Իմպլանտավորվող համակարգերի կիրառման հիմնավորումը, ժամանակակից ցուցումները և արդյունավետության գնահատումը տարբեր տիպի ծանրալսությունների դեպքում

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային վերահսկողության համակարգի կատարելագործման ուղիների և դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը վարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բանկային վերահսկողության էությունը, նպատակները, սկզբունքները և հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց դերը ֆինանսական համակարգի կայունության և բանկերի գործունեության արդյունավետության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային ռիսկերի կառավարմանը, վարկավորման գործընթացի վերահսկողությանը, բանկերի ակտիվների որակի գնահատմանը և այն գործիքներին, որոնց միջոցով վերահսկող մարմինները կարող են նպաստել պատասխանատու ու կայուն վարկային քաղաքականության ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է վերահսկողության և վարկային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը՝ գնահատելով, թե վերահսկողական պահանջների, նորմատիվների և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների փոփոխություններն ինչպես կարող են ազդել վարկային ռեսուրսների բաշխման, վարկավորման ծավալների, վարկերի որակի և բանկերի ֆինանսական կայունության վրա։ ՀՀ բանկային համակարգի նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող վերահսկողության համակարգի հիմնական առավելություններն ու խնդիրները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել դրա արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բանկային վերահսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղիների ներկայացումը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից ռիսկերի կառավարման մոտեցումները, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման պահանջները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել վարկային քաղաքականության ավելի արդյունավետ կազմակերպմանը, վարկային ռիսկերի նվազեցմանը, բանկային համակարգի կայունության ամրապնդմանը և վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, վերահսկողության և ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Лингвистика

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանը նվիրված ձեռնարկ է, որի նպատակն է լեզվական կանոնները ներկայացնել համակարգված և հասկանալի ձևով։ Այն առնչվում է հայերենի կառուցվածքային հիմնական բաղադրիչներին՝ հնչյունական համակարգին, բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, բառերի ձևափոխությանը և նախադասության կառուցման սկզբունքներին։ Քերականական գիտելիքի նման շարադրանքը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, հասկանալու բառերի միջև քերականական կապերը և ճիշտ կիրառելու լեզվական ձևերը գրավոր ու բանավոր խոսքում։ Աշխատության ուսումնական նշանակությունը կապված է հայերենի կանոնավոր ուսուցման, գրագիտության զարգացման և լեզվական ավանդույթի պահպանման հետ։ Այն կարող էր ծառայել որպես ուսումնառության հիմք՝ օգնելով սովորողներին յուրացնել քերականական հասկացությունները, տարբերակել խոսքի մասերը, հասկանալ հոլովման ու խոնարհման ձևերը և կառուցել կանոնավոր նախադասություններ։ Հայերեն քերականությունների ստեղծումն ու տարածումը կարևոր դեր են ունեցել նաև լեզվաբանական մտքի զարգացման գործում՝ նպաստելով լեզվի նկարագրության, դասակարգման և ուսուցման մեթոդների կատարելագործմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայոց լեզվի պատմական քերականության, հայագիտական կրթության և Մխիթարյանների լեզվագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Психология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների համադրմամբ կազմված ուսումնական տեքստի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ուսումնական տեղեկատվությունը փոխանցվում է ոչ միայն բառային լեզվի միջոցով, այլև տարբեր նշանային համակարգերի՝ պատկերների, գծապատկերների, աղյուսակների, քարտեզների, պայմանական նշանների, բանաձևերի, գրաֆիկների և այլ տեսողական միջոցների օգնությամբ։ Նման բազմակոդային տեղեկատվության ընկալումը սովորողից պահանջում է ոչ միայն տեքստի բառային բովանդակության ըմբռնում, այլև տարբեր նշանային բաղադրիչների ճանաչում, մեկնաբանում և դրանց միջև իմաստային կապերի հաստատում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ուսումնական տեքստի կառուցվածքը և դրա տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Բառային և ոչ բառային տեղեկատվության համադրումը կարող է նպաստել նյութի առավել ամբողջական ներկայացմանը, սակայն միաժամանակ կարող է առաջացնել լրացուցիչ ճանաչողական դժվարություններ, եթե տարբեր նշանային միջոցների միջև կապերը հստակ չեն կամ դրանց մեկնաբանման համար սովորողը չունի անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների դերի բացահայտումը ուսումնական տեղեկատվության ընկալման գործընթացում։ Պատկերային նյութը կարող է պարզաբանել բառային տեղեկությունը, գրաֆիկը՝ ներկայացնել քանակական հարաբերություններ, աղյուսակը՝ համակարգել տվյալները, իսկ սխեման՝ տեսանելի դարձնել առարկաների կամ երևույթների միջև կառուցվածքային կապերը։ Այս միջոցների ճիշտ համադրումը կարող է հեշտացնել բարդ տեղեկատվության յուրացումը և նպաստել սովորողի մտավոր գործունեության ակտիվացմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստի հասկացման մակարդակներին։ Սովորողի կողմից նյութի ընկալումը կարող է սահմանափակվել առանձին բառերի և փաստերի ճանաչմամբ կամ հասնել ավելի բարձր մակարդակի, երբ նա կարողանում է բացահայտել հիմնական գաղափարը, առանձնացնել կարևոր և երկրորդական տեղեկությունը, հաստատել պատճառահետևանքային կապեր, համադրել տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությունը և ինքնուրույն ձևակերպել եզրահանգումներ։ Նշանային տարբեր համակարգերի համադրված կիրառումը հատկապես կարևոր է այդ խորքային հասկացման ձևավորման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սովորողների կողմից տարբեր տեսակի ուսումնական տեքստերի մշակման ռազմավարությունները։ Սովորողը կարող է նախ կենտրոնանալ բառային տեղեկատվության վրա, ապա անդրադառնալ պատկերային կամ գրաֆիկական նյութին, կամ հակառակը՝ տեսողական նշանների միջոցով նախնական պատկերացում կազմել թեմայի վերաբերյալ և այնուհետև ճշգրտել իր ընկալումը տեքստի օգնությամբ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպիսի ռազմավարություններ են առավել արդյունավետ տարբեր բարդության ուսումնական նյութերի դեպքում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ճանաչողական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Տեքստի ընկալման և հասկացման վրա կարող են ազդել ուշադրությունը, հիշողությունը, մտածողությունը, նախնական գիտելիքները, լեզվական կարողությունները և նյութի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Երբ ուսումնական տեղեկատվությունը ներկայացվում է միաժամանակ մի քանի նշանային համակարգերով, սովորողը պետք է կարողանա ընտրել համապատասխան տեղեկատվությունը, համադրել տարբեր աղբյուրների տվյալները և կառուցել ամբողջական իմաստային պատկեր։ Այդ պատճառով բազմանշանային ուսումնական տեքստերի արդյունավետ կիրառումը պահանջում է սովորողի ճանաչողական հնարավորությունների և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսումնական տեքստերի կազմման և ձևավորման սկզբունքների դիտարկումը։ Տեքստի բառային և տեսողական տարրերի ճիշտ դասավորությունը, տեղեկատվության տրամաբանական հաջորդականությունը, նշանների հասկանալիությունը և դրանց փոխադարձ համապատասխանությունը կարող են էապես ազդել նյութի ընկալման արդյունավետության վրա։ Ավելորդ կամ իրար չհամապատասխանող տեղեկատվական բաղադրիչները, հակառակը, կարող են մեծացնել ճանաչողական ծանրաբեռնվածությունը և դժվարացնել հիմնական գաղափարի առանձնացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև սովորողների տարբեր տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Տարբեր սովորողներ կարող են տարբեր կերպ ընկալել նույն նշանային նյութը՝ կախված իրենց լեզվական պատրաստվածությունից, տարածական մտածողությունից, նախնական գիտելիքներից և տեղեկատվության մշակման նախընտրելի եղանակներից։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես ուսումնական գործընթացի անհատականացման և տարբեր մակարդակի սովորողների համար համապատասխան ուսումնական նյութերի մշակման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև թվային կրթական միջավայրում բազմանշանային տեքստերի կիրառմանը։ Էլեկտրոնային ուսումնական նյութերը հնարավորություն են տալիս միևնույն թեման ներկայացնել տեքստի, պատկերի, անիմացիայի, տեսանյութի, ինտերակտիվ գրաֆիկի և այլ միջոցների համադրությամբ։ Դրանք կարող են ընդլայնել տեղեկատվության ներկայացման հնարավորությունները, սակայն պահանջում են նյութի կառուցվածքի և տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության առավել մանրակրկիտ կազմակերպում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների միջոցով կառուցված ուսումնական տեքստերի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունները, պարզելու դրանց ազդեցությունը սովորողի ճանաչողական գործունեության վրա և ներկայացնելու ուսումնական նյութերի արդյունավետ կազմակերպման հնարավոր սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում տեղեկատվությունը increasingly ներկայացվում է բազմազան և փոխկապակցված նշանային ձևերով, ուստի դրանց ճիշտ ընկալման և մեկնաբանման կարողությունը դառնում է ուսումնական հաջողության կարևոր պայման։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հոգեբաններին, լեզվաբաններին, դասագրքերի և ուսումնական նյութերի հեղինակներին, կրթական ծրագրեր մշակող մասնագետներին և ուսումնական տեքստերի ընկալման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության և մենաշնորհների պետական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են մրցակցային հարաբերությունների ձևավորման տնտեսական և իրավական հիմքերը, ազատ մրցակցության ապահովման սկզբունքները, շուկայի կենտրոնացման առանձնահատկությունները և մենաշնորհային դիրքի առաջացման պատճառներն ու հետևանքները։ Հեղինակը ներկայացնում է պետական հակամենաշնորհային քաղաքականության նպատակները, մրցակցության պաշտպանության իրավական մեխանիզմները, վերահսկողության գործիքները և դրանց կիրառման արդյունավետությունը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են գերիշխող դիրքի չարաշահման, հակամրցակցային համաձայնությունների, անբարեխիղճ մրցակցության և շուկայի արդյունավետ գործունեության վրա ազդող այլ գործոնների կարգավորման հարցերը՝ համադրելով միջազգային փորձն ու տեղական իրողությունները։ Հետազոտությունը ներառում է տեսական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են մրցակցային միջավայրի բարելավմանը, տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը և սպառողների շահերի պաշտպանությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, մրցակցային քաղաքականությամբ զբաղվող մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են շուկայական տնտեսության կարգավորման և մրցակցային հարաբերությունների զարգացման հարցերով։

История

Այս հրատարակությունը 1969 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսներին վերաբերող նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի թեմատիկ օրացույց-տեղեկատու է։ Այն կազմված է որպես տեղեկատվական և մատենագիտական գործիք՝ տարվա առաջին երեք ամիսների ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ կարևոր իրադարձությունների ու տարեդարձերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու նպատակով։ Նման օրացույցները սովորաբար ներառում են նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ, պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, պետական և հասարակական նշանակության ամսաթվեր, ինչպես նաև գրականության, արվեստի, գիտության և մշակույթի բնագավառներում կարևոր հոբելյաններ։ Հրատարակությունը կարող էր ծառայել գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, դպրոցների, ակումբների, մամուլի և այլ կազմակերպությունների համար՝ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, թեմատիկ երեկոների, դասախոսությունների և գրական-մշակութային նախաձեռնությունների նախապատրաստման ժամանակ։ Աշխատանքի կառուցվածքը ժամանակագրական բնույթ ունի․ նյութը դասավորված է հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների կտրվածքով, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել տվյալ ամսաթվին կամ օրվան համապատասխանող հիշարժան իրադարձությունները։ Յուրաքանչյուր ամսաթվի ներքո կարող են ներկայացվել համապատասխան անձի, իրադարձության կամ տարեդարձի մասին համառոտ տեղեկություններ և լրացուցիչ մատենագիտական տվյալներ, որոնք ընթերցողին ուղղորդում են թեմային վերաբերող գրականության կամ այլ աղբյուրների։ Այսպիսի հրատարակությունը կարևոր է նաև 1960-ականների վերջի մշակութային և տեղեկատվական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանում հանրային կրթության, մշակութային դաստիարակության և պատմական հիշողության կազմակերպման առաջնահերթությունները։ Այն կարող է արժեքավոր լինել հատկապես գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակույթի պատմության և խորհրդային շրջանի տեղեկատվական-մշակութային աշխատանքի ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ հանդես գալով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հիշարժան ամսաթվերի և հասարակական-մշակութային օրակարգի փաստագրական աղբյուր։

История

Աշխատությունը նվիրված է Լիբանանի մութասարիֆության շրջանի (1861–1915 թթ.) պատմական, քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգում այդ հատուկ ինքնավար միավորի ձևավորման պատճառները և գործառույթները։ Հեղինակը վերլուծում է 1860 թվականի կրոնական հակամարտություններից հետո միջազգային միջամտության արդյունքում ստեղծված մութասարիֆության կառավարման մոդելը՝ ընդգծելով եվրոպական տերությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական կառուցվածքի վրա։ Գրքում դիտարկվում են վարչական համակարգի կազմակերպումը, տեղական էլիտաների դերակատարությունը, համայնքային հարաբերությունները՝ հատկապես մարոնիտների, դրուզների և այլ կրոնական խմբերի միջև հավասարակշռության պահպանումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական զարգացման միտումներին՝ գյուղատնտեսության, առևտրի և ծովային կապերի ընդլայնման համատեքստում, ինչպես նաև Բեյրութի աճող դերակատարությանը որպես տարածաշրջանային կենտրոն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կրթական, մշակութային և մամուլի զարգացումները՝ ցույց տալով լիբանանյան հասարակության արդիականացման գործընթացները մութասարիֆության շրջանում։ Աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, արևելագետների և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Լիբանանի պետականության ձևավորման նախապատմության ավելի խոր ըմբռնմանը։