Իրադրային քերականության ուսուցումը անգլերենի մասնագիտական դասընթացում

Լեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է արաբական փոխառությունների ուսումնասիրությանը հայերենում՝ հատկապես հայրեններում և կաֆաներում (միջնադարյան բանաստեղծական ու կրոնական-գրական ձևերում)։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է արաբերենի ազդեցությունը հայերեն բառապաշարի ձևավորման վրա, փոխառությունների ներթափանցման պատմական ուղիները և դրանց կիրառման ոլորտները միջնադարյան գրական միջավայրում։ Աշխատությունում դիտարկվում են ինչպես ուղղակի փոխառությունները, այնպես էլ միջնորդ լեզուների միջոցով ներթափանցած բառային միավորները, որոնք արտացոլում են հայ-արաբական մշակութային և քաղաքական շփումների բազմաշերտ բնույթը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1950-ական թվականներին հայ արվեստի զարգացման և վերելքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանն ու այդ շրջանի մշակութային ժառանգության ներկայացմանը երիտասարդության հոգևոր և գեղագիտական դաստիարակության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արվեստը ոչ միայն պատմական ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի արտահայտություն է, այլև կարևոր միջոց է երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի, ազգային ինքնագիտակցության, արժեքային համակարգի և գեղագիտական ճաշակի ձևավորման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել տվյալ ժամանակաշրջանի կերպարվեստի, քանդակագործության, ճարտարապետության, թատրոնի, երաժշտության և արվեստի այլ ուղղությունների զարգացման հիմնական միտումները, նշանակալի ստեղծագործությունները և մշակութային երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ստեղծագործությունների բացահայտմանը, որոնք արտահայտում են հայրենասիրության, ազգային ինքնության, մարդու արժանապատվության, աշխատանքի, բարոյական արժեքների և հոգևոր ներաշխարհի թեմաները և կարող են արդյունավետորեն կիրառվել երիտասարդության դաստիարակության գործընթացում։ Աշխատությունը կարևորում է պատմական և մշակութային համատեքստի ճիշտ ներկայացումը՝ հնարավորություն տալով երիտասարդներին արվեստի ստեղծագործությունները դիտարկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական արժեքներ, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և հոգևոր կյանքի վկայություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արվեստի տարբեր ճյուղերի փոխազդեցությունը, ազգային ավանդույթների շարունակականությունն ու նոր գեղարվեստական մոտեցումների ձևավորումը, ինչպես նաև հայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության դերը ազգային մշակույթի զարգացման գործում։ Առանձին ուղղություն է կազմում արվեստի կրթական և դաստիարակչական ներուժի բացահայտումը, մասնավորապես՝ ինչպես կարող են թանգարանային այցելությունները, արվեստի ստեղծագործությունների քննարկումները, պատկերների և երաժշտական ստեղծագործությունների վերլուծությունը, նախագծային աշխատանքներն ու մշակութային միջոցառումները նպաստել երիտասարդների հոգևոր արժեքների և մշակութային ինքնության ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է առաջարկել նաև մեթոդական մոտեցումներ, որոնց միջոցով 1920–1950-ական թվականների հայ արվեստի ուսումնասիրությունը կդառնա երիտասարդության գեղագիտական, բարոյական և հայրենասիրական դաստիարակության արդյունավետ բաղադրիչ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել արվեստագետների և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, մանկավարժների, դասախոսների, ուսանողների, թանգարանների և մշակութային կրթության ոլորտի աշխատակիցների համար՝ նպաստելով հայ արվեստի պատմական ժառանգության ավելի խոր ընկալմանը և դրա դաստիարակչական ներուժի նպատակային օգտագործմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ազդեցության ուսումնասիրությանը տնտեսական աճի վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատանքի հիմքում այն հարցն է, թե արտաքին կապիտալի ներհոսքն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ երկրի տնտեսական զարգացման, արտադրության ծավալների, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական առաջընթացի և մրցունակության վրա։ Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները միջազգային կապիտալի շարժի կարևոր ձևերից են, քանի որ դրանց միջոցով օտարերկրյա ներդրողը ոչ միայն ֆինանսական միջոցներ է ներգրավում տնտեսություն, այլև կարող է մասնակցել ձեռնարկության կառավարմանը, արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը և երկարաժամկետ բիզնես ռազմավարության ձևավորմանը։ Աշխատության տեսական հատվածում կարող են ներկայացվել տնտեսական աճի և ներդրումների միջև փոխկապակցվածության հիմնական մոտեցումները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով օտարերկրյա կապիտալը կարող է ազդել տնտեսության վրա։ Այդպիսի մեխանիզմներից են կապիտալի կուտակումը, նոր տեխնոլոգիաների և կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներմուծումը, աշխատուժի մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, տեղական ընկերությունների հետ համագործակցությունը և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հնարավոր բացասական հետևանքներին, քանի որ օտարերկրյա ներդրումների ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա միշտ չէ, որ միանշանակ դրական է։ Ներդրումների արդյունավետությունը կարող է կախված լինել դրանց ուղղությունից, ոլորտային կառուցվածքից, երկրի ինստիտուցիոնալ միջավայրից, հարկային և ներդրումային քաղաքականությունից, ֆինանսական համակարգի զարգացվածությունից և ներքին շուկայի առանձնահատկություններից։ Հայաստանի օրինակով թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում արտաքին կապիտալի ներգրավումը կարող է կարևոր դեր ունենալ ներդրումային ռեսուրսների ընդլայնման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործում։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել Հայաստանում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ծավալների և կառուցվածքի փոփոխությունը, դրանց բաշխումն ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների և ներդրող երկրների, ինչպես նաև դրանց հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի և տնտեսական աճի ցուցանիշների հետ։ Էմպիրիկ վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել՝ արդյոք ներդրումների ավելացումը ուղեկցվել է տնտեսական աճի արագացմամբ և որքանով է այդ կապը վիճակագրորեն նշանակալի։ Կարևոր է նաև տարբերակել ներդրումների կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցությունները, քանի որ որոշ ներդրումային ծրագրեր կարող են անմիջապես մեծացնել տնտեսական ակտիվությունը, մինչդեռ տեխնոլոգիական փոխանցման, արտադրողականության բարձրացման կամ արտահանման ընդլայնման արդյունքները կարող են դրսևորվել ավելի ուշ։ Հայաստանի տնտեսության համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն գործոններին, որոնք խթանում կամ սահմանափակում են օտարերկրյա ներդրումների ներգրավումը՝ քաղաքական և տնտեսական կայունությանը, իրավական միջավայրին, ենթակառուցվածքներին, աշխատուժի որակին, շուկայի չափին և ներդրումային ռիսկերին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների և տնտեսական աճի միջև առկա կապը և գնահատելու, թե ինչ պայմաններում կարող է արտաքին կապիտալը առավել արդյունավետորեն նպաստել Հայաստանի տնտեսական զարգացմանը։ Թեման ունի ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն, քանի որ ստացված եզրահանգումները կարող են օգտակար լինել ներդրումային քաղաքականության մշակման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, օտարերկրյա կապիտալի նպատակային ներգրավման և տնտեսական աճի երկարաժամկետ ռազմավարության ձևավորման համար։

Այլ առարկաներ

Ճարտարապետական և քաղաքաշինական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի բնակարանային շենքերում բնակելի տարածքների ֆունկցիոնալ կառուցվածքի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բնակարանի ներքին տարածքների կազմակերպման սկզբունքները, առանձին սենյակների փոխադարձ կապը, դրանց նշանակությունը և բնակիչների կենցաղային պահանջներին համապատասխանեցման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակելի, խոհանոցային, սանիտարական, օժանդակ և հաղորդակցական տարածքների տեղաբաշխմանը, դրանց չափերին ու գործառական փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում կառուցված բնակարանային տիպի շենքերի հատակագծային լուծումները և դրանց փոփոխությունները՝ պայմանավորված ընտանիքի կառուցվածքի, կենսակերպի, սոցիալական պահանջների և շինարարական տեխնոլոգիաների զարգացմամբ։ Քննարկվում են տարածքի արդյունավետ օգտագործման, բնակության հարմարավետության, բնական լուսավորության, օդափոխության և բնակարանի տարբեր գործառույթների ճիշտ կազմակերպման սկզբունքները։ Դիտարկվում են նաև բնակարանների վերափոխման և ժամանակակից պահանջներին հարմարեցման հնարավորությունները՝ պահպանելով ֆունկցիոնալության և տարածական ամբողջականության հիմնական սկզբունքները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բնակելի շենքերի նախագծման և վերակառուցման մոտեցումների կատարելագործմանը և օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, ինտերիերի նախագծողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է անտիկ աշխարհի գեղարվեստական և գաղափարական իմաստավորմանը Թորնթոն Ուայլդերի ստեղծագործություններում՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է գրողը դիմում հին հունական և հռոմեական մշակույթի կերպարներին, առասպելներին, գաղափարներին ու գեղարվեստական սկզբունքներին՝ դրանք վերաիմաստավորելով ժամանակակից մարդու խնդիրների համատեքստում։ Ուայլդերի ստեղծագործական աշխարհում անտիկ մշակույթը պարզապես պատմական անցյալի պատկեր չէ, այլ մտածողության և գեղարվեստական արտահայտության կարևոր միջոց, որի միջոցով հեղինակը անդրադառնում է մարդու գոյության, ժամանակի, մահվան, սիրո, ճակատագրի, հիշողության և մարդկային հարաբերությունների համամարդկային հարցերին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է անտիկ առասպելների և գրական սյուժեների վերափոխման սկզբունքների բացահայտումը։ Հեղինակը հաճախ օգտագործում է արդեն հայտնի մշակութային նյութը՝ փոխելով դրա շեշտադրումները, կերպարների հոգեբանական մեկնաբանությունը և գաղափարական ենթատեքստը։ Այս գործընթացում անտիկ սյուժեները դուրս են գալիս իրենց սկզբնական պատմամշակութային շրջանակից և ձեռք բերում նոր նշանակություն՝ համապատասխանելով 20-րդ դարի մարդու աշխարհընկալմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել անտիկ աշխարհի վերաբերյալ Ուայլդերի պատկերացումների ձևավորման աղբյուրները, դասական գրականության և դիցաբանության ազդեցությունը նրա գեղարվեստական մտածողության վրա, ինչպես նաև անտիկ մշակույթի և ժամանակակից ամերիկյան իրականության փոխհարաբերությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, որ գրողի համար անցյալն ու ներկան ոչ թե մեկուսացված ժամանակաշրջաններ են, այլ փոխկապակցված գոյության ձևեր։ Անտիկ աշխարհի կերպարներն ու գաղափարները նրա ստեղծագործություններում հնարավորություն են տալիս ժամանակակից կյանքի երևույթները դիտարկել ավելի լայն՝ պատմական և փիլիսոփայական հեռանկարում։ Կարևոր թեմա է ժամանակի խնդիրը։ Անտիկ մշակույթի միջոցով Ուայլդերը հաճախ ընդգծում է մարդկային կյանքի անցողիկությունը և միաժամանակ մարդու փորձառությունների կրկնվող բնույթը։ Տարբեր դարաշրջանների մարդկանց ապրումները՝ սերը, կորուստը, սպասումը, հույսը և մահվան գիտակցումը, ներկայացվում են որպես միմյանց հետ կապվող համամարդկային փորձառություններ։ Այս տեսանկյունից անտիկ աշխարհը դառնում է մի յուրօրինակ հայելի, որի միջոցով ժամանակակից մարդը կարող է ճանաչել ինքն իրեն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի դրամատուրգիական և վիպական տեխնիկային։ Անտիկ թատերական ավանդույթների, դիմակավորման, պայմանականության, երգչախմբային սկզբունքների և բեմական խաղի որոշ տարրերի ստեղծագործական օգտագործումը նպաստում է նրա յուրահատուկ դրամատիկական լեզվի ձևավորմանը։ Դրանք միաժամանակ կարող են ստեղծել ժամանակակից իրականության և անտիկ մշակութային հիշողության միջև երկխոսություն։ Առանձին նշանակություն ունի մարդու և ճակատագրի հարաբերության խնդիրը։ Անտիկ ողբերգության համար բնորոշ ճակատագրի անխուսափելիության գաղափարը Ուայլդերի ստեղծագործություններում կարող է վերափոխվել՝ դառնալով մարդու ընտրության, պատասխանատվության և սեփական կյանքի իմաստը գտնելու խնդրի արտահայտություն։ Այսպիսով, անտիկ ժառանգությունը չի կրկնվում մեխանիկորեն, այլ վերածվում է ժամանակակից փիլիսոփայական հարցադրումների աղբյուրի։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննվել նաև անտիկ մշակույթի հետ կապված խորհրդանիշները, կերպարները և գեղարվեստական դետալները։ Դրանց միջոցով հեղինակը կառուցում է բազմաշերտ տեքստ, որտեղ առաջին հայացքից պարզ պատմության ներքո կարող են թաքնված լինել պատմական, փիլիսոփայական և մշակութաբանական բազմաթիվ հղումներ։ Միջտեքստային կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է Ուայլդերը երկխոսության մեջ մտնում նախորդ դարաշրջանների գրական ժառանգության հետ և ստեղծում նոր իմաստներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ անտիկ աշխարհը Թորնթոն Ուայլդերի ստեղծագործություններում հանդես է գալիս որպես կենդանի մշակութային հիշողություն և գեղարվեստական մտածողության գործուն բաղադրիչ։ Հին աշխարհի կերպարների, առասպելների և գաղափարների միջոցով հեղինակը բարձրացնում է ժամանակից անկախ հարցեր և դրանք կապում ժամանակակից մարդու հոգեբանական ու հասարակական փորձի հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն Ուայլդերի ստեղծագործության առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև անտիկ ժառանգության ժամանակակից գրականության մեջ վերաիմաստավորման մեխանիզմները բացահայտելու տեսանկյունից։