ՀՀ հանքային ջրերի արտադրության ինտենսիվացման տնտեսական հիմնախնդիրները

Պատմություն

Հայաստանի Հանրապետություն-ը ուսումնական և գիտական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության պետականության ձևավորման, զարգացման և արդի փուլերի համապարփակ պատկերը՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական նախադրյալները, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքական, իրավական և սոցիալ-տնտեսական գործընթացները, աշխատությունում վերլուծվում են 1918 թվականի Առաջին Հանրապետության հռչակմամբ սկսված պետականության կայացման փորձերը, խորհրդային շրջանի պետական համակարգի առանձնահատկությունները և 1991 թվականի անկախության վերականգնումից հետո նոր պետական ինստիտուտների ձևավորումը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական զարգացմանը, իշխանության ճյուղերի կառուցվածքին, ընտրական համակարգին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և տարածաշրջանային հարաբերություններին, ինչպես նաև տնտեսական բարեփոխումների, հասարակական փոփոխությունների և ազգային անվտանգության խնդիրներին, միաժամանակ ընդգծվում է քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և իրավական պետության ամրապնդման գործընթացների դերը ժամանակակից Հայաստանի զարգացման մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին տալ ամբողջական պատկերացում Հայաստանի Հանրապետության որպես քաղաքական համակարգի էության, նրա պատմական շարունակականության և ներկայիս մարտահրավերների վերաբերյալ։

Բժշկություն

Монография посвящена методам количественной оценки мозгового кровообращения у пациентов с нейрохирургической патологией и анализу изменений церебральной гемодинамики при различных заболеваниях центральной нервной системы; рассматриваются современные инструментальные подходы, включая перфузионные методики, допплерографию, ангиографические и радионуклидные исследования, а также математическое моделирование кровотока; подробно обсуждаются показатели церебрального кровотока, их диагностическая и прогностическая значимость при опухолях мозга, сосудистых мальформациях, черепно-мозговых травмах и ишемических состояниях, а также влияние внутричерепного давления и компенсаторных механизмов; приводятся критерии оценки эффективности лечения и мониторинга состояния пациентов в динамике.

Զբոսաշրջություն (Տուրիզմ)

Այս թեման ներկայացնում է հյուրանոցների դասակարգման համակարգը և հյուրանոցային շղթաների կառուցվածքն ու գործունեության առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հյուրանոցային ոլորտի կազմակերպման հիմնական սկզբունքները և ծառայությունների որակի ստանդարտները։ Հյուրանոցները սովորաբար դասակարգվում են ըստ աստղային համակարգի, որը արտացոլում է ծառայությունների մակարդակը, ենթակառուցվածքները, սենյակների հարմարավետությունը և լրացուցիչ ծառայությունների բազմազանությունը՝ սկսած բյուջետային և միջին դասի հյուրանոցներից մինչև բարձրակարգ և լյուքս դասի համալիրներ։ Բացի այդ, դիտարկվում են նաև հյուրանոցների տեսակները՝ քաղաքային, հանգստավայրային, բիզնես, բուտիկ և այլ ձևաչափեր, որոնք տարբերվում են իրենց նպատակային լսարանով և ծառայությունների բնույթով։ Հյուրանոցային շղթաները ներկայացվում են որպես միասնական ապրանքանիշի տակ գործող հյուրանոցների ցանցեր, որոնք ունեն կենտրոնացված կառավարման համակարգ, միասնական ստանդարտներ և մարքեթինգային ռազմավարություն՝ ապահովելով ծառայությունների համաչափ որակ տարբեր երկրներում և քաղաքներում։ Նման շղթաները հնարավորություն են տալիս օպտիմալացնել կառավարման ծախսերը, բարձրացնել ճանաչելիությունը և ապահովել հաճախորդների վստահությունը՝ անկախ գտնվելու վայրից։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է միջազգային հյուրանոցային բրենդների զարգացման միտումներին, ֆրանչայզինգի մոդելին և գլոբալ զբոսաշրջության աճի ազդեցությանը հյուրանոցային արդյունաբերության վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ոլորտը դառնում ավելի ինտեգրված և մրցակցային։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է IV դարում Բյուզանդական կայսրության և արաբական ցեղերի միջև հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորվում էին ուշ անտիկ աշխարհի սահմանային գոտիներում։ Հեղինակը վերլուծում է Բյուզանդիայի արևելյան սահմանների ռազմավարական նշանակությունը և արաբական ցեղերի դերը որպես թե՛ դաշնակից, թե՛ հակառակորդ՝ կախված տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռությունից։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև Սիրիայի, Պաղեստինի և Միջագետքի սահմանային շրջանների նշանակությունը, որտեղ տեղի էին ունենում հաճախակի բախումներ, դաշինքների ձևավորում և փոխադարձ ներգործություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «ֆեդերատ» (foederati) համակարգին, որով կայսրությունը փորձում էր կարգավորել արաբական ցեղերի հետ հարաբերությունները՝ նրանց ներգրավելով սահմանային պաշտպանության մեջ՝ փոխարենը տրամադրելով որոշ արտոնություններ և ֆինանսական աջակցություն։ Նշվում է նաև քրիստոնեության տարածման ազդեցությունը արաբական ցեղերի շրջանում և դրա դերը քաղաքական կապերի ձևավորման գործում, ինչպես նաև պարսկական Սասանյան կայսրության հետ մրցակցության ազդեցությունը տարածաշրջանային դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը հիմնված է ինչպես հռոմեական և բյուզանդական պատմագիրների վկայությունների, այնպես էլ արաբական և հնագիտական տվյալների համադրության վրա, ինչը թույլ է տալիս վերականգնել IV դարի սահմանային աշխարհի բազմակողմանի պատկերը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Բյուզանդիա–արաբական հարաբերությունները որպես բարդ և փոփոխական գործընթաց, որտեղ ռազմական հակամարտությունը և դիվանագիտությունը փոխկապակցված էին կայսրության արևելյան քաղաքականության շրջանակում։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ti₅Si₃-N₂, Mo(W)-Si-N₂ և B-TiN համակարգերում ֆիլտրացիոն այրման գործընթացների մակրոկինետիկայի ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա նիտրիդային կոմպոզիցիոն նյութերի սինթեզին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այրման ընթացքում ընթացող ֆիզիկաքիմիական փոխազդեցությունները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, ջերմության և զանգվածի փոխանցման գործընթացները, ինչպես նաև ռեակցիայի արագության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիլտրացիոն համակարգերի կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնցում գազային ազոտի մասնակցությամբ տեղի է ունենում նյութերի փոխակերպում և նիտրիդային միացությունների ձևավորում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է այրման ալիքի տարածման օրինաչափությունների, ջերմաստիճանային ռեժիմների, ռեակցիայի կինետիկ պարամետրերի և ելքային նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների միջև կապերի բացահայտումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև տարբեր բաղադրիչների համակցման ազդեցությունը ստացվող կոմպոզիտների կազմի, միկրոկառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Ստացված գիտական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բարձր ջերմաստիճաններին դիմակայող, մաշակայուն և մեխանիկորեն կայուն կոմպոզիցիոն նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Հետազոտությունը հատկապես հետաքրքրական է ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի և նյութերի արագ սինթեզման գործընթացների տեսանկյունից, քանի որ նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս վերահսկել նյութի ձևավորման պայմանները և ստանալ հատուկ հատկություններով նոր կոմպոզիցիաներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագետների, քիմիական տեխնոլոգների, մետալուրգների, ֆիզիկաքիմիկոսների, ինժեներների և բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի ու նիտրիդային նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական, գաղափարական և հասարակական գործընթացների վրա՝ փորձելով բացահայտել այն նախադրյալները, որոնց պայմաններում ձևավորվեց հայ բնակչության նկատմամբ զանգվածային բռնության և բնաջնջման քաղաքականությունը։ Քննության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում XIX դարի վերջից կայսրությունում խորացող ներքին ճգնաժամերը, ազգային հարցերը, կենտրոնացման քաղաքականությունը, ժողովրդագրական փոփոխությունները և տարբեր ժողովուրդների կարգավիճակի շուրջ առաջացած հակասությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետևել այն գաղափարական պատկերացումների զարգացմանը, որոնց միջոցով քրիստոնյա և հատկապես հայ բնակչությունը որոշ քաղաքական շրջանակներում աստիճանաբար ներկայացվում էր որպես պետական անվտանգության կամ տարածքային ամբողջականության խնդիր։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն երիտթուրքական շարժման վերափոխումները, իշխանության կենտրոնացման գործընթացները, ազգայնական գաղափարախոսության ազդեցությունը և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ստեղծած արտակարգ քաղաքական միջավայրը։ Քննվում է նաև այն հարցը, թե զանգվածային բռնության քաղաքականությունը որքանով էր ձևավորվում նախորդ տասնամյակների քաղաքական փորձի, վարչական մեխանիզմների, բռնությունների և ժողովրդագրական վերափոխումների շարունակականության պայմաններում։ Աղբյուրագիտական առումով նման հետազոտությունը կարող է համադրել օսմանյան պետական փաստաթղթեր, դիվանագիտական հաղորդագրություններ, հյուպատոսական զեկույցներ, ժամանակակիցների վկայություններ, մամուլ, հուշագրություններ և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ տարբեր աղբյուրների հնարավոր կողմնակալությունները քննադատաբար գնահատելով։ Կարևոր խնդիր է որոշումների ընդունման տարբեր մակարդակների՝ կենտրոնական իշխանության, կուսակցական կառույցների, տեղական վարչակազմերի և այլ դերակատարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բռնության գաղափարական հիմնավորման, բնակչության տեղահանման և ժողովրդագրական վերակազմավորման քաղաքականության փոխկապակցվածությանը։ Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ կենտրոնանում է ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքի, այլև դրանց քաղաքական ու գաղափարական նախապատմության վրա՝ հնարավորություն տալով հասկանալու զանգվածային հանցագործության ձևավորման երկարաժամկետ և անմիջական գործոնների փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ այն ընդգրկվում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի պատմության, Հայկական հարցի, ցեղասպանագիտության և զանգվածային բռնության պատմական մեխանիզմների ուսումնասիրության շրջանակում։