«Իրավաստեղծ գործունեության հիմնահարցերը Հայաստանի երրորդ հանրապետությունում /1990-2000 թթ. /

Ինֆորմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է թվային սխեմաների ավտոմատացված նախագծման մեթոդների մշակմանը՝ հիմնված ոչ հստակ (fuzzy) բազմությունների տեսության վրա՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել նախագծման գործընթացի ճկունությունը և անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման արդյունավետությունը։ Նյութում վերլուծվում են ոչ հստակ տրամաբանության հիմնական սկզբունքները և դրանց կիրառությունը թվային համակարգերի մոդելավորման մեջ, որտեղ մուտքային և ելքային պարամետրերը հաճախ կրում են անորոշ կամ միջանկյալ արժեքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման ավտոմատացման ալգորիթմներին, որոնք թույլ են տալիս օպտիմալացնել տրամաբանական սխեմաների կառուցվածքը՝ հաշվի առնելով բազմաչափ չափանիշներ, ինչպիսիք են արագագործությունը, էներգասպառումը և բաղադրիչների քանակը։ Քննարկվում են նաև ոչ հստակ բազմությունների կիրառմամբ որոշումների կայացման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել սխեմաների հարմարվողականությունը փոփոխվող պահանջներին և աշխատանքային պայմաններին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է սննդի արդյունաբերության կազմակերպություններում մրցակցային ռազմավարության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության և շուկայի պայմանների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են սննդի արդյունաբերության ոլորտի մրցակցային միջավայրը, կազմակերպությունների գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, շուկայական դիրքի պահպանման ու ամրապնդման հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների մրցունակության վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ արտադրանքի որակին, գնային քաղաքականությանը, արտադրական արդյունավետությանը, նորարարություններին, ապրանքանիշի զարգացմանը, շուկայավարման գործիքներին և սպառողների պահանջարկի փոփոխություններին։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև կազմակերպությունների ուժեղ և թույլ կողմերը, արտաքին հնարավորություններն ու սպառնալիքները, մրցակիցների վարքագիծը և շուկայում կայուն դիրքավորման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևորում է մրցակցային առավելությունների բացահայտման և դրանց արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի շուկայի առանձնահատկությունները, տնտեսական միջավայրը և ոլորտի զարգացման միտումները։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների ռազմավարական պլանավորման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, շուկայական դիրքի ամրապնդման և մրցունակության աճի ուղղությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մենեջերների, ձեռնարկատերերի, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ուսանողների և սննդի արդյունաբերության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտատեխնիկական աշխատությունը նվիրված է երկչափ խնդիրների լուծման տարբերակների մշակմանը վերջավոր տարրերի մեթոդի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով տարրերի միջև տեղաշարժերի շարունակականության պայմանները։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են վերջավոր տարրերի մեթոդի տեսական հիմքերը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները բարդ ինժեներական խնդիրների լուծման համար՝ ներառյալ առաձգականության, ամրության և դեֆորմացիայի հաշվարկները։ Հեղինակը վերլուծում է տարրերի միացման հանգույցներում շարունակականության ապահովման տարբեր մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել մոդելավորման ճշգրտությունը և կայունությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային ալգորիթմների կառուցմանը, սահմանային պայմանների ճիշտ ձևակերպմանը և թվային լուծումների կոնվերգենցիայի խնդիրներին։ Աշխատությունը համադրում է մաթեմատիկական մոդելավորում և ինժեներական կիրառություններ՝ առաջարկելով արդյունավետ մեթոդներ բարդ երկչափ համակարգերի վերլուծության համար։ Այն օգտակար է ինժեներների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, կառուցվածքային մեխանիկայի և թվային մոդելավորման ոլորտի հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է L-հիստիդինի աղերի հիման վրա ոչ գծային օպտիկական բյուրեղների ստացման, աճեցման և ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրգանական և անօրգանական բաղադրիչների համակցմամբ ստացվող բյուրեղային նյութերը, որոնք կարող են դրսևորել երկրորդ կարգի ոչ գծային օպտիկական երևույթներ և կիրառվել լազերային ճառագայթման հաճախականության փոխակերպման, օպտիկական ազդանշանների մշակման և ֆոտոնիկայի այլ համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում L-հիստիդինի հիմքով աղերի ընտրությանը, դրանց բյուրեղացման պայմանների որոշմանը և բյուրեղների ստացման օպտիմալ մեթոդների մշակմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել լուծույթի բաղադրությունը, ջերմաստիճանը, գերհագեցվածության աստիճանը, աճեցման արագությունը և այլ տեխնոլոգիական պարամետրեր, որոնք էական ազդեցություն ունեն բյուրեղների չափի, ձևի, մաքրության և կառուցվածքային որակի վրա։ Ստացված նմուշների բնութագրման ընթացքում կարող են կիրառվել ռենտգենակառուցվածքային, սպեկտրոսկոպիական, ջերմային, օպտիկական և այլ ժամանակակից մեթոդներ՝ բյուրեղների կառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը և ֆիզիկական հատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Կարևոր ուղղություն է բյուրեղների ոչ գծային օպտիկական արձագանքի ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ երկրորդ հարմոնիկի առաջացման, օպտիկական թափանցելիության և լազերային ճառագայթման հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև բյուրեղների դիէլեկտրական և մեխանիկական հատկությունները, ջերմային կայունությունը և ճառագայթման նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ այդ բնութագրերը կարևոր են գործնական օպտիկական սարքերում նյութի կիրառելիությունը գնահատելու համար։ L-հիստիդինի հիմքով համակարգերի ուսումնասիրությունը հետաքրքրական է նաև նրանով, որ օրգանական մոլեկուլների կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարող են նպաստել ցանկալի ոչ գծային հատկությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս կապել բյուրեղի կառուցվածքային առանձնահատկությունները դրա օպտիկական հատկությունների հետ և բացահայտել նոր նյութերի ստացման ու կիրառման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել ավելի բարձր արդյունավետությամբ և անհրաժեշտ օպտիկական բնութագրերով բյուրեղային նյութերի մշակման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բյուրեղագետների, նյութագետների, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետների, ֆիզիկոսների, քիմիկոսների, լազերային տեխնիկայի հետազոտողների, ասպիրանտների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կիրառվող СК-42 կոորդինատային համակարգից համաշխարհային երկրակենտրոն կոորդինատային համակարգի անցման տեսական և գործնական հիմնավորումներին։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր կոորդինատային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջև փոխակերպման մաթեմատիկական մեթոդները և տարածական տվյալների ճշգրիտ համապատասխանեցման սկզբունքները։ Հեղինակը քննարկում է գեոդեզիական չափումների, արբանյակային նավիգացիոն տեխնոլոգիաների և թվային քարտեզագրության զարգացման պայմաններում ժամանակակից գլոբալ կոորդինատային համակարգերի կիրառման առավելությունները, ինչպես նաև դրանց ներդրման ընթացքում առաջացող տեխնիկական և մեթոդաբանական խնդիրները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փոխակերպման ալգորիթմներ, հաշվարկային մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են գեոդեզիական, քարտեզագրական և երկրատեղեկատվական տվյալների միասնականացմանն ու ճշգրտության բարձրացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գեոդեզիստների, քարտեզագետների, գեոինֆորմատիկայի մասնագետների, նախագծող ինժեներների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Ստեղծագործությունը մեթոդական բնույթի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում գործնական աշխատանքների ճիշտ կազմակերպման սկզբունքներին, ձևերին և արդյունավետ կիրառման եղանակներին։ Այն ընդգծում է, որ մաթեմատիկայի ուսուցումը պետք է հիմնված լինի ոչ միայն տեսական գիտելիքների փոխանցման, այլ նաև գործնական հմտությունների զարգացման վրա՝ խնդիրների լուծման, տրամաբանական մտածողության և մոդելավորման միջոցով։ Նյութում ներկայացվում են տարբեր տեսակի գործնական առաջադրանքներ, դասի կազմակերպման ձևեր, խմբային և անհատական աշխատանքի մեթոդներ, ինչպես նաև գնահատման մոտեցումներ, որոնք օգնում են չափել սովորողների առաջընթացը։ Ընդհանուր առմամբ ձեռնարկը նպատակ ունի բարձրացնել մաթեմատիկայի ուսուցման արդյունավետությունը՝ ուսուցումը դարձնելով ավելի կիրառական, հետաքրքիր և սովորողների համար հասկանալի։