ՀՀ տնտեսական սուբյեկտների արտաքին առևտրային գործարքների ռիսկի նվազեցման ուղղությունները

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանների աշխատակիցների համար և ուղղված է Սուրեն Սպանդարյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված մշակութային, կրթական ու տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Այն կարող է ներառել կենսագրական և պատմական համառոտ տեղեկություններ, նրա հասարակական գործունեության հիմնական փուլերի ներկայացում, ինչպես նաև հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման համար անհրաժեշտ մատենագիտական ու կազմակերպական ցուցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարաններում թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրքային ցուցադրությունների, ընթերցողական հանդիպումների, զեկուցումների, քննարկումների և հիշատակի երեկոների կազմակերպման մեթոդներին։ Գրադարանավարներին առաջարկվող հանձնարարականները կարող են օգնել ընտրելու համապատասխան գրականությունը, դասակարգելու նյութերը, ձևավորելու ցուցադրությունների թեմատիկ բաժինները և ներկայացնելու դրանք ընթերցողների տարբեր խմբերին։ Կարևորվում է գրադարանային միջոցառման տեղեկատվական և կրթական բաղադրիչների համադրումը, որպեսզի հոբելյանական տարեթիվը ներկայացվի ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրի և հասարակական գործընթացների հետ կապի մեջ։ Հրատարակության մեջ կարող են ընդգրկվել նաև գրքերի, հոդվածների, հուշագրությունների, կենսագրական ուսումնասիրությունների և պարբերական մամուլի նյութերի մատենագիտական ցանկեր, որոնք գրադարանավարին հնարավորություն են տալիս ձևավորելու միջոցառման համար անհրաժեշտ գրականության հավաքածու։ Մեթոդական ցուցումները կարող են վերաբերել ցուցահանդեսի կառուցվածքին, նյութերի հերթականությանը, բանավոր ներկայացումների կազմակերպմանը և ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի ձևերին։ Նման հրատարակությունների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք ոչ միայն տեղեկություններ են հաղորդում ներկայացվող անձի մասին, այլև առաջարկում են այդ տեղեկությունները գրադարանային աշխատանքի մեջ կիրառելու կազմակերպական մեխանիզմներ։ Միաժամանակ նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել որպես իր ժամանակաշրջանի գրադարանային և մշակութային գործունեության պատմությունը բնութագրող աղբյուր՝ ցույց տալով հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպման ընդունված ձևերը, ընթերցողների հետ աշխատանքի մեթոդները և գրադարանների հասարակական-կրթական գործառույթների ընկալումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային աշխատանքի և պատմական հիշողության ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է ավագ դպրոցում անգլերենի հատկաբանությունների (մասնավորապես՝ լեզվական կառուցվածքների, քերականական և իմաստային առանձնահատկությունների) ուսուցման հիմնախնդիրներին՝ մանկավարժության, լեզվամեթոդիկայի և օտար լեզուների ուսուցման տեսության շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն դժվարությունները, որոնց հանդիպում են աշակերտները անգլերենի հատկաբանությունների յուրացման գործընթացում, ինչպես նաև բացահայտել ուսուցման արդյունավետության բարձրացման մեթոդական ուղիները։ Ուսումնասիրվում են քերականական բարդ կառուցվածքների՝ ժամանակաձևերի, շարահյուսական կապերի, խոսքի մասերի գործառական կիրառությունների ընկալման առանձնահատկությունները, որոնք հաճախ դժվարություն են առաջացնում հայալեզու սովորողների համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդներին՝ հաղորդակցական մոտեցում, ինտերակտիվ վարժություններ, համեմատական լեզվաբանության տարրերի կիրառություն և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործում դասավանդման գործընթացում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ուսուցչի դերը՝ որպես միջնորդ լեզվական գիտելիքի փոխանցման և աշակերտների մոտ լեզվական մտածողության ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև գնահատման համակարգի ազդեցությունը ուսուցման արդյունավետության վրա։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ լեզվի հատկաբանությունների ուսուցման կատարելագործումը նպաստում է ոչ միայն քերականական գիտելիքների ամրապնդմանը, այլ նաև խոսքային հմտությունների զարգացմանը և հաղորդակցական կարողությունների ձևավորմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի օտար լեզուների ուսուցման մեթոդիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով ավագ դպրոցում անգլերենի դասավանդման որակի բարձրացմանը։

Լրագրություն

Աշխատությունը ներկայացնում է 2012 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում արտացոլված իրադարձությունների, հրապարակումների և հասարակական արձագանքների ամփոփ նկարագիրը։ Ներկայացվում են լրատվական դաշտի հիմնական թեմաները, հասարակական և քաղաքական կյանքի կարևոր զարգացումները, ինչպես նաև տարբեր ԶԼՄ-ների անդրադարձները նշանակալի իրադարձություններին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրը, լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման գործընթացում և մեդիա դաշտի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ընդգրկված նյութերը կարող են ծառայել որպես աղբյուր լրագրության, հասարակագիտության, պատմության և հաղորդակցության ոլորտների ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը և մեդիա արձագանքների բազմազանությունը։ Գիրքը նախատեսված է լրագրողների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ժամանակակից պատմությամբ ու լրատվական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կրթության համակարգի կառավարման տեսական հիմքերի և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգը դիտարկելով որպես փոխկապակցված և բազմամակարդակ կառավարման ամբողջություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կրթության կառավարումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես վարչական գործառույթների իրականացում, այլև որպես կրթական քաղաքականության մշակման, ռազմավարական պլանավորման, որոշումների կայացման, կազմակերպական գործընթացների համակարգման, վերահսկողության և կրթության որակի ապահովման համալիր գործընթաց։ Աշխատությունը կարևորում է կրթական համակարգի կառավարման արդյունավետության և կրթության զարգացման միջև առկա անմիջական կապը՝ անդրադառնալով այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով պետական և տեղական կառավարման մարմինները, կրթական հաստատությունների ղեկավարները, մանկավարժները և այլ շահակիցներ մասնակցում են կրթական քաղաքականության իրականացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման տեսության հիմնական հասկացություններին և դրանց կիրառությանը կրթության ոլորտում՝ ներառելով կառավարման սկզբունքները, գործառույթները, կազմակերպական կառուցվածքները, պլանավորումը, որոշումների ընդունումը, վերահսկողությունը, գնահատումը և կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Հայաստանի կրթական համակարգի համատեքստում աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու կրթական ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների կառավարման խնդիրները, կրթական հաստատությունների ինքնուրույնության և հաշվետվողականության հարաբերակցությունը, կառավարման տարբեր մակարդակների փոխգործակցությունը և կրթության որակի ապահովման կազմակերպական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է տեսական դրույթների և գործնական կառավարման փորձի համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կրթության կառավարման իրական գործընթացներում առկա դժվարությունները, հակասությունները և զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև կրթական հաստատությունների կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրման համար՝ ընդգծելով ղեկավարի դերը կազմակերպության զարգացման ռազմավարության ձևավորման, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, մանկավարժական կոլեկտիվի գործունեության համակարգման և կրթական միջավայրի բարելավման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կրթության կառավարման խնդիրը ներկայացնում է որպես հասարակության զարգացման ռազմավարական նշանակություն ունեցող ոլորտ, քանի որ կրթական համակարգի արդյունավետ կառավարումը պայմանավորում է ոչ միայն կրթության կազմակերպման որակը, այլև մարդկային կապիտալի ձևավորումը, սոցիալական զարգացման հնարավորությունները և երկրի երկարաժամկետ զարգացման ներուժը։ Այն կարող է հետաքրքրել կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժներին, կրթական հաստատությունների ղեկավարներին, կրթական քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին և բուհերի համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անալիտիկ քիմիայի այն ուղղությանը, որտեղ օրգանական ներկանյութերն օգտագործվում են որպես զգայուն և ընտրողական ռեագենտներ՝ ազնիվ մետաղների և հազվագյուտ տարրերի հայտնաբերման, նույնականացման և քանակական որոշման համար։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրության կենտրոնում գտնվում են այն քիմիական փոխազդեցությունները, որոնց արդյունքում մետաղական իոնները օրգանական ներկանյութերի հետ առաջացնում են բնորոշ գունավորված միացություններ, համալիրներ կամ դժվարալույծ միացություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս վերլուծական նպատակներով օգտագործել գույնի փոփոխությունը, լույսի կլանումը կամ այլ չափելի ազդանշաններ։ Նման մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն ոսկու, արծաթի, պլատինի խմբի մետաղների և տարբեր հազվագյուտ տարրերի վերլուծության ժամանակ, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր զգայունություն և որոշակի ընտրողականություն։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը կապված է օրգանական ներկանյութերի քիմիական հատկությունների, դրանց և մետաղների միջև առաջացող փոխազդեցությունների, ռեակցիաների պայմանների և ստացված համակարգերի վերլուծական կիրառելիության ուսումնասիրության հետ։ Այդպիսի մեթոդների արդյունավետությունը մեծապես կախված է միջավայրի թթվայնությունից, ռեագենտի և որոշվող տարրի հարաբերակցությունից, կողմնակի իոնների առկայությունից, համալիրների կայունությունից և լուծույթի ֆիզիկաքիմիական պայմաններից, ուստի աշխատության թեման միավորում է ինչպես օրգանական, այնպես էլ անալիտիկ և անօրգանական քիմիայի խնդիրներ։ Գիտական այս ուղղության համար բնորոշ են նաև էքստրակցիոն-ֆոտոմետրիկ և սպեկտրոֆոտոմետրիկ մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է նույնիսկ փոքր քանակությամբ տարրերի որոշում՝ հիմնվելով առաջացած գունավորված համակարգերի ինտենսիվության վրա։ Օրգանական հիմնական ներկանյութերը հատկապես հետաքրքրություն են ներկայացնում այն պատճառով, որ դրանցից շատերը կարող են փոխազդել տարբեր անիոնային կամ մետաղային ձևերի հետ և առաջացնել դժվարալույծ կամ օրգանական լուծիչներով արդյունահանվող միացություններ։ Այս հատկությունը լայն հնարավորություններ է ստեղծում բարդ կազմ ունեցող նմուշների վերլուծության համար, որտեղ անհրաժեշտ է առանձնացնել կամ տարբերակել որոշվող տարրը բազմաթիվ ուղեկցող բաղադրիչների ներկայությամբ։ Նման ռեագենտների կիրառման օրինակներ կան նաև ռենիումի անալիտիկ քիմիայում, որտեղ օրգանական հիմնական ներկանյութերի միջոցով մշակվել են էքստրակցիոն-ֆոտոմետրիկ որոշման եղանակներ, իսկ որոշ դեպքերում ուսումնասիրվել է նաև դրանց կիրառումը ամպերոմետրիկ տիտրման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիմիկոս-վերլուծաբաններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և բարձր կուրսերի ուսանողներին, որոնք ուսումնասիրում են մետաղների քիմիան, հազվագյուտ տարրերի անալիզը, օրգանական ռեագենտների կիրառությունը և ֆոտոմետրիկ կամ սպեկտրոֆոտոմետրիկ մեթոդները։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատությունը հրատարակվել է 1998 թվականին Հայաստանում՝ Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Օրգանական քիմիայի ինստիտուտի շրջանակում, ունի 60 էջ և ներառում է 38 աղբյուրից բաղկացած գրականության ցանկ, ինչը ցույց է տալիս, որ այն կառուցված է որպես մասնագիտական, հետազոտական բնույթի աշխատանք, այլ ոչ թե ընդհանուր ընթերցողի համար նախատեսված հանրամատչելի գիրք։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կլիմայի փոփոխության ազդեցության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով բնապահպանական, տնտեսական և հասարակական գործընթացների վերլուծությունը։ Գրքում ուսումնասիրվում են կլիմայական փոփոխությունների հիմնական դրսևորումները և դրանց հնարավոր ազդեցությունները Հայաստանի բնական ռեսուրսների, տնտեսության տարբեր ճյուղերի և բնակչության կենսապայմանների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների հասանելիության, գյուղատնտեսության արտադրողականության, հողերի վիճակի, անտառային և էկոհամակարգերի պահպանության, ինչպես նաև բնական աղետների և եղանակային ծայրահեղ երևույթների հետ կապված ռիսկերին։ Աշխատության մեջ կլիմայի փոփոխությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնապահպանական խնդիր, այլև որպես սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա երկարաժամկետ ազդեցություն ունեցող գործոն, որը կարող է խորացնել որոշ տարածքային և սոցիալական անհավասարություններ։ Հեղինակը վերլուծում է կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա՝ անդրադառնալով գյուղատնտեսությանը, էներգետիկային, ջրային տնտեսությանը, ենթակառուցվածքներին և բնակչության զբաղվածությանը։ Քննարկվում են նաև կլիմայական ռիսկերի նկատմամբ հասարակության և տնտեսության խոցելիության գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև տարբեր ոլորտների հարմարվողականության հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կլիմայի փոփոխության սոցիալական հետևանքներին՝ ներառյալ բնակչության կենսամակարդակի, առողջության, աշխատանքի պայմանների, միգրացիոն գործընթացների և համայնքների կայունության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կլիմայական փոփոխություններին հարմարվելու և դրանց բացասական սոցիալ-տնտեսական հետևանքները նվազեցնելու հնարավոր ուղղություններ՝ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման, ենթակառուցվածքների բարելավման, ռիսկերի կառավարման և պետական քաղաքականության կատարելագործման միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս կլիմայական գործոնը ներառել տնտեսական և սոցիալական քաղաքականության պլանավորման գործընթացներում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, աշխարհագրագետների, կլիմայագետների, բնապահպանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի կայուն զարգացման և կլիմայական փոփոխություններին հարմարվելու հիմնախնդիրներով։