Հայոց լեզվի պատմություն

Քաղաքագիտություն

Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները հակամարտություններ են, որոնք առաջանում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև կամ պետության ներսում՝ էթնիկ ինքնության, քաղաքական իշխանության, տարածքի, ռեսուրսների կամ իրավունքների շուրջ տարաձայնությունների հետևանքով։ Այսպիսի կոնֆլիկտներում էթնիկ պատկանելությունը դառնում է քաղաքական մոբիլիզացիայի հիմնական գործոն, և հակամարտությունը հաճախ ստանում է ինչպես սոցիալական, այնպես էլ քաղաքական բնույթ։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները կարող են առաջանալ պատմական անարդարությունների, սոցիալ-տնտեսական անհավասարության, պետական ինստիտուտների թուլության կամ որոշ խմբերի քաղաքական ներկայացվածության պակասի պատճառով։ Դրանք կարող են արտահայտվել տարբեր ձևերով՝ քաղաքական լարվածությունից և բողոքի շարժումներից մինչև զինված հակամարտություններ և քաղաքացիական պատերազմներ։ Նման կոնֆլիկտներում հաճախ ներգրավվում են նաև արտաքին դերակատարներ, ինչը կարող է բարդացնել իրավիճակը և երկարաձգել հակամարտությունը։ Դրանց լուծման համար կիրառվում են տարբեր մեխանիզմներ՝ քաղաքական դիվանագիտություն, ինքնավարության տրամադրում, իշխանության բաշխման մոդելներ, ինչպես նաև միջազգային միջնորդություն։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտների ուսումնասիրությունը կարևոր է կայուն պետական համակարգերի ձևավորման և բազմազգ հասարակություններում խաղաղ համակեցության ապահովման համար։

Գրականություն

Խորխե Լուիս Բորխես-ի «Պատմվածքներ և հարցազրույց» ժողովածուն, որը հայերեն է թարգմանվել Հ. Բոդուկյան-ի և Վարդան Ֆերեշեթյան-ի կողմից, ներկայացնում է հեղինակին բնորոշ ինտելեկտուալ արձակի, փիլիսոփայական պատմվածքների և մետագրական մտածողության ամենահայտնի նմուշները, որտեղ իրականությունն ու երևակայությունը միահյուսվում են բարդ գաղափարական կառուցվածքների մեջ։ Բորխեսի պատմվածքներում հաճախ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում անսահմանության, ժամանակի շրջապտույտի, ինքնության բազմաշերտության, գրքի և իրականության փոխհարաբերության թեմաները, որոնք ներկայացվում են հակիրճ, բայց գաղափարապես խտացված ձևով։ Նրա հարցազրույցները լրացնում են այդ պատկերն՝ բացահայտելով հեղինակի մտածողության տրամաբանությունը, գրականության մասին նրա հայացքները և աշխարհի ընկալման յուրահատուկ փիլիսոփայական մոտեցումը։ Տեքստերը բնորոշվում են ճշգրիտ կառուցվածքով, հղումների և մշակութային ակնարկների հարուստ համակարգով, ինչպես նաև ընթերցողին մտավոր խաղի մեջ ներգրավելու կարողությամբ, որտեղ յուրաքանչյուր պատմվածք վերածվում է գաղափարական հանելուկի։

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ուսանողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման սոցիալ-մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ստեղծագործական մտածողության տեսական հիմքերը, դրա կառուցվածքային բաղադրիչները և զարգացման հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները ուսանողական միջավայրում։ Հեղինակը վերլուծում է այն սոցիալական և կրթական գործոնները, որոնք նպաստում են ուսանողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը՝ ներառյալ ուսումնական միջավայրը, դասախոս-ուսանող փոխհարաբերությունները, խմբային աշխատանքը, կրթական մոտիվացիան և ինքնուրույն գործունեության կազմակերպումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաները՝ նախագծային ուսուցում, խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, ինտերակտիվ մեթոդներ և թվային կրթական գործիքներ, որոնք խթանում են ստեղծագործական մտածողության զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալ-մանկավարժական պայմանների համակարգային վերլուծությանը և դրանց ազդեցությանը ուսանողների ճանաչողական ակտիվության, ինքնուրույնության և նորարարական կարողությունների ձևավորման վրա։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, հոգեբանների, դասախոսների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման համար։

Այլ առարկաներ

Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 3 (9)-ը գիտական հոդվածների պարբերական ժողովածու է, որը ներառում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական ուսումնասիրություններ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված նյութերը անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական խնդիրներին, լեզվական և գրական գործընթացներին, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման և գիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանություններ և վերլուծական մոտեցումներ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական հետազոտությունների շարունակական զարգացումը և նոր խնդիրների ձևակերպումը, աշխատությունը նպաստում է գիտական գիտելիքի տարածմանը և մասնագիտական հաղորդակցության խորացմանը։

Կենսագրություն

«Մեղմ շշուկով» (նաև հայտնի է որպես «Avec le temps» / «With Time») Շարլ Ազնավուրի հուզիչ ու խորը երաժշտական ստեղծագործություններից մեկն է, որը դարձել է ժամանակակից ֆրանսիական երգարվեստի խորհրդանիշ։ Այն ոչ միայն երգ է, այլ նաև մարդու հոգու ներքին պայքարի, անցողիկության և սիրո ցավի խորհրդանշական պատմություն։ Գիրք-օրինակ այս անվանումով կարող է լինել նաև նրա ստեղծագործական ու մտավոր գրավոր ժառանգության հավաքածու, որտեղ արտացոլվում են Ազնավուրի կյանքի տարբեր շրջափուլեր՝ սիրո, ցավի, հուսահատության և հոգևոր վերափոխման թեմաներով։ Այս ստեղծագործության հիմնական տրամադրությունը՝ դանդաղ, մեղմ, բայց նույնքան խոր և անջնջելի, ուղեկցում է ընթերցողին մի ճանապարհով, որտեղ ժամանակը թևեր է տալիս և միաժամանակ՝ առիթ տալիս է նորից սկսելու։ Գրքի/թեմայի հիմնական տրամադրությունը անցողիկության և ժամանակի ազդեցությունը սիրո ու կորուստի ցավը հիշողությունների քաշը և կյանքի իմաստը հոգեկան վերափոխում և ներքին խաղաղություն Ինչու է այն կարևոր Ազնավուրը հայտնի է իր զգացմունքային, ազնիվ ու մարդու հոգին խորացող բառերով։ «Մեղմ շշուկով»–ը հենց այդ եզակի ոճի արտահայտումն է՝ պարզ, բայց ծանրաբեռնված զգացմունքներով, որոնք «խոսում են» հենց անմիջապես և ուղիղ դեպի սիրտը։ Հրատարակիչ - Նյու Մեգ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9217-4-7

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային արագացուցիչներում վիգլերային և օնդուլյատորային ճառագայթման ֆիզիկական էֆեկտների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են սինքրոտրոնային ճառագայթման տեսական հիմքերը, էլեկտրոնային փնջերի դինամիկան պարբերական մագնիսական դաշտերում և ճառագայթման ձևավորման հիմնական մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է վիգլերների և օնդուլյատորների կառուցվածքային տարբերությունները, դրանց ազդեցությունը ճառագայթման սպեկտրալ բնութագրերի, ինտենսիվության և կոհերենտության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ճառագայթման մոդելավորման մեթոդները, թվային հաշվարկները և փորձարարական տվյալների համեմատական վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթման աղբյուրների կիրառություններին՝ սինքրոտրոնային լույսի կայաններում, նյութագիտության, նանոտեխնոլոգիաների, բժշկական պատկերագրման և հիմնարար ֆիզիկայի հետազոտություններում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, արագացուցիչային տեխնիկայի մասնագետների, նյութագետների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ ժամանակակից ճառագայթային աղբյուրների ուսումնասիրության համար։