Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
ԽՍՀՄ ազգային քաղաքականությունը և ղարաբաղյան հակամարտությունը. ազգաբանական ուսումնասիրություն
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ԽՍՀՄ ազգային քաղաքականության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության փոխկապակցվածության ազգաբանական վերլուծությանը՝ ընդգծելով խորհրդային պետական կառուցվածքի ներսում ազգերի ինքնորոշման, տարածքային վարչական բաժանումների և էթնոմշակութային գործընթացների ազդեցությունը հակամարտության ձևավորման վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ԽՍՀՄ ազգային քաղաքականությունը որպես բազմազգ պետության կայունությունը պահպանելու փորձ, որը միաժամանակ ստեղծել է վարչական սահմանների և ազգային ինքնագիտակցության միջև հակասություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի ձևավորման պատմական հանգամանքներին, էթնոդեմոգրաֆիկ զարգացումներին և դրանց քաղաքական մեկնաբանություններին տարբեր ժամանակահատվածներում։ Քննարկվում են նաև ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները, պատմական հիշողության դերակատարությունը և կենտրոն-տարածաշրջան հարաբերությունների լարվածության աստիճանական աճը, որը հանգեցրել է հակամարտության սրման խորհրդային վերջին տարիներին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ հակամարտության արմատները պետք է դիտարկել ոչ միայն քաղաքական, այլև սոցիալ-մշակութային և ազգաբանական համատեքստում՝ հասկանալու համար դրա երկարաժամկետ դինամիկան և ազդեցությունը տարածաշրջանային կայունության վրա։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Օգոստոս, թիվ 8)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-11-02
Philosophy
Սոցիոմշակութային փոխակերպումներ և մարդաբանական ճգնաժամ
Գիրքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես սոցիոմշակութային փոփոխությունները ազդում են անհատի և հանրության վրա, առաջացնում մարդաբանական ճգնաժամեր և նոր մարտահրավերներ։ Հեղինակը ներգրավում է սոցիոլոգիական, մշակութաբանական և փիլիսոփայական մոտեցումներ՝ ուսումնասիրելու համար հասարակության հոգեբանական և արժեքային դինամիկան։ Հիմնական թեմաները․ Սոցիոմշակութային փոխակերպումների բնույթը և պատճառները Մարդաբանական ճգնաժամերի տեսական և կիրառական կողմերը Մարդու և հասարակության փոխհարաբերություններ Ժամանակակից սոցիալական արժեքների փոփոխություն Մշակութային անցյալի, ներկայի և ապագայի առնչությունները Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է սոցիոլոգիա, մշակութաբանություն և փիլիսոփայություն Վերլուծում է ժամանակակից աշխարհի մարտահրավերները և փոփոխությունները Ներկայացնում է գործնական օրինակներ և վերլուծություններ Հարմար է հասարակագիտության, փիլիսոփայության և մարդաբանության ուսանողների համար
Updated: 2026-09-18
Other Subjects
Կտիտորական պատկերաքանդակները միջնադարյան հայ ճարտարապետության մեջ
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է միջնադարյան հայ ճարտարապետության մեջ տարածված կտիտորական պատկերաքանդակներին՝ որպես եկեղեցաշինության գաղափարական, սոցիալական և գեղարվեստական համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Նյութում վերլուծվում է կտիտորի՝ որպես եկեղեցու հիմնադիրի կամ հովանավորի պատկերացման ավանդույթը, որը քանդակային ձևով արտահայտվել է եկեղեցական կառույցների պատերին, թմբուկներին, մուտքերին և խաչքարային հարթակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ այս պատկերաքանդակները ոչ միայն հիշատակում են շինարարական կամ նվիրատվական փաստը, այլ նաև արտահայտում են միջնադարյան հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, իշխանության և եկեղեցու փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անհատի հոգևոր ինքնաներկայացման ձևերը։ Քննարկվում են պատկերային հորինվածքների տիպերը՝ նվիրատվության տեսարաններ, աղոթքի դիրքով կանգնած կամ ծնկած կերպարներ, ինչպես նաև դրանց ուղեկցող արձանագրությունները, որոնք լրացնում են պատկերների իմաստային բովանդակությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ կտիտորական պատկերաքանդակները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն արվեստաբանական, այլ նաև պատմական և սոցիալ-մշակութային հետազոտությունների համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել միջնադարյան Հայաստանի հասարակական կյանքի, հավատալիքների և ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-09-10
Literature
Ամայի դաշտում
«Ամայի դաշտում» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է հայերեն գրավոր ժառանգությանը և իր վերնագրով ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում է ամայի, բնակավայրերից հեռու կամ մարդկային ներկայությունից զուրկ տարածքի պատկերին։ Ամայի դաշտը գրական ստեղծագործություններում կարող է հանդես գալ որպես գործողությունների միջավայր, բնապատկերային նկարագրության առարկա կամ խորհրդանշական տարածք՝ արտահայտելով մենություն, լռություն, մեկուսացում, անորոշություն կամ մարդու և բնության փոխհարաբերություն։ Նման վերնագիրը կարող է կապվել նաև ճանապարհորդության, հանդիպման, հիշողության կամ կյանքի որևէ փորձառության պատկերման հետ, սակայն ստեղծագործության ճշգրիտ սյուժեն և ժանրային առանձնահատկությունները միայն վերնագրից որոշել հնարավոր չէ։ Հրատարակության փոքր ծավալը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես առանձին, համեմատաբար կարճ գրական երկ կամ ինքնուրույն տպագրված տեքստ, թեև առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել դրա ձևը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի գրահրատարակչական մշակույթով, ինչպես նաև Ալեքսանդրապոլի գրական ու տպագրական կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել որպես ժամանակաշրջանի հայերեն տպագիր ժառանգության պահպանված նմուշ՝ նպաստելով գրական երկերի, հրատարակչական գործունեության և ընթերցողական մշակույթի պատմության ուսումնասիրմանը։
Updated: 2026-10-29
Literature
Անհատի արժեհամակարգի կողմնորոշիչները 20-րդ դարավերջի և 21-րդ դարասկզբի անգլոամերիկյան արձակում (կին գրողների ստեղծագործությունների հիման վրա)
Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարավերջի և 21-րդ դարասկզբի անգլոամերիկյան արձակում անհատի արժեհամակարգի ձևավորման, փոփոխության և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կին գրողների ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գրական հերոսի աշխարհընկալումն է, նրա բարոյական ընտրությունները, ինքնության որոնումը և այն արժեքային սկզբունքները, որոնց միջոցով անհատը կառուցում է իր հարաբերությունները ընտանիքի, հասարակության, մշակութային միջավայրի և սեփական ներաշխարհի հետ։ Քննության են առնվում ազատության, պատասխանատվության, արժանապատվության, սիրո, ընտանիքի, ինքնուրույնության, մասնագիտական ինքնաիրացման, սոցիալական արդարության և անձնական երջանկության վերաբերյալ պատկերացումները՝ բացահայտելով դրանց փոխակերպումները ժամանակակից հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կին կերպարների ինքնության ձևավորմանը, հասարակության կողմից սահմանվող դերերի և անհատական ձգտումների միջև առաջացող հակասություններին, ինչպես նաև ավանդական ու նոր արժեքների բախմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սոցիալական միջավայրը, ընտանեկան հարաբերությունները, սերնդային տարբերությունները, մշակութային պատկանելությունը և հասարակական ակնկալիքները ազդում հերոսների որոշումների ու վարքագծի վրա։ Կարևորվում են նաև անձնական և հանրային տարածքների փոխհարաբերությունները, մարդու ինքնաճանաչման գործընթացը, ներքին հակասությունները և կյանքի տարբեր փուլերում արժեքային առաջնահերթությունների վերանայումը։ Համեմատական մոտեցմամբ հնարավոր է բացահայտել բրիտանական և ամերիկյան արձակում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների կողմից անհատի արժեքային աշխարհի ներկայացման գեղարվեստական եղանակները։ Ուսումնասիրվում են պատմողական տեսանկյունը, կերպարակերտման միջոցները, խորհրդանիշները, ներքին մենախոսությունը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և այլ գեղարվեստական հնարքներ, որոնց միջոցով արտահայտվում են հերոսների հոգեբանական ու բարոյական որոնումները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ժամանակակից արձակը դիտարկել որպես հասարակության արժեքային փոփոխությունները արտացոլող մշակութային տարածք, որտեղ անհատի ինքնությունը ձևավորվում է անձնական փորձառության և սոցիալական իրականության փոխազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից անգլոամերիկյան գրականության, կին հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության, գրական կերպարի արժեբանական ուսումնասիրության և անհատի ու հասարակության հարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլման առանձնահատկությունների բացահայտման համար։
Updated: 2026-09-29