Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքե : Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-15Technology
Բարդ եզրային պայմաններով, անցքավոր հեծանների ծռման հարթ ձևի կայունությունը
Աշխատությունը նվիրված է բարդ եզրային պայմաններով և անցքեր ունեցող հեծանների ծռման հարթ ձևի կայունության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով կառուցվածքային տարրերի ամրության, կոշտության և կայունության ապահովման տեսական ու կիրառական խնդիրները։ Գրքում ուսումնասիրվում է անցքավոր հեծանների աշխատանքը ծռման ազդեցության տակ՝ հաշվի առնելով հենարանների և եզրային պայմանների տարբեր համակցություններ, ինչպես նաև հեծանի երկրաչափական և մեխանիկական բնութագրերի ազդեցությունը կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցքերի առկայության հետևանքով հեծանի լայնական հատույթի փոփոխությանը և դրա ազդեցությանը լարումների ու դեֆորմացիաների բաշխման, կոշտության և կրողունակության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ծռման հարթ ձևի կայունության տեսական հիմքերը, հավասարակշռության պայմանները և կրիտիկական վիճակի որոշման մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է բարդ եզրային պայմանների ազդեցությունը համակարգի կայունության վրա՝ դիտարկելով հենարանների, ամրացումների և սահմանային կապերի տարբեր տարբերակներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորման, դիֆերենցիալ հավասարումների, թվային հաշվարկների և մեխանիկական համակարգերի կայունության գնահատման մեթոդներ՝ թույլ տալով ստանալ կրիտիկական բեռնվածությունների և համապատասխան դեֆորմացիոն վիճակների քանակական գնահատականներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեսական արդյունքների և գործնական հաշվարկների փոխկապակցմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս առաջարկել անցքավոր հեծանների նախագծման և հաշվարկի ավելի հիմնավորված մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել շինարարական և ինժեներական կառուցվածքների հուսալիության բարձրացմանը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ կառուցվածքային տարրերում առկա են տեխնոլոգիական կամ նախագծային անցքեր և ոչ ստանդարտ հենարանային պայմաններ։ Ներկայացված ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև կառուցվածքների օպտիմալացման տեսանկյունից, քանի որ կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել նյութի ծախսը՝ պահպանելով անհրաժեշտ ամրության և հուսալիության մակարդակը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել շինարարական և կիրառական մեխանիկայի մասնագետներին, կառուցվածքների նախագծող ինժեներներին, մեքենաշինության և շինարարական ճարտարագիտության ոլորտների հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։
Updated: 2026-09-13
Tourism
Экскурсии по ССР Армении
Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ տարածքում կազմակերպվող ճանաչողական և զբոսաշրջային երթուղիների ուղեցույց՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հանրապետության պատմամշակութային ժառանգությանը, բնաշխարհին, քաղաքներին, բնակավայրերին և տեսարժան վայրերին։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր շրջաններով իրականացվող էքսկուրսիաների կազմակերպմանը և այն վայրերին, որոնք առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում պատմության, ճարտարապետության, հնագիտության, մշակույթի և բնության տեսանկյունից։ Ներկայացվում են հնագույն բնակավայրեր, պատմական հուշարձաններ, եկեղեցիներ ու վանական համալիրներ, ճարտարապետական կառույցներ, թանգարաններ, մշակութային կենտրոններ և բնական տեսարժան վայրեր՝ դրանց վերաբերյալ տալով ճանաչողական տեղեկություններ և պատմական համատեքստ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Երևանին և հանրապետության մյուս քաղաքներին, դրանց զարգացման պատմությանը, քաղաքաշինական առանձնահատկություններին, հասարակական ու մշակութային կյանքին և խորհրդային ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Երթուղիների նկարագրությունների միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում պատկերացում կազմելու Հայաստանի աշխարհագրական բազմազանության, լեռնային բնապատկերների, գետերի, լճերի, կիրճերի և այլ բնական առանձնահատկությունների մասին։ Պատմական և մշակութային հուշարձանների ներկայացումը միաժամանակ բացահայտում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հայկական ճարտարապետության և արվեստի զարգացման առանձնահատկությունները։ Ուղեցույցային բնույթի նյութերը կարող են ներառել նաև ճանապարհների, այցելության հաջորդականության, բնակավայրերի միջև կապերի և ճանապարհին հանդիպող նշանակալի վայրերի վերաբերյալ գործնական տեղեկություններ՝ նպաստելով երթուղիների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև որպես խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի զբոսաշրջային մշակույթն ու հանրապետության տեսարժան վայրերի այն ժամանակվա ներկայացման ձևերը պատկերող աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե պատմական ժառանգությունը, բնական հարստությունները և ժամանակակից քաղաքաշինական ձեռքբերումները ինչպես էին ներկայացվում այցելուներին և զբոսաշրջիկներին Հայկական ԽՍՀ ժամանակաշրջանում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել Հայաստանի պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, մշակութային ժառանգությամբ և ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև զբոսաշրջության պատմությունը, խորհրդային շրջանի Հայաստանը և պատմական ուղեցույցները ուսումնասիրող մասնագետներին։
Updated: 2026-09-16
History
Կրտսեր Անախարսիսի ճանապարհորդությունը Հունաստան, հատոր Դ
Աշխատությունը ֆրանսիացի գրող և գիտնական Ժան-Ժակ Բարտելեմիի պատմական, աշխարհագրական և գեղարվեստական բնույթի նշանավոր ստեղծագործության չորրորդ հատորն է, որը ներկայացնում է Հին Հունաստանի աշխարհը՝ ճանապարհորդական պատմության, պատմական տեղեկությունների, մշակութային նկարագրությունների և փիլիսոփայական խորհրդածությունների համադրությամբ։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած է կրտսեր Անախարսիսի՝ սկյութական ծագում ունեցող մտավորականի կերպարով ներկայացված ճանապարհորդի ուղևորությունը դեպի Հունաստան, որի միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում ծանոթանալու հին հունական քաղաքակրթության տարբեր կողմերին։ Ճանապարհորդության գրական ձևը հեղինակին թույլ է տալիս պատմական ու աշխարհագրական տեղեկությունները ներկայացնել կենդանի և հաջորդական շարադրանքով՝ միավորելով տարբեր բնակավայրերի, քաղաքների, պատմական վայրերի, հասարակական հաստատությունների և մշակութային ավանդույթների նկարագրությունները։ Հունաստանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես որոշակի աշխարհագրական տարածք, այլև որպես քաղաքակրթական միջավայր, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են փիլիսոփայությունը, արվեստը, գրականությունը, քաղաքական միտքը, կրթությունը և հասարակական կազմակերպման տարբեր ձևեր։ Ճանապարհորդական պատումի միջոցով բացահայտվում են հին հույների կենցաղը, սովորույթները, կրոնական պատկերացումները, հասարակական հարաբերությունները, պետական կառավարման սկզբունքները, կրթական ավանդույթները, տոնակատարություններն ու մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև պատմական անցքերի, նշանավոր անձանց, հին քաղաքների, ճարտարապետական հուշարձանների և հունական դիցաբանության հետ կապված պատկերացումների ներկայացումը։ Հեղինակը ձգտում է ցույց տալ, թե ինչպես են աշխարհագրական պայմանները, պատմական զարգացումները և հասարակական կառուցվածքը փոխազդել հունական քաղաքակրթության ձևավորման վրա՝ ընդգծելով առանձին քաղաքների ու շրջանների առանձնահատկությունները և դրանց ներդրումը ընդհանուր մշակութային ժառանգության մեջ։ Ստեղծագործության կարևոր գաղափարներից է տարբեր ժողովուրդների և քաղաքակրթությունների համեմատական ճանաչողությունը։ Օտար մշակույթը դիտարկող ճանապարհորդի հայացքը հնարավորություն է տալիս համադրել սեփական պատկերացումներն ու նոր ստացած գիտելիքները, քննության առնել հասարակական կյանքի տարբեր ձևերը և բացահայտել մարդկային մտքի ու մշակույթի զարգացման ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Գրական առումով երկն առանձնանում է պատմավավերագրական նյութի և գեղարվեստական պատումի միավորմամբ։ Ճանապարհորդության հաջորդականությունը, նկարագրական հատվածները, պատմական տեղեկությունները, երկխոսություններն ու մտորումները ստեղծում են բազմաշերտ շարադրանք, որը միաժամանակ ունի ճանաչողական, կրթական և գրական նշանակություն։ Հատորային կառուցվածքը թույլ է տալիս Հին Հունաստանի մասին նյութը ներկայացնել ծավալուն և մանրամասն՝ ընթերցողին աստիճանաբար ներգրավելով պատմական ու մշակութային տարբեր թեմաների ուսումնասիրության մեջ։ Բարտելեմիի ստեղծագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական լուսավորական շրջանի պատմական և ճանապարհորդական գրականության մեջ, քանի որ արտահայտում է անցյալի նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունը, հին քաղաքակրթությունների ուսումնասիրության ձգտումը և պատմությունը հասարակական ու մշակութային զարգացման համատեքստում ընկալելու մոտեցումը։ Այն նպաստել է Հին Հունաստանի պատմության, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը՝ հին աշխարհը ներկայացնելով ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների ամբողջություն, այլև որպես եվրոպական մտավոր ու մշակութային ժառանգության կարևոր հիմք։ Հայերեն հրատարակությունը նշանակալի է նաև հայ ընթերցողական և կրթական միջավայրում եվրոպական պատմագիտական ու գեղարվեստական գրականության տարածման տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տվել հայալեզու ընթերցողին ծանոթանալու համաշխարհային պատմության կարևորագույն քաղաքակրթություններից մեկին, ընդլայնելու պատմական և աշխարհագրական գիտելիքները և ավելի խորությամբ ընկալելու հին հունական մշակույթի ազդեցությունը հետագա դարաշրջանների վրա։ Գիրքը արժեքավոր է անտիկ պատմությամբ, հունական քաղաքակրթությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, դիցաբանությամբ, փիլիսոփայությամբ և եվրոպական լուսավորական գրականությամբ հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև հայերեն թարգմանական գրականության, 19-րդ դարի կրթամշակութային կյանքի և պատմական գիտելիքի տարածման գործընթացների ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-11-10
Philosophy
Անտիկ փիլիսոփայության ակնարկ
Գիրքը ներկայացնում է անտիկ փիլիսոփայության զարգացման հիմնական փուլերը՝ ընդգրկելով հին հունական և հռոմեական փիլիսոփայական մտքի ձևավորումը, նրա գլխավոր ուղղությունները, դպրոցներն ու ներկայացուցիչները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նախասոկրատյան փիլիսոփաների բնափիլիսոփայական հայացքները, Սոկրատեսի էթիկական ուսմունքը, Պլատոնի գաղափարների տեսությունը և Աթենքի ակադեմիայի ազդեցությունը, ինչպես նաև Արիստոտելի համակարգային փիլիսոփայությունը, տրամաբանությունը և բնագիտության վերաբերյալ մոտեցումները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև հելլենիստական շրջանի փիլիսոփայական դպրոցներին՝ ստոիցիզմ, էպիկուրիզմ և սկեպտիցիզմ՝ ընդգծելով դրանց դերակատարությունը մարդու կյանքի, բարոյականության և երջանկության ընկալման ձևավորման մեջ։ Գրքում քննարկվում է նաև հռոմեական փիլիսոփայության ազդեցությունը և անտիկ մտածողության ժառանգությունը եվրոպական փիլիսոփայական ավանդույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փիլիսոփայական գաղափարների էվոլյուցիային և նրանց կապին ժամանակի սոցիալ-մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում անտիկ փիլիսոփայության հիմնական գաղափարների և դրանց պատմական նշանակության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով փիլիսոփայությամբ հետաքրքրվողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-17
History
Скульптура древней Армении III в. до н.э. - III в.н.э. (историко-археологическое исследование)
Աշխատությունը նվիրված է մ.թ.ա. III դարից մինչև մ.թ. III դարը Հայաստանի տարածքում ստեղծված քանդակագործական հուշարձանների պատմահնագիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հին հայկական քանդակագործության հիմնական տեսակները, գեղարվեստական առանձնահատկությունները, պատկերագրությունը, կիրառված նյութերը, տեխնիկական եղանակները և զարգացման փուլերը։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված քանդակներին, դրանց թվագրմանը, մշակութային և տարածքային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների ու հին քաղաքակրթությունների արվեստի հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հին Հայաստանի մշակութային միջավայրի, կրոնական պատկերացումների, թաղման և պաշտամունքային ավանդույթների, ինչպես նաև տեղական և արտաքին գեղարվեստական ազդեցությունների դերը քանդակագործության ձևավորման մեջ։ Աշխատանքը կարևոր աղբյուր է հին Հայաստանի նյութական և հոգևոր մշակույթի, արվեստի պատմության և հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-10