ՀՀ բանկային և տնտեսության իրական հատվածների փոխազդեցության հիմնահարցերը

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հնչակյան շարժման քաղաքական գաղափարախոսության մեջ ազգի, ազգային ինքնության և ազգային ազատագրության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման պատմական համատեքստում։ Քննարկվում են Սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցության ձևավորման գաղափարական նախադրյալները, ազգային հարցի վերաբերյալ նրա քաղաքական պատկերացումները և դրանց կապը XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հասարակական և քաղաքական գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչակյանների կողմից ազգի էության, ազգային ինքնորոշման, քաղաքական ազատության և սոցիալական արդարության գաղափարների մեկնաբանությանը։ Ուսումնասիրվում են ազգային ազատագրական պայքարի և սոցիալիստական գաղափարախոսության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ազգային և դասակարգային շահերի համադրման հետ կապված տեսական ու գործնական խնդիրները։ Դիտարկվում են հնչակյան գործիչների մոտեցումները հայ ժողովրդի քաղաքական իրավունքների, ազգային ինքնագիտակցության, պետականության և հասարակական վերափոխումների վերաբերյալ։ Կարևորվում են կուսակցության ծրագրային փաստաթղթերը, հրապարակախոսական նյութերը, քաղաքական հայտարարությունները և գաղափարական բանավեճերը՝ ազգային հարցի վերաբերյալ հնչակյանների դիրքորոշումների զարգացման ընթացքը բացահայտելու տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել հնչակյանների քաղաքական հայեցակարգը և ժամանակաշրջանի հայկական ու միջազգային այլ քաղաքական շարժումների գաղափարական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրությանը, ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրներին և հայկական ազատագրական շարժման կազմակերպման գաղափարական հիմքերին։ Առանձնացվում են ազգային համերաշխության, սոցիալական հավասարության, քաղաքական կազմակերպվածության և հասարակական առաջընթացի վերաբերյալ պատկերացումների փոխկապակցվածության հարցերը։ Կարևորվում են նաև հնչակյան գաղափարախոսության զարգացման տարբեր փուլերը, քաղաքական նպատակների փոփոխությունները և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը կուսակցության ազգային քաղաքականության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հայ քաղաքական մտքի պատմության, ազգային գաղափարախոսությունների ձևավորման և ազգային ու սոցիալական հիմնախնդիրների փոխհարաբերության առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի հայկական կուսակցությունների պատմության, ազգային ազատագրական շարժման և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, հասարակագետների, հայ քաղաքական մտքի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում երկաթբետոնե կարկասային շենքերի տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նախագծման կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրաշարժային ազդեցության ժամանակ շենքի կրող համակարգում առաջացող ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, գնահատել առանձին տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա առաջարկել ավելի արդյունավետ նախագծային լուծումներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երկաթբետոնե կարկասի հիմնական տարրերը՝ սյուները, հեծանները, հանգույցները և այլ կրող բաղադրիչներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը դինամիկ և ցիկլիկ բեռնավորման պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ազդեցության բնույթին, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կառույցի վրա ազդող իներցիոն ուժերը կարող են առաջացնել զգալի հորիզոնական տեղաշարժեր, ճկումներ, կտրող և ոլորող ազդեցություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարրերի ամրության, կոշտության, պլաստիկ դեֆորմացման և էներգիա կլանելու ունակության գնահատումը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շենքը արձագանքում տարբեր ինտենսիվության երկրաշարժերին։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել կառուցվածքային մեխանիկայի հաշվարկային մեթոդներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, թվային սիմուլյացիա և փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ շենքերի իրական սեյսմիկ վարքը հնարավորինս ճշգրիտ գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման սկզբունքների կատարելագործմանը՝ կրող համակարգի օպտիմալացման, տարրերի ճիշտ համամասնությունների ընտրության, ամրանավորման արդյունավետ կազմակերպման, հանգույցների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման միջոցով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի երկաթբետոնե կարկասային շենքերի նախագծմանը, որոնք երկրաշարժի ժամանակ ունենան բավարար ամրություն և դեֆորմացիոն ունակություն ու նվազագույնի հասցնեն փլուզման կամ ծանր վնասման վտանգը։ Թեման հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջանների համար, որտեղ շենքերի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն ստատիկ և սովորական շահագործման բեռները, այլև ուժեղ դինամիկ ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Էրիվանի նահանգի Գյոկչայի լճի ափին գտնվող Կելանի-Կիրլանի (Ալուչալու) տեղանքում հայտնաբերված սեպագիր արձանագրության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական առարկան Ռուսա I-ի ժամանակաշրջանին վերագրվող արձանագրությունն է, որի վերծանումը և մեկնաբանությունը կարևոր նշանակություն ունեն Ուրարտուի պատմության, արքայական իշխանության և տվյալ տարածքի քաղաքական ու տնտեսական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է ներառել արձանագրության հայտնաբերման վայրի նկարագրությունը, սեպագրերի ընթերցումը, տեքստի լեզվաբանական և պատմական մեկնաբանությունը, ինչպես նաև արձանագրության համադրումը Ռուսա I-ի իշխանության շրջանի այլ վիմագրական աղբյուրների հետ։ Սեպագիր նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել հին պետության տարածքային ընդարձակման, ռազմական արշավների, բնակավայրերի և շինարարական գործունեության մասին տեղեկություններ, ինչպես նաև հասկանալ արքայական արձանագրությունների քաղաքական և գաղափարական նշանակությունը։ Գյոկչայի ավազանի հնագիտական հուշարձանները հատկապես կարևոր են Ուրարտական ժամանակաշրջանի պատմության տեսանկյունից, քանի որ այդ տարածաշրջանում պահպանվել են արքայական շինարարության և վարչական գործունեության հետ կապված բազմաթիվ նյութական ու վիմագրական վկայություններ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել ուրարտագիտության, հին Հայաստանի պատմության, հնագիտության և սեպագրագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ որպես կոնկրետ հնագիտական հուշարձանի և դրա վրա պահպանված գրավոր սկզբնաղբյուրի գիտական քննության նյութ։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական և կոմբինատոր կառուցվածքների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գծայնացված ծածկույթներին, դրանց կառուցման սկզբունքներին և հիմնական հատկություններին։ Հետազոտության կենտրոնում վերջավոր դաշտերի վրա սահմանված գծային ու գծայնացված օբյեկտների փոխհարաբերություններն են, որոնք հնարավորություն են տալիս ծածկույթի խնդիրը ներկայացնել հանրահաշվական մեթոդներով և ուսումնասիրել դրա կառուցվածքային օրինաչափությունները։ Քննվում են վերջավոր դաշտերի վեկտորական տարածությունների հատկությունները, ենթատարածությունների համակարգերը, գծային արտապատկերումները և այն պայմանները, որոնց դեպքում համապատասխան կառուցվածքների միջոցով հնարավոր է ստանալ ամբողջ տարածքը կամ դրա որոշակի ենթաբազմությունները ընդգրկող համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գծայնացման գաղափարին, որի միջոցով սկզբնական կոմբինատոր կամ երկրաչափական խնդիրը կապվում է գծային հանրահաշվի գործիքների հետ՝ հնարավորություն տալով կիրառել մատրիցային ներկայացումներ, ռանգի վերաբերյալ փաստարկներ և վերջավորաչափ վեկտորական տարածությունների տեսությունը։ Ուսումնասիրվում են ծածկույթների գոյության պայմանները, դրանց նվազագույն կամ օպտիմալ պարամետրերի գնահատման խնդիրները, տարբեր կառուցվածքների համարժեքությունը և հնարավոր դասակարգման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վերջավոր երկրաչափության հետ կապը, քանի որ վերջավոր դաշտերի վրա կառուցված վեկտորական և պրոյեկտիվ տարածությունները բնական միջավայր են նման համակարգերի երկրաչափական մեկնաբանության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև գծայնացված բազմանդամներ և դրանց հետ կապված արտապատկերումներ, որոնց հանրահաշվական հատկությունները կիրառվում են վերջավոր դաշտերի ենթատարածքային կառուցվածքները նկարագրելու համար։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում կառուցողական մեթոդները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է ստանալ պահանջվող պարամետրերով նոր օրինակներ և համեմատել դրանք արդեն հայտնի դասերի հետ։ Նման խնդիրներն առնչվում են նաև կոդավորման տեսության, կոմբինատոր դիզայնների և դիսկրետ մաթեմատիկայի այլ ուղղությունների հետ, որտեղ վերջավոր դաշտերի կառուցվածքային հատկությունները լայն կիրառություն ունեն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վերջավոր դաշտերի տեսության, գծային հանրահաշվի, վերջավոր երկրաչափության և կոմբինատորիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գծայնացված ծածկույթների կառուցման, նկարագրման և դասակարգման մաթեմատիկական օրինաչափությունները։

Տնտեսագիտություն

Economics in English-ը մասնագիտական անգլերենի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տնտեսագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել անգլերենով տնտեսական բովանդակության ընկալման և արտահայտման կարողությունները, աշխատությունում ներկայացվում են տնտեսագիտության հիմնական հասկացությունները՝ առաջարկ և պահանջարկ, շուկայի կառուցվածքներ, գնաճ, գործազրկություն, տնտեսական աճ և միջազգային առևտուր, միաժամանակ ընդգրկվում է մասնագիտական բառապաշար, որը կիրառվում է տնտեսական վերլուծություններում և ակադեմիական գրականության մեջ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական տեքստերի ընթերցման, վերլուծման և մեկնաբանման հմտությունների զարգացմանը, ինչպես նաև տվյալների և գրաֆիկների նկարագրությանը անգլերեն լեզվով, աշխատությունը ներառում է գործնական վարժություններ, քննարկման թեմաներ և իրական տնտեսական իրավիճակների օրինակներ, նպատակ ունենալով պատրաստել ուսանողներին միջազգային ակադեմիական և մասնագիտական միջավայրում արդյունավետ հաղորդակցման համար։

Մաթեմատիկա

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռադիոհաճախային ազդանշաններով կառավարվող ստրիկ խցիկների կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այդպիսի համակարգերի աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությամբ կառավարման հնարավորությունները և հիմնական տեխնիկական պարամետրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռադիոհաճախային ազդանշանների ձևավորման, փոխանցման և համապատասխան տարրերի վրա դրանց ազդեցության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են կառավարման արդյունավետության, աշխատանքային կայունության, արձագանքման արագության և տարբեր ռեժիմներում համակարգի գործառական բնութագրերի հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև կառուցվածքային տարրերի ընտրության, դրանց փոխազդեցության և սարքի տեխնիկական ցուցանիշների բարելավման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ռադիոհաճախային կառավարման կիրառման արդյունավետությունը նմանատիպ էլեկտրոնային և ֆիզիկական համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռադիոֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, ռադիոտեխնիկայի և համապատասխան սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։