Հայկական ժանյակ

Բժշկություն

Բժշկագիտական, քնի բժշկության և շնչառական համակարգի ախտաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քնի օբստրուկտիվ ապնու համախտանիշի ժամանակակից ախտորոշման և բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը, դրանց կիրառման կլինիկական հիմնավորմանն ու արդյունավետության գնահատմանը։ Քննության են առնվում հիվանդության առաջացման հիմնական մեխանիզմները, վերին շնչուղիների անցանելիության խանգարումները, քնի ընթացքում շնչառության կրկնվող դադարները և դրանց ազդեցությունն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախտանիշի զարգացման ռիսկի գործոններին, կլինիկական ախտանշաններին, հիվանդության ծանրության աստիճաններին և ուղեկցող առողջական խնդիրներին։ Վերլուծվում են գիշերային խռմփոցի, ցերեկային քնկոտության, քնի կառուցվածքի խանգարումների և թթվածնային հագեցվածության փոփոխությունների ախտորոշիչ նշանակությունը։ Քննարկվում են պոլիսոմնոգրաֆիայի, շնչառության շարժական մոնիթորինգի, կլինիկական հարցաթերթիկների և գործիքային հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել շնչուղիներում շարունակական դրական ճնշման ապահովման թերապիայի, բերանային սարքերի, դիրքային բուժման և համապատասխան դեպքերում վիրաբուժական միջամտությունների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման անհատականացմանը, հիվանդների հետևողական հսկողությանը, թերապիայի նկատմամբ հարմարվողականությանը և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը։ Կարևորվում է քնի օբստրուկտիվ ապնու ժամանակին հայտնաբերումը՝ սրտանոթային, նյութափոխանակային և նյարդաճանաչողական հնարավոր բարդությունների ռիսկերի գնահատման ու նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ախտորոշման կլինիկական մոտեցումների կատարելագործմանը, բուժման արդյունավետության բարձրացմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քնի բժշկության, թոքաբանության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, նյարդաբանության և կլինիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Գիտաբժշկական և ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարոդոնտի բորբոքային հիվանդությունների դեպքում հակամանրէային բաղադրիչներ պարունակող ատամի մածուկների կլինիկական և մանրէաբանական արդյունավետության ուսումնասիրությանը Հայաստանի հայ բնակչության շրջանում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լնդերի և ատամը շրջապատող հյուսվածքների բորբոքային փոփոխությունները, ատամնափառի ձևավորումը և բերանի խոռոչի մանրէային միջավայրի դերը հիվանդությունների զարգացման ու պահպանման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հակամանրէային բաղադրիչներով մածուկների օգտագործումից առաջ և հետո կլինիկական ցուցանիշների ու մանրէաբանական տվյալների համեմատությանը։ Նման միջոցների արդյունավետությունը կարող է տարբեր լինել՝ կախված օգտագործվող հակամանրէային նյութից և ուսումնասիրվող միկրոօրգանիզմներից։ Վերլուծվում են լնդերի բորբոքման արտահայտվածությունը, ատամնափառի մակարդակը, պարոդոնտային հյուսվածքների վիճակը և բերանի խոռոչի միկրոֆլորայի փոփոխությունները։ Քննարկվում է նաև հակամանրէային մածուկների դերը որպես բերանի խոռոչի ամենօրյա հիգիենայի և պարոդոնտի հիվանդությունների համալիր կանխարգելման օժանդակ միջոց։ Կլինիկական ուղեցույցներում որոշ հակասեպտիկ բաղադրիչներ պարունակող մածուկներ դիտարկվում են որպես օժանդակ միջոցներ լնդային բորբոքման վերահսկման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, մանրէաբանների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Քիմիա

Այս աշխատությունը նվիրված է խառը (քլոր-բրոմ) պենտագալոգենացված պրոպիլենօքսիդների սինթեզին և դրանց քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են այդ օրգանահալոգեն միացությունների ստացման հիմնական մեթոդները՝ ներառյալ հալոգենացման ռեակցիաները, օքսիդացման և հավելման գործընթացները, ինչպես նաև ռեակցիոն պայմանների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և ելքի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են պենտագալոգենացված պրոպիլենօքսիդների մոլեկուլային կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանցում քլորի ու բրոմի ատոմների բաշխման ազդեցությունը քիմիական ակտիվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միացությունների ռեակցիոնունակությանը տարբեր նուկլեոֆիլ և էլեկտրոֆիլ միջավայրերում, ինչպես նաև դրանց մասնակցությանը փոխարինման և օղակաձև բացման ռեակցիաներում։ Վերլուծվում են նաև ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ կայունություն, բևեռականություն և ջերմային վարքագիծ։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական վիճակի գնահատմանը, դրանց տնտեսական կայունության վրա ազդող գործոնների բացահայտմանը և գործունեության արդյունավետության բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջերմոցային արտադրության կազմակերպման տնտեսական առանձնահատկություններն են, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները, շահութաբերությունը, վճարունակությունը և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Քննության են առնվում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ արտադրական ռեսուրսների արժեքը, էներգատարությունը, տեխնիկական հագեցվածությունը, աշխատուժի օգտագործումը, արտադրանքի իրացման պայմանները, շուկայական գների փոփոխությունները և ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական կայունության ցուցանիշների վերլուծությանը, շրջանառու միջոցների կառավարմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը և ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր չափերի և մասնագիտացման ջերմոցային տնտեսությունների տնտեսական ցուցանիշների համեմատական գնահատում՝ բացահայտելով արտադրության արդյունավետության և ֆինանսական վիճակի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում են նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, էներգախնայողության, արտադրական գործընթացների կազմակերպման կատարելագործման և բերքատվության բարձրացման տնտեսական հետևանքները։ Առանձին ուղղություն է ջերմոցային արտադրանքի իրացման համակարգի ուսումնասիրությունը, ներքին և արտաքին շուկաների հասանելիության, մատակարարման շղթաների, մրցունակության և արտադրանքի արժեքի ձևավորման խնդիրների դիտարկումը։ Ֆինանսական կայունացման միջոցները կարող են վերլուծվել վարկային և ներդրումային քաղաքականության, ապահովագրական մեխանիզմների, պետական աջակցության ծրագրերի և գյուղատնտեսական համագործակցության զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ֆինանսական պլանավորման, ռիսկերի կառավարման և արտադրական ու ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված վերահսկման նշանակությունը տնտեսությունների երկարաժամկետ կենսունակության ապահովման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման գիտականորեն հիմնավորված ուղղություններ։

Տնտեսագիտություն

Թողարկողները, բաժնետերերը և ներդրողները ֆինանսական և կապիտալի շուկաների հիմնական մասնակիցներն են, որոնք ապահովում են կապիտալի ձևավորումը, շրջանառությունը և բաշխումը տնտեսության մեջ։ Թողարկողներ են այն կազմակերպությունները կամ պետական մարմինները, որոնք թողարկում են արժեթղթեր՝ օրինակ բաժնետոմսեր կամ պարտատոմսեր, նպատակ ունենալով ներգրավել ֆինանսական միջոցներ իրենց գործունեության կամ զարգացման ծրագրերի համար։ Բաժնետերերը այն անձինք կամ կազմակերպություններն են, որոնք ձեռք են բերում բաժնետոմսեր և դառնում ընկերության համասեփականատերեր՝ ստանալով շահաբաժիններ և մասնակցելով ընկերության շահույթին ու որոշակի կառավարչական որոշումներին։ Ներդրողները ավելի լայն հասկացություն են և ներառում են բոլոր այն անձանց կամ հաստատություններին, որոնք ներդրում են կատարում ֆինանսական գործիքներում՝ նպատակ ունենալով ստանալ եկամուտ կամ կապիտալի աճ։ Նրանք կարող են լինել ինչպես անհատներ, այնպես էլ բանկեր, ներդրումային ֆոնդեր կամ այլ ֆինանսական կազմակերպություններ։ Այս երեք խմբերը միասին ձևավորում են կապիտալի շուկայի հիմնական շարժիչ համակարգը՝ ապահովելով ֆինանսական ռեսուրսների հոսքը տնտեսության մեջ և նպաստելով տնտեսական զարգացմանը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1930-ական թվականներին սփյուռքահայ հասարակական-քաղաքական մտքում Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման վերաբերյալ ձևավորված գնահատականների, մեկնաբանությունների և գաղափարական դիրքորոշումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր քաղաքական հոսանքների, կուսակցական շրջանակների, հասարակական գործիչների, մտավորականների և սփյուռքահայ մամուլի կողմից արտահայտված մոտեցումների համադրումն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տվյալ պատմական իրադարձության ընկալման բազմազանությունը հայկական սփյուռքում։ Քննվում է, թե ինչպես էին քաղաքական և գաղափարական տարբեր դիրքերից մեկնաբանվում Հայաստանի Հանրապետության գոյության ավարտը, իշխանափոխության գործընթացը, նոր պետական համակարգի ձևավորումը և Խորհրդային Հայաստանի հետ հետագա հարաբերությունների խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ սփյուռքահայ հասարակական-քաղաքական շրջանակների գնահատականները միատարր չէին և պայմանավորված էին ինչպես գաղափարական ու կուսակցական տարբերություններով, այնպես էլ համայնքների քաղաքական միջավայրով, պատմական փորձով և Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ պատկերացումներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սփյուռքահայ մամուլի, հրապարակախոսության, հուշագրությունների, քաղաքական փաստաթղթերի և հասարակական գործիչների աշխատությունների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակաշրջանի բանավեճերի հիմնական թեմաներն ու փաստարկները։ Վերլուծվում են նաև խորհրդային պետականության, ազգային ինքնիշխանության, Հայաստանի անվտանգության, հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունների և ազգային քաղաքական հեռանկարների վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումները։ Կարևորվում է տարբեր քաղաքական ուժերի գնահատականների համեմատությունը՝ ցույց տալու համար, թե նույն իրադարձություններն ինչպես էին ստանում տարբեր մեկնաբանություններ՝ կախված հեղինակների քաղաքական հայացքներից և գաղափարական նախադրյալներից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակի ընթացքում դիրքորոշումների հնարավոր փոփոխություններին՝ պայմանավորված Խորհրդային Հայաստանում տեղի ունեցող քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական գործընթացների վերաբերյալ սփյուռքում տարածվող տեղեկություններով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն Հայաստանի խորհրդայնացման վերաբերյալ պատմական գնահատականները, այլև միջպատերազմյան շրջանի սփյուռքահայ քաղաքական մշակույթը, գաղափարական հակասությունները և հայրենիքի քաղաքական զարգացման վերաբերյալ ձևավորված տարբեր պատկերացումները՝ դրանք դիտարկելով իրենց պատմական և հասարակական համատեքստում։