Հայոց գորգագործության պատմությունը

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է դրամաշրջանառության օրենքի էությանը, դրամական զանգվածի ձևավորմանը և դրամական ագրեգատների համակարգին ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է դրամաշրջանառության օրենքը՝ որպես տնտեսական օրենք, որը բացատրում է տնտեսությունում անհրաժեշտ փողի քանակի և ապրանքների ու ծառայությունների շրջանառության միջև կապը՝ հաշվի առնելով գների մակարդակը և փողի շրջանառության արագությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է դրամական զանգվածի կառուցվածքին՝ կանխիկ փող, բանկային ավանդներ և այլ բարձր իրացվելի ֆինանսական ակտիվներ, որոնք միասին կազմում են տնտեսության փողի ընդհանուր առաջարկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամական ագրեգատներին՝ M0, M1, M2 և M3, դրանց կազմին, տնտեսական նշանակությանը և կիրառությանը դրամավարկային քաղաքականության վերլուծության մեջ։ Գրքում քննարկվում են նաև կենտրոնական բանկի դերը դրամական զանգվածի կարգավորման, գնաճի վերահսկման և ֆինանսական կայունության ապահովման գործընթացներում։ Վերլուծվում է դրամաշրջանառության օրենքի կապը գնաճի, տնտեսական աճի և տոկոսադրույքների ձևավորման հետ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և մակրոտնտեսական մոդելները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Քիմիա

Գիրքը նվիրված է չհագեցած էֆիրների ֆունկցիոնալացման գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ C-, N- և O- նուկլեոֆիլների մասնակցությամբ իրականացվող ռեակցիաների շրջանակում՝ ընդգծելով դրանց սինթետիկ հնարավորություններն ու մեխանիստական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են չհագեցած օրգանական միացությունների ակտիվացման հիմնական ուղիները, նուկլեոֆիլային հավելման և փոխարինման ռեակցիաների ընթացքը, ինչպես նաև միջանկյալ ակտիվ մասնիկների ձևավորման և կայունացման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեսակի նուկլեոֆիլների ազդեցությունը ռեակցիոն ընտրողականության, ստերեոքիմիայի և ելքային միացությունների կառուցվածքային բազմազանության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև կատալիզատորների դերը, ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացումը և ժամանակակից սինթետիկ մոտեցումները՝ ուղղված բարդ օրգանական կառուցվածքների ստացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալացված էֆիրների կիրառական նշանակությանը՝ դեղագործական քիմիայում, նյութագիտության մեջ և բիոակտիվ միացությունների սինթեզում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական օրգանական քիմիայի սկզբունքները և փորձարարական սինթեզի տվյալները՝ առաջարկելով նոր մոտեցումներ չհագեցած համակարգերի նպատակային ֆունկցիոնալացման համար։ Գիրքը նախատեսված է քիմիկոսների, օրգանական սինթեզի մասնագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը 1951 թվականի համար կազմված հիշարժան տարեթվերի թեմատիկ օրացույց է, որի նպատակն է մեկտեղել տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կամ տվյալ տարվա հետ առնչվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական իրադարձությունների ու նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նման օրացույցը նախատեսված է որպես արագ կողմնորոշման և տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքային միջոց, որը կարող է օգտագործվել գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում, ինչպես նաև դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների և այլ թեմատիկ նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Բովանդակության մեջ կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, հայ և համաշխարհային մշակույթի գործիչների հոբելյանական տարեթվեր, գրողների, արվեստագետների, գիտնականների, հասարակական ու քաղաքական գործիչների նշանակալի տարելիցներ։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն տարեթվերի պարզ թվարկմամբ, այլև դրանց համակարգմամբ, որը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ տարբեր պատմական և մշակութային թեմաների։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես թեմատիկ միջոցառումների նախապատրաստման սկզբնական աղբյուր՝ օգնելով ընտրել տվյալ ամսվա կամ օրվա համար համապատասխան հոբելյաններ և դրանց հիման վրա կազմակերպել տեղեկատվական կամ կրթական աշխատանք։ 1951 թվականի նման հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է նաև պատմական աղբյուրի տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է իր կազմման ժամանակաշրջանում հիշարժան համարված անձանց, իրադարձությունների և մշակութային արժեքների ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ոչ միայն որպես տարեթվերի տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային-տեղեկատվական քաղաքականության և հիշողության համակարգի ուսումնասիրման օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսուցիչներին, մշակութային միջոցառումների կազմակերպիչներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական տարելիցներով ու հիշարժան ամսաթվերով։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի օձի թույնի՝ մշակաբջջային պայմաններում աճեցվող սրտամկանային բջիջների վրա ունեցած հատուկ ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թույնի առանձին կենսաբանական ազդեցությունները սրտամկանի բջիջների կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա՝ առանձնացնելով այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել թույնի տարբեր բաղադրիչների անմիջական բջջային ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության համար մշակված սրտամկանային բջիջների կիրառումը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող լաբորատոր պայմաններում գնահատել թունավոր նյութի ազդեցությունը՝ նվազեցնելով ամբողջական օրգանիզմի բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությունը և ավելի հստակ ուսումնասիրելով բջջային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել թույնի ազդեցությամբ առաջացող բջջային վնասման, կենսունակության նվազման, թաղանթների կառուցվածքային փոփոխությունների, նյութափոխանակության խանգարումների և բջիջների ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխության դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սրտամկանային բջիջների նկատմամբ թույնի ընտրողական կամ հատուկ ազդեցությունների բացահայտումը, քանի որ օձերի թույնը պարունակում է կենսաբանորեն ակտիվ սպիտակուցների և պեպտիդների բարդ համալիր, որոնցից տարբեր բաղադրիչներ կարող են ազդել բջջային թաղանթների, իոնային փոխանակության, ֆերմենտային համակարգերի և այլ կենսաքիմիական գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր կոնցենտրացիաների թույնի ազդեցության համեմատական գնահատում և պարզել դոզայից կախված բջջային արձագանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ժամանակային գործոնի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե թունավոր ազդեցությունը որքան արագ է դրսևորվում և արդյոք բջիջների վիճակի փոփոխությունները խորանում են ազդեցության տևողության ավելացման հետ։ Սրտամկանային բջիջների ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ տալ թույնի կարդիոտոքսիկ ազդեցության հնարավոր մեխանիզմների մասին։ Այդ մեխանիզմների շարքում կարող են դիտարկվել բջջաթաղանթի թափանցելիության փոփոխությունները, իոնային հավասարակշռության խանգարումները, էներգետիկ նյութափոխանակության փոփոխությունները և օքսիդատիվ գործընթացների ակտիվացումը։ Աշխատության փորձարարական արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ տարբերակելու ընդհանուր ցիտոտոքսիկ ազդեցությունը և հենց սրտամկանային բջիջներին բնորոշ առանձնահատուկ արձագանքները։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ օձի թույնի ազդեցության բջջային մեխանիզմների բացահայտումը կարող է ընդլայնել պատկերացումները օձերի թունավորման ժամանակ սրտանոթային համակարգի հնարավոր ախտահարման վերաբերյալ։ Միաժամանակ թույնի առանձին բաղադրիչների ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ոչ միայն թունաբանական, այլև կենսաբժշկական նշանակություն, քանի որ որոշ թունային մոլեկուլներ կարող են օժտված լինել բարձր կենսաբանական ակտիվությամբ և հետագայում ուսումնասիրվել որպես կենսաքիմիական գործիքներ կամ դեղաբանական հետազոտությունների հնարավոր հիմքեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բջջաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, թունաբաններին, ֆիզիոլոգներին, դեղագետներին և օձերի թույների կենսաբանական ազդեցություններն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սրտամկանային բջիջների մակարդակում ուսումնասիրել տվյալ օձի թույնի անմիջական ազդեցությունները և բացահայտել այն բջջային ու կենսաքիմիական գործընթացները, որոնք կարող են ընկած լինել դրա կարդիոտոքսիկ ազդեցության հիմքում։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում միջավայրային բնական գործոնների բժշկաէկոլոգիական ազդեցության և դրանց հետ կապված հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ կլիմայական պայմանները, օդը, ջուրը, հողը, ռելիեֆը, բնական ճառագայթային ֆոնը և այլ գործոններ, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը մարդու առողջության և կենսագործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր բնական պայմաններում բնակչության առողջության վրա ազդող գործոնների բացահայտմանը, դրանց տարածքային առանձնահատկությունների գնահատմանը և հնարավոր ռիսկերի վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել բնական միջավայրի փոփոխությունների, աղտոտման և այլ էկոլոգիական ազդեցությունների հետ կապված առողջապահական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման և նվազեցման հնարավոր մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է բժշկական աշխարհագրության, բժշկական էկոլոգիայի և հանրային առողջության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս գնահատելու մարդու առողջության և շրջակա բնական միջավայրի փոխկապակցվածությունը Հայաստանի տարբեր տարածքներում։ Այն կարող է օգտակար լինել բժիշկների, էկոլոգների, աշխարհագրագետների, հանրային առողջության մասնագետների, բնապահպանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով երիտասարդ ընթերցողներին, ծնողներին, ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի գրքեր, որոնք ուղղված են պատանիների աշխարհայացքի ձևավորմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացի շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր զարգացմանը՝ ապահովելով որակյալ գրականության հասանելիություն։