հայերեն տպագիր հրատարակություն՝ առաջին գրքի կամ մասի նշումով, որի կոնկրետ բովանդակությունը վերնագրից միանշանակ չի բացահայտվում։

    Updated: 2026-10-24
    Ոստիկ․ գիրք Ա
    Online

    Pedagogy

    «Տեխնոլոգիա» դասընթացը որպես դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության միջոց

    Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում «Տեխնոլոգիա» դասընթացի դերի և հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարող են գործնական, ստեղծագործական և դիզայներական աշխատանքները նպաստել սովորողների գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության, գեղեցիկը գնահատելու և սեփական ստեղծագործական գաղափարներն արտահայտելու կարողությունների ձևավորմանը։ Հետազոտական աղբյուրներում նշվում է, որ առարկայի ուսուցումը կարող է նպաստել գեղագիտական դաստիարակության նպատակների իրականացմանը և մշակութային փորձի փոխանցմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութերի, գույների, ձևերի, զարդանախշերի, համաչափության և կոմպոզիցիայի հետ սովորողների գործնական աշխատանքին։ Թղթի, բնական և արհեստական նյութերի, մանածագործական նյութերի և այլ միջոցների կիրառմամբ ստեղծվող ապլիկացիաները, խճանկարները, օրիգամին, թելանկարը, կոմպոզիցիաները և դեկորատիվ-կիրառական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս միաժամանակ զարգացնել տեխնիկական հմտություններն ու գեղագիտական ընկալումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական մշակութային ժառանգության ներառումը ուսումնական գործընթացում։ Հայկական զարդանախշերի, ազգային արհեստների, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարրերի և ավանդական գեղարվեստական ձևերի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սովորողների մշակութային ինքնագիտակցության և ազգային արժեքների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ժամանակակից առարկայական չափորոշիչը նույնպես կարևորում է ստեղծարար, նորարար և նախաձեռնող անձի ձևավորումը, արվեստին ու արհեստին հաղորդակցվելու կարողությունը և ստեղծագործական գործունեությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցման այն մեթոդներն ու կազմակերպական ձևերը, որոնք առավել արդյունավետ են գեղագիտական դաստիարակության համար՝ գործնական աշխատանքներ, ստեղծագործական նախագծեր, անհատական և խմբային առաջադրանքներ, ցուցահանդեսներ, նախագծերի ներկայացումներ և սովորողների աշխատանքների քննարկումներ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ուսուցչի դերը, քանի որ նա ոչ միայն փոխանցում է տեխնոլոգիական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ, այլև ուղղորդում է սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, օգնում է գնահատել սեփական աշխատանքի արդյունքը և ձևավորում է գեղեցիկի, նպատակահարմարության ու որակի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ «Տեխնոլոգիա» առարկայի ժամանակակից չափորոշիչը մեծ տեղ է հատկացնում գործնական և ստեղծագործական նախագծերին՝ դրանք դիտարկելով որպես ուսուցման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող է հիմնավորվել այն տեսակետը, որ տեխնոլոգիական կրթությունն ու գեղագիտական դաստիարակությունը փոխկապակցված գործընթացներ են․ սովորողը ոչ միայն սովորում է նյութը մշակելու կամ որևէ առարկա պատրաստելու տեխնիկան, այլև սովորում է մտածել ձևի, գեղեցկության, համադրության, գործնականության և ստեղծագործական արժեքի մասին։ Այս գործընթացը կարող է նպաստել ուշադրության, դիտողականության, երևակայության, ձեռքի մանր մոտորիկայի, ինքնուրույնության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տեխնոլոգիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, արվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի մասնագետների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և դպրոցական կրթության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-02
    «Տեխնոլոգիա» դասընթացը որպես դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության միջոց
    Online

    Philosophy

    Ճշմարիտի հակոտնյա մտակառույցները իրավաքաղաքական խոսույթում

    Աշխատությունը նվիրված է իրավաքաղաքական խոսույթում ճշմարտությանն ընդդադրվող մտակառույցների, դրանց իմաստային, լեզվական և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ճշմարտության, կեղծիքի, մոլորության, խեղաթյուրման և ապատեղեկատվության հասկացությունների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց արտահայտման ձևերը իրավական և քաղաքական հաղորդակցության տարբեր իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական միջոցների միջոցով իրականության ներկայացման, փաստերի մեկնաբանման, հանրային կարծիքի ձևավորման և հաղորդակցական ազդեցության մեխանիզմներին։ Քննարկվում են իրավաքաղաքական տեքստերում կիրառվող փաստարկման ռազմավարությունները, գնահատողական արտահայտությունները, հակադրությունները և խոսքային ներգործության եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ճշմարտության և դրա հակադիր հասկացությունների փիլիսոփայական, տրամաբանական ու գործաբանական ընկալումներին, ինչպես նաև դրանց դերին իրավական հիմնավորումների և քաղաքական հայտարարությունների կառուցման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում են խոսույթի համատեքստային վերլուծությունը, լեզվական միավորների իմաստային փոփոխությունները և հաղորդակցական նպատակների ազդեցությունը տեղեկատվության ընկալման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, իրավագետների, քաղաքագետների, փիլիսոփաների, հաղորդակցագիտության մասնագետների և իրավաքաղաքական խոսույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Ճշմարիտի հակոտնյա մտակառույցները իրավաքաղաքական խոսույթում