Հիշատակարան՝ նվիրված Երուսաղեմի արքեպիսկոպոս և կաթողիկոսական խորհրդական Միքայել վարդապետ Ալեքսանդրյանի հիշատակին

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է երիկամի հիպերնեֆրոմների (երիկամաբջջային քաղցկեղի) և ուռուցքանման գոյացությունների դիֆերենցիալ ախտորոշման հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ համակարգչային տոմոգրաֆիայի բուլյուսային կոնտրաստավորումով կիրառման համատեքստում։ Վերլուծվում են տարբեր պաթոլոգիական գոյացությունների պատկերագրական բնութագրերը՝ ներառյալ կոնտրաստի կուտակման դինամիկան, անոթավորման առանձնահատկությունները, հյուսվածքային խտության փոփոխությունները և սահմանների մորֆոլոգիան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմափուլ կոնտրաստային ԿՏ-ի (native, arterial, venous, delayed phases) դերի վրա՝ ուռուցքների բնույթի ճշգրիտ գնահատման և բարորակ ու չարորակ գոյացությունների տարբերակման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է պատկերագրական չափանիշների զգայունությունն ու սպեցիֆիկությունը, ինչպես նաև ժամանակակից ռադիոլոգիական պրոտոկոլների կիրառումը վաղ ախտորոշման և բուժման պլանավորման մեջ։ Աշխատությունը ներկայացնում է կլինիկական դեպքերի վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են երիկամային ուռուցքային պաթոլոգիաների ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը։

Քաղաքագիտություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է քաղաքական օտարման երևույթի տեսական, սոցիալ-փիլիսոփայական և քաղաքագիտական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հասարակության քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոխակերպումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում քաղաքական օտարման էությունը, դրա առաջացման պատմական և հասարակական նախադրյալները, անհատի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացներից քաղաքացիների հեռացման և հանրային կյանքում նրանց մասնակցության սահմանափակման հնարավոր պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական օտարման հասկացության ձևավորմանը հասարակագիտական մտքի պատմության մեջ, դրա փիլիսոփայական և սոցիոլոգիական մեկնաբանություններին, ինչպես նաև ժամանակակից քաղաքագիտության շրջանակներում մշակված տեսական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական օտարման տարբեր դրսևորումները, մասնավորապես՝ քաղաքական անզորության զգացումը, քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ անվստահությունը, քաղաքական գործընթացների իմաստի ընկալման դժվարությունները, հասարակական մեկուսացումը և քաղաքական մասնակցության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը։ Քննության են առնվում անհատի քաղաքական գիտակցության, արժեքային կողմնորոշումների, սոցիալական փորձառության և քաղաքական վարքագծի փոխկապակցվածությունները՝ հասարակական վերափոխումների պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորման և հետխորհրդային հասարակական փոփոխությունների համատեքստում քաղաքական օտարման առաջացման հնարավոր գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են քաղաքական համակարգի ինստիտուցիոնալ վերափոխումները, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարության ազդեցությունը, քաղաքական ներկայացուցչության հիմնախնդիրները և պետական կառավարման մարմինների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական սոցիալականացման գործընթացներին, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, զանգվածային լրատվության միջոցների և հասարակական կազմակերպությունների դերին քաղաքացիների քաղաքական պատկերացումների ու մասնակցության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են քաղաքական մշակույթի առանձնահատկությունները, ժողովրդավարական արժեքների ընկալումը, քաղաքացիական պատասխանատվության գիտակցումը և քաղաքական իրավունքների իրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է քաղաքական օտարման և քաղաքացիական պասիվության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ քաղաքական գործընթացներից հեռացումը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն անհատական դիրքորոշումներով, այլև սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ տարբեր գործոններով։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական վստահության, իշխանության լեգիտիմության, հասարակական համերաշխության և պետական կառավարման արդյունավետության վերաբերյալ տեսական մոտեցումներին՝ առանց քաղաքական օտարման պատճառները որևէ առանձին գործոնով սահմանափակելու։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են քաղաքական օտարման ուսումնասիրման սոցիոլոգիական մեթոդները, հանրային կարծիքի հետազոտության հնարավորությունները, քաղաքական մասնակցության ցուցանիշները և քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հասարակության տարբեր սոցիալական, տարիքային և մասնագիտական խմբերում քաղաքական օտարման հնարավոր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կրթական մակարդակի, սոցիալական կարգավիճակի և հասարակական ներգրավվածության ազդեցությունը քաղաքական վարքագծի վրա։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է քաղաքական օտարման հաղթահարման հնարավոր ուղիների տեսական քննարկումը՝ քաղաքացիական կրթության զարգացման, քաղաքական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման, հանրային հաշվետվողականության ամրապնդման և հասարակական մասնակցության ինստիտուցիոնալ հնարավորությունների ընդլայնման համատեքստում։ Քննության են առնվում քաղաքացիների և պետական կառույցների միջև հաղորդակցության բարելավման, հանրային քննարկումների կազմակերպման, տեղական ինքնակառավարման գործընթացներում բնակչության մասնակցության և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների գործունեության հնարավոր նշանակությունները։ Դիտարկվում են նաև քաղաքական տեղեկատվության հասանելիության, մեդիագրագիտության, քննադատական մտածողության և իրավական գիտակցության զարգացման դերը քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ տեղեկացվածության բարձրացման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս քաղաքական օտարումը դիտարկելու որպես բազմագործոն հասարակական երևույթ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է քաղաքական, սոցիոլոգիական, հոգեբանական և մշակութային մոտեցումների համադրում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել փոխակերպվող հասարակություններում անհատի և պետության հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, քաղաքական մասնակցության խոչընդոտների բացահայտմանը և հասարակական վստահության ու քաղաքացիական ներգրավվածության զարգացման պայմանների ուսումնասիրմանը։ Այն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, սոցիոլոգների, փիլիսոփաների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական հասարակության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և հասարակագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրերում երկչափ և եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ինդուկցիայի համար նոր լազերային մեթոդների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է լազերային ճառագայթման միջոցով վերահսկելիորեն ձևավորել նյութի բեկման ցուցիչի տարածական փոփոխություններ և այդ փոփոխությունների հիման վրա ստեղծել ֆոտոնային կառուցվածքներ, որոնք կարող են կառավարել լույսի տարածումը։ Ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի առանձնահատկությունն այն է, որ լուսային ազդեցության տակ դրանց օպտիկական հատկությունները կարող են փոխվել, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս լույսի միջոցով գրանցել և վերարտադրել բարդ միկրո- և նանոկառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել լազերային ճառագայթի ինտենսիվության, բևեռացման, ալիքի երկարության, տարածական կառուցվածքի և ազդեցության տևողության ազդեցությունները ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրում առաջացող փոփոխությունների վրա։ Երկչափ կառուցվածքների դեպքում կարևոր է նյութի մակերեսին կամ որոշակի հարթությունում պարբերական կամ այլ ձևի օպտիկական կառուցվածքների ստացումը, մինչդեռ եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ձևավորումը պահանջում է լույսի տարածական բաշխման և նյութի ներսում լուսային ազդեցության առավել ճշգրիտ կառավարում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր լազերային տեխնիկաների կիրառումը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ստեղծվող կառուցվածքների տարածական ճշգրտությունը, կայունությունը և վերարտադրելիությունը։ Նման մոտեցումները կարող են ներառել ինտերֆերենցիոն լուսավորում, տարածականորեն ձևավորված լազերային ճառագայթներ և բազմափուլ գրանցման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է նյութում ստանալ բարդ պարբերական կամ ոչ պարբերական օպտիկական կառուցվածքներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև ձևավորված ֆոտոնային կառուցվածքների օպտիկական հատկությունները՝ անդրադարձման, փոխանցման, դիֆրակցիայի, լույսի տեղայնացման և տարածման ուղղության վերահսկման տեսանկյունից։ Ֆոտոնային կառուցվածքների նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանց միջոցով հնարավոր է կառավարել էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տարածումը և ստեղծել նոր օպտիկական ֆունկցիոնալ տարրեր։ Այդպիսի համակարգերը կարող են հեռանկարային լինել օպտիկական կապի, ֆոտոնիկայի, լազերային տեխնիկայի, օպտիկական տեղեկատվության մշակման և ինտեգրված օպտիկայի բնագավառներում։ Եռաչափ կառուցվածքների ստեղծման հնարավորությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն ընդլայնում է նյութի ծավալում լույսի տարածման կառավարելու հնարավորությունները և կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի բարդ ֆոտոնային սարքերի նախագծման համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կայանում է լազերային ճառագայթման և ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի փոխազդեցության խորացված ուսումնասիրության, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունը ֆունկցիոնալ ֆոտոնային կառուցվածքների վերածելու մեթոդների մշակման մեջ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի օպտիկական տարրերի ստեղծմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և օպտիկական ինժեներիայի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է լազերային տեխնոլոգիաները, ֆոտոռեֆրակտիվ երևույթները և ֆոտոնային կառուցվածքների ֆիզիկան՝ նպատակ ունենալով մշակել նյութի օպտիկական հատկությունների տարածական կառավարման նոր մոտեցումներ և ստեղծել երկչափ ու եռաչափ ֆոտոնային համակարգերի ձևավորման արդյունավետ տեխնոլոգիական հիմք։

Մշակույթ

Հրատարակությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու Սուրբ Պատարագի ընթացքում կատարվող երգեցողություններին՝ ներկայացնելով հայ հոգևոր երաժշտության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Պատարագային երգերը սերտորեն կապված են եկեղեցական արարողության կառուցվածքի, աղոթքի և աստվածապաշտության ավանդույթների հետ՝ արտահայտելով քրիստոնեական հավատքի, փառաբանության, գոհության, ապաշխարության և հոգևոր խորհրդածության գաղափարները։ Դրանց միջոցով ծիսական խոսքը միավորվում է մեղեդու հետ՝ ստեղծելով պաշտամունքային ամբողջական միջավայր և ապահովելով արարողության տարբեր հատվածների երաժշտական արտահայտությունը։ Հայ եկեղեցական երգեցողությունն ունի դարավոր պատմություն և առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային ժառանգության մեջ։ Այն ձևավորվել է ազգային երաժշտական մտածողության, եկեղեցական ավանդույթների և ծիսական պահանջների փոխազդեցությամբ՝ պահպանելով ինքնատիպ մեղեդային ու կատարողական առանձնահատկություններ։ Պատարագային երգերի հավաքումն ու հրատարակումը կարևոր նշանակություն ունեն դրանց պահպանման, կանոնավոր ուսուցման և եկեղեցական համայնքներում շարունակական կիրառության համար։ Նման ժողովածուները կարող են ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական երգիչներին, երգչախմբերին և երաժշտությամբ զբաղվող անձանց՝ որպես պատարագային երգեցողության ուսումնասիրության ու գործնական կատարման նյութ։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, ծիսական երգարվեստի, հոգևոր երաժշտության փոխանցման և եկեղեցական մշակույթի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով այն ավանդույթը, որի միջոցով սերունդներին են փոխանցվել հայ եկեղեցու աղոթական ու երաժշտական ժառանգության արժեքները։

Մանկավարժություն

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է Ֆրանսիա-ի կրթական համակարգի կառուցվածքը, կազմակերպման առանձնահատկությունները և զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ որպես Եվրոպայի առաջատար կրթական մոդելներից մեկը։ Աշխատանքում նկարագրվում է կրթության աստիճանային կառուցվածքը՝ նախադպրոցական, տարրական, միջնակարգ և բարձրագույն կրթություն, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Ներկայացվում է, որ Ֆրանսիայում կրթությունը հիմնականում պետական համակարգի վերահսկողության տակ է և բնութագրվում է բարձր կենտրոնացվածությամբ, միասնական ծրագրերով և կրթական չափորոշիչներով, որոնք ապահովում են կրթության համաչափ որակ ամբողջ երկրում։ Ռեֆերատում անդրադարձ է կատարվում նաև պարտադիր կրթության սկզբունքին, ուսումնական ծրագրերի բովանդակությանը, գնահատման համակարգին և աշակերտների գիտելիքների ստուգման ձևերին։ Բացատրվում է բարձրագույն կրթության կառուցվածքը՝ համալսարաններ, մեծ դպրոցներ (Grandes Écoles) և մասնագիտական ինստիտուտներ, ինչպես նաև ընդունելության առանձնահատկությունները և ուսանողական կյանքի կազմակերպումը։ Նշվում է նաև կրթական համակարգի սոցիալական դերը՝ հավասար հնարավորությունների ապահովման, քաղաքացիական դաստիարակության և ազգային արժեքների փոխանցման գործում։ Ռեֆերատում քննարկվում են նաև ժամանակակից մարտահրավերները՝ թվայնացում, կրթական անհավասարություն, ուսուցիչների պատրաստման խնդիրներ և միջազգային մրցունակության պահպանումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության ոլորտով, մանկավարժությամբ և համեմատական կրթական համակարգերով հետաքրքրվող ուսանողների և հետազոտողների համար, քանի որ այն տալիս է ամբողջական պատկերացում Ֆրանսիայի կրթական համակարգի կառուցվածքի և գործառույթների մասին։