ՀՀ բանկային համակարգի մակրոպրուդենցիալ կարգավորման հիմնախնդիրները

Գրականություն

Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողներին և մասնագետներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի միջոցով հնարավոր է հետևել մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակությունների, հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և այլ նյութերի ընթացիկ համալրմանը։ Հրատարակության հիմնական նշանակությունը տեղեկատվության արագ որոնման, ընտրության և համակարգման հնարավորությունն է։ Մատենագիտական տեղեկությունները կարող են ընդգրկել մշակույթի տարբեր բնագավառներին՝ գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատություններին և արվեստի պատմությանը վերաբերող նյութեր։ Այդպիսի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի հեշտ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրականության հոսքում և ընտրել իրեն անհրաժեշտ աղբյուրները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունը ընթացիկ տեղեկատվական բնույթն է։ Ի տարբերություն միայն պատմական կամ թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի՝ ընթացիկ տեղեկատուն նպատակ ունի պարբերաբար արձանագրել նոր հրապարակումները՝ ապահովելով գիտական, մշակութային և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական շրջանառություն։ Այդ առումով այն կարևոր օղակ է գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում։ Հրատարակության մեջ մատենագիտական գրառումների դասակարգումը և համակարգումը կարող են իրականացվել թեմատիկ, հեղինակային, ժամանակագրական կամ այլ սկզբունքներով։ Յուրաքանչյուր գրառում կարող է պարունակել հրատարակության նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակի անունը, աշխատության վերնագիրը, հրատարակության վայրը, հրատարակչական տվյալները, տարեթիվը, էջաքանակը կամ հոդվածի դեպքում՝ համապատասխան պարբերականի մասին տեղեկությունները։ Այսպիսի միասնական ձևաչափը հեշտացնում է ինչպես գրադարանավարների, այնպես էլ հետազոտողների և ընթերցողների աշխատանքը։ Մատենագիտական տեղեկատվության կարևոր գործառույթներից է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում գիտական հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովումը։ Հետազոտողը կարող է օգտագործել տեղեկատուն՝ որոշակի թեմայով հրատարակված նյութերը հայտնաբերելու, գրականության շրջանակը նախնականորեն ձևավորելու և անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման ուղղությունը ճշտելու համար։ Այն հատկապես օգտակար է այնպիսի թեմաների դեպքում, որոնց վերաբերյալ գրականության ծավալը մեծ է և անհրաժեշտ է արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների մեջ։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև գրադարանների համալրման և ֆոնդերի կազմակերպման տեսանկյունից։ Նոր գրականության մասին համակարգված տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս գրադարանային մասնագետներին հետևել համապատասխան հրատարակություններին, կատարել ֆոնդի համալրման նպատակային ընտրություն և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնել տեղեկատվական սպասարկումը։ Այս առումով մատենագիտական տեղեկատուն միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, կողմնորոշիչ և գրադարանագիտական գործառույթներ։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասյան (Տրանսկովկասյան) տարածաշրջանի երկրադինամիկ և սեյսմիկ ակտիվության արտացոլման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը երկրաքիմիական դաշտերում՝ ընդգծելով տեկտոնական գործընթացների և երկրաքիմիական ցուցիչների փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում են սեյսմիկ ակտիվության ազդեցությունը հողային, ջրային և գազային երկրաքիմիական անոմալիաների ձևավորման վրա, ինչպես նաև խզվածքային գոտիներում տեղի ունեցող միգրացիոն գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաքիմիական մոնիթորինգի տվյալների կիրառությանը սեյսմիկ վտանգի գնահատման և նախազգուշացման համակարգերի կատարելագործման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է տարածաշրջանի խորքային կառուցվածքի, տեկտոնական լարվածությունների և ֆլյուիդային հոսքերի դերը երկրաքիմիական դաշտերի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունը ներկայացնում է համակցված երկրաբանական, երկրաքիմիական և սեյսմոլոգիական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սեյսմիկ գործընթացների կանխատեսման համար կարևոր ցուցիչները Անդրկովկասի բարդ երկրադինամիկ միջավայրում։

Տնտեսագիտություն

Ֆինանսատնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական ընկերություններում հակաճգնաժամային կառավարման արդի հիմնախնդիրների, ֆինանսական կայունության ապահովման և ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հակաճգնաժամային կառավարման տեսական հիմքերը, ապահովագրական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները և ֆինանսական ճգնաժամերի առաջացման ներքին ու արտաքին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական ընկերությունների վճարունակության պահպանմանը, իրացվելիության կառավարմանը, ապահովագրական պահուստների բավարարությանը և կապիտալի արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում են ապահովագրական ռիսկերի գնահատման, ֆինանսական ցուցանիշների մշտադիտարկման, հնարավոր կորուստների կանխատեսման և ճգնաժամային իրավիճակներում կառավարչական որոշումների ընդունման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի ապահովագրական շուկայի առանձնահատկությունները, մակրոտնտեսական անկայունության ազդեցությունը ապահովագրական ընկերությունների գործունեության վրա, ինչպես նաև կարգավորող և վերահսկող մարմինների դերը ֆինանսական համակարգի կայունության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հակաճգնաժամային ռազմավարությունների մշակման, ծախսերի օպտիմալացման, վերաապահովագրության գործիքների կիրառման և կազմակերպությունների ֆինանսական առողջացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, ներքին վերահսկողության համակարգերի զարգացմանը, ռիսկահեն կառավարման մոտեցումների ներդրմանը և ապահովագրական ընկերությունների մրցունակության բարձրացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրական գործի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի կառավարման և հակաճգնաժամային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կոշտ համաձուլվածքային կտրող գործիքների կառուցվածքի և շահագործման հատկությունների ձևավորման տեսական ու տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ քիմիական-ջերմային մշակման և զոդման գործընթացների ընթացքում։ Հեղինակը վերլուծում է նյութերի միկրոկառուցվածքային փոփոխությունները, ջերմային ազդեցության մեխանիզմները, մակերևութային շերտերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցությունը գործիքների կարծրության, մաշակայունության, ամրության և ծառայության տևողության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արտադրական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումներ, տեխնոլոգիական հաշվարկներ և փորձարարական արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել մեքենաշինության, մետաղամշակման և գործիքաշինության ոլորտներում՝ բարձրացնելու կտրող գործիքների արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է բույսերի մի քանի մոդելային համակարգերում թիրախային մետաբոլոմիկայի կիրառման մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է մետաբոլիտների նպատակային ընտրության, նույնականացման և քանակական գնահատման միջոցով ավելի խորությամբ ուսումնասիրել բույսերի կենսաքիմիական գործընթացները, նյութափոխանակության ուղիները և արտաքին կամ ներքին ազդակներին դրանց արձագանքը։ Մետաբոլոմիկան հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել կենսաբանական համակարգում առկա բազմաթիվ փոքր մոլեկուլային միացություններ, իսկ թիրախային մոտեցումը կենտրոնանում է նախապես ընտրված մետաբոլիտների կամ նյութափոխանակային ուղիների առավել մանրամասն վերլուծության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բուսատեսակներ կամ մոդելային բույսեր՝ պարզելու համար, թե ինչպես են նրանց նյութափոխանակային պրոֆիլները տարբերվում զարգացման տարբեր փուլերում կամ տարբեր պայմանների ազդեցության ներքո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանորեն կարևոր միացությունների՝ օրգանական թթուների, ամինաթթուների, շաքարների, լիպիդների, ֆենոլային միացությունների, ֆլավոնոիդների և այլ երկրորդային մետաբոլիտների հայտնաբերմանն ու քանակական գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նմուշների նախապատրաստման, մետաբոլիտների արդյունահանման և քրոմատոգրաֆիական կամ զանգվածասպեկտրաչափական մեթոդների կիրառման օպտիմալացումը։ Ստացված տվյալների վիճակագրական և բիոինֆորմատիկական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր բուսական մոդելների միջև նյութափոխանակային օրինաչափություններն ու կենսաքիմիական փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես է թիրախային մետաբոլոմիկան օգնում տարբերակել կոնկրետ ֆիզիոլոգիական վիճակների կամ կենսաբանական գործընթացների հետ կապված մետաբոլիտները։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է կիրառվել բույսերի աճի և զարգացման, սթրեսային արձագանքների, սննդանյութերի յուրացման, հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության և շրջակա միջավայրի փոփոխություններին հարմարվողականության ուսումնասիրության համար։ Մի քանի մոդելների համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել կիրառվող մեթոդաբանության ընդհանրականությունը և բացահայտել տարբեր բուսատեսակների նյութափոխանակային առանձնահատկությունները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է բույսերի նյութափոխանակության ավելի ճշգրիտ ուսումնասիրման մեթոդների կատարելագործմամբ և կենսաբանական գործընթացների մոլեկուլային մակարդակում նոր օրինաչափությունների բացահայտման հնարավորությամբ։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բույսերի կենսատեխնոլոգիայի, գյուղատնտեսության, բույսերի սթրեսակայունության ուսումնասիրության, սննդային արժեքի գնահատման և կենսաբանական ակտիվ միացությունների որոնման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բույսերի ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, մետաբոլոմիկայի և կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան գիտական ուղղություններով զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Շաղախի խոսվածքային համակարգի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հադրութի ենթաբարբառային միջավայրի և հայերենի տարածքային տարբերակների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ խոսվածքի հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և շարահյուսական առանձնահատկություններն են, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու դրա տեղը շրջանի բարբառային համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն լեզվական հատկանիշներին, որոնք մի կողմից Շաղախի խոսվածքը կապում են Հադրութի ենթաբարբառի հետ, իսկ մյուս կողմից ձևավորում են դրա տեղային ինքնատիպությունը։ Հնչյունաբանական մակարդակում կարող են ուսումնասիրվել ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական առանձնահատկությունները, պատմական հնչյունափոխությունների դրսևորումները, շեշտադրությունը և գրական հայերենի համապատասխան ձևերից շեղվող օրինաչափությունները։ Ձևաբանական քննությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գոյականի հոլովման, հոգնակի թվի կազմության, դերանունների, բայական խոնարհման, ժամանակային ու եղանակային ձևերի և այլ քերականական կարգերի տեղային առանձնահատկությունները։ Բառապաշարի ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում են տեղական բառերը, հնաբանությունները, իմաստային յուրահատկությունները և հարակից խոսվածքների հետ ընդհանուր բառային շերտերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև լեզվական փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ աշխարհագրորեն մերձակա բնակավայրերի խոսվածքները երկարատև հաղորդակցության պայմաններում կարող են փոխադարձաբար ազդել միմյանց վրա՝ ձևավորելով անցումային կամ համատեղ հատկանիշներ։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է նպաստել տարբերակիչ և ընդհանուր բարբառային երևույթների առանձնացմանը, ինչպես նաև դրանց պատմական զարգացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Նման նյութերի գրանցումն ու համակարգումը կարևոր նշանակություն ունեն նաև բարբառային բառապաշարի և ոչ գրական խոսքային ձևերի պահպանման տեսանկյունից, հատկապես այն պայմաններում, երբ բնակչության տեղաշարժերը և գրական լեզվի ազդեցությունը կարող են արագացնել ավանդական խոսվածքների փոփոխությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայ բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության, հնչյունաբանության և համեմատական լեզվաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բնութագրել տեղային խոսվածքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ճշգրտել դրա հարաբերությունը Հադրութի ենթաբարբառային համակարգի հետ։