Исследование физико-химических основ и разработка технологии получения волластонита из природного у-тридимита Сисианского района

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի նորադրեներգիկ համակարգի և ուղեղիկի կենտրոնական կորիզների նեյրոնային ակտիվության միջև ֆունկցիոնալ փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում նորադրենալինային նյարդային մեխանիզմների հնարավոր մոդուլացնող ազդեցությունն է ուղեղիկի խորքային կառուցվածքների նեյրոնների ինքնաբուխ կամ ֆոնային իմպուլսային գործունեության վրա։ Քննվում են ուղեղիկի կենտրոնական կորիզների ֆունկցիոնալ կազմակերպման առանձնահատկությունները, դրանց մասնակցությունը շարժողական գործընթացների կարգավորմանը և կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների հետ ունեցած փոխադարձ կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորադրեներգիկ համակարգին՝ որպես նեյրոնների գրգռելիության, սինապսային հաղորդման և նյարդային ցանցերի ընդհանուր ակտիվության կարգավորման կարևոր մեխանիզմներից մեկին։ Ֆոնային իմպուլսային ակտիվությունը դիտարկվում է որպես նեյրոնների ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող ցուցանիշ, որի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյարդաքիմիական ազդեցությունների ուղղվածությունն ու բնույթը։ Վերլուծվում են նեյրոնային իմպուլսների հաճախականության, ռիթմայնության և ակտիվության ժամանակային կազմակերպման փոփոխությունները՝ նորադրեներգիկ կարգավորման հետ դրանց հնարավոր կապերը բացահայտելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուղեղիկի տարբեր կենտրոնական կորիզների արձագանքների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց նեյրոնները կարող են տարբերվել ֆունկցիոնալ նշանակությամբ և նյարդաքիմիական ազդեցությունների նկատմամբ զգայունությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել նեյրոֆիզիոլոգիական և էլեկտրոֆիզիոլոգիական դիտարկումները՝ ստացված տվյալները նյարդային համակարգի ընդհանուր կարգավորիչ մեխանիզմների համատեքստում մեկնաբանելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուղեղիկի գործունեության և գլխուղեղի մոդուլացնող համակարգերի փոխազդեցության նշանակությանը շարժումների համաձայնեցման, մկանային տոնուսի, դիրքային վերահսկողության և շարժողական արձագանքների կազմակերպման գործընթացներում։ Նման ուսումնասիրությունները նպաստում են ուղեղիկի նեյրոնային ցանցերի աշխատանքի և դրանց նյարդաքիմիական կարգավորման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, նյարդաքիմիայի և էլեկտրոֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ կենտրոնական նյարդային համակարգում նորադրեներգիկ կարգավորման և ուղեղիկային նեյրոնների ֆոնային ակտիվության փոխկապակցվածությունը բացահայտելու նպատակով։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ապագա մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը մանկավարժական պրակտիկայի կազմակերպման և իրականացման ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում տեսական գիտելիքների և իրական կրթական գործունեության միջև արդյունավետ կապի ձևավորումն է, որի շնորհիվ ուսանողը հնարավորություն է ստանում բուհում ձեռք բերած մանկավարժական, հոգեբանական և մեթոդական գիտելիքները կիրառելու ուսումնական հաստատության բնական միջավայրում։ Մանկավարժական պրակտիկան դիտարկվում է որպես մասնագիտական կրթության կարևոր բաղադրիչ, որի ընթացքում ձևավորվում և զարգանում են դասի պլանավորման, ուսումնական նյութի ներկայացման, սովորողների ճանաչողական գործունեության կազմակերպման, հաղորդակցման, գնահատման և դասարանի կառավարման կարողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսանողների ինքնուրույնության և մասնագիտական պատասխանատվության աստիճանական զարգացմանը, ինչպես նաև սեփական աշխատանքի վերլուծության և ինքնագնահատման հմտությունների ձևավորմանը։ Քննվում են պրակտիկայի նախապատրաստական, գործնական և ամփոփիչ փուլերի փոխկապակցվածությունը, ուսանողին տրվող առաջադրանքների նպատակահարմարությունը և դրանց համապատասխանությունը մասնագիտական պատրաստության ընդհանուր նպատակներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհի դասախոսների, մեթոդիստների, դպրոցական ուսուցիչների և պրակտիկանտ ուսանողների համագործակցությունը, քանի որ մասնագիտական աջակցությունը և կառուցողական հետադարձ կապը նպաստում են ձեռք բերվող փորձի գիտակցված վերլուծությանը։ Դիտարկվում են դասերի դիտարկման, փորձնական և ինքնուրույն դասավանդման, մանկավարժական իրավիճակների քննարկման, ուսումնական նյութերի մշակման և պրակտիկ գործունեության արդյունքների վերլուծության հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների անհատական առանձնահատկությունների և մասնագիտական պատրաստվածության սկզբնական մակարդակի հաշվառմանը՝ պրակտիկայի առաջադրանքներն ու պատասխանատվության աստիճանը համապատասխանեցնելով նրանց զարգացման ընթացքին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռեֆլեքսիվ գործունեությունը, որի միջոցով ուսանողը սովորում է գնահատել կիրառված մեթոդների արդյունավետությունը, նկատել դժվարությունները և հիմնավորված կերպով կատարելագործել սեփական մանկավարժական գործունեությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մասնագիտական մանկավարժական կրթության, ուսուցման մեթոդիկայի, մանկավարժական պրակտիկայի և ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների զարգացման մոտեցումները՝ ապագա մասնագետների տեսական ու գործնական պատրաստության միասնական և շարունակական համակարգի կատարելագործման նպատակով։

Ֆինանսներ

Ֆինանսների վիճակագրություն աշխատությունը ֆինանսական վիճակագրության և տնտեսագիտական վերլուծության ոլորտի ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է ֆինանսական համակարգի երևույթների քանակական ուսումնասիրության, տվյալների հավաքագրման, խմբավորման և վերլուծության մեթոդների համակողմանի ներկայացմանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, վիճակագրության և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսների վիճակագրության հիմնական օբյեկտները՝ պետական ֆինանսներ, բյուջետային համակարգ, դրամաշրջանառություն, վարկային հարաբերություններ և ֆինանսական շուկաներ, բացատրվում են ֆինանսական ցուցանիշների հաշվարկման և մեկնաբանման մեթոդները, այդ թվում՝ եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքային վերլուծություն, բյուջետային եկամուտների ձևավորման գնահատում և պետական պարտքի վիճակագրական ուսումնասիրություն, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական ինդեքսների, դինամիկ շարքերի և համեմատական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը ֆինանսական գործընթացների զարգացման միտումների բացահայտման համար, աշխատությունը անդրադառնում է նաև դրամավարկային վիճակագրությանը՝ փողի զանգվածի, գնաճի և տոկոսադրույքների վիճակագրական գնահատման մեթոդներին, ներկայացվում են ֆինանսական տեղեկատվության աղբյուրները և դրանց օգտագործման ուղղությունները պետական քաղաքականության և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացներում, գրքում ընդգծվում է ֆինանսների վիճակագրության դերը ֆինանսական համակարգի կայունության գնահատման, տնտեսական քաղաքականության մշակման և ռիսկերի վերլուծության մեջ, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և ֆինանսական վերլուծության կիրառական մոտեցումները՝ ձևավորելով ֆինանսական երևույթների քանակական ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Պատմություն

Հրատարակությունը նվիրված է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Ներսես Ե-ի և իշխան Միխայիլ Սեմյոնովիչ ու իշխանուհի Ելիզավետա Քսավերիևնա Վորոնցովների միջև պահպանված անձնական նամակագրության ներկայացմանն ու ուսումնասիրությանը։ Նամակները արժեքավոր սկզբնաղբյուր են 19-րդ դարի Կովկասի քաղաքական, հասարակական և հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ անձնական հաղորդակցության միջոցով հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ժամանակաշրջանի ազդեցիկ պետական, եկեղեցական և հասարակական գործիչների հարաբերությունները։ Հրատարակությունը կարող է ներառել նամակների ամբողջական տեքստեր, դրանց ժամանակագրական դասավորություն, ծանոթագրություններ և մեկնաբանություններ, որոնք օգնում են հասկանալ նամակներում հիշատակվող անձանց, իրադարձությունների և քաղաքական հանգամանքների նշանակությունը։ Նյութի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել Ներսես Ե-ի գործունեությունը, նրա հարաբերությունները ռուսական վարչական և քաղաքական շրջանակների հետ, ինչպես նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու և Կովկասի պետական կառավարման համակարգի փոխհարաբերությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում Վորոնցովների ընտանիքի հետ կապերը, որոնք հնարավորություն են տալիս դիտարկել անձնական հարաբերությունների և պաշտոնական քաղաքական գործընթացների փոխազդեցությունը։ Նամակագրության բովանդակությունը կարող է անդրադառնալ եկեղեցական, վարչական, հասարակական և ազգային նշանակության տարբեր հարցերի՝ միաժամանակ պահպանելով անձնական հաղորդակցության բնորոշ անմիջականությունն ու մանրամասները։ Այդ պատճառով հրատարակությունը կարևոր է ոչ միայն որպես կենսագրական նյութ, այլև որպես պատմական փաստաթղթերի ժողովածու, որը լրացնում է պաշտոնական փաստաթղթերից և պատմագիտական աշխատություններից ստացվող տեղեկությունները։ Նամակների լեզուն, ոճը և ձևակերպումները կարող են նաև հետաքրքրություն ներկայացնել 19-րդ դարի ռուսալեզու պաշտոնական ու մասնավոր գրագրության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել հայոց պատմության, Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմության, Կովկասի քաղաքական կյանքի, հայ-ռուսական հարաբերությունների և նամակագրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագետների և հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է գրող, հրապարակախոս և հասարակական մտավորական Մայքլ Արլենի կենսագրությանը և ստեղծագործական ուղուն։ Նյութում ներկայացվում են նրա կյանքի հիմնական փուլերը, ուսումը, ստեղծագործական և հրապարակախոսական գործունեությունը, ինչպես նաև նրա գրական և մշակութային ազդեցությունը ժամանակակից ընթերցողի և գրական հանրության վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է Արլենի գրական ժանրային բազմազանությունը, թեմատիկ և ոճային առանձնահատկությունները, գրական և գաղափարական հոսանքների ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա, ինչպես նաև սոցիալական և քաղաքական խնդիրներին անդրադառնալու ձևերը։ Նյութում ընդգծվում է նրա դիրքը ժամանակակից մշակութային, գրական և հասարակական կյանքում, մատնանշվում նրա ստեղծագործությունների նշանակությունը ազգային և համաշխարհային գրականության համատեքստում։ Աշխատությունը ծառայել է որպես համալիր աղբյուր գիտնականների, ուսանողների և գրականության սիրահարների համար՝ թույլ տալով խորությամբ ուսումնասիրել Մայքլ Արլենի կենսագրությունը և գրական ժառանգությունը։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսության իրական հատվածի կազմակերպություններում իրացվելիության ֆինանսական կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սննդի արտադրության ոլորտում գործող կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Դիտարկվում են կազմակերպությունների վճարունակության և ֆինանսական կայունության ապահովման տեսական ու գործնական հարցերը, ընթացիկ ակտիվների և պարտավորությունների հարաբերակցությունը, դրամական միջոցների շարժի կազմակերպումը և կարճաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների ժամանակին կատարման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրացվելիության մակարդակի գնահատման ցուցանիշներին, շրջանառու կապիտալի կառավարմանը, դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի վերահսկմանը, պաշարների օպտիմալացմանը և դրամական հոսքերի արդյունավետ պլանավորմանը։ Վերլուծվում են սննդի արտադրության կազմակերպությունների ֆինանսական գործունեության առանձնահատկությունները, արտադրական ցիկլի, հումքի ձեռքբերման, պատրաստի արտադրանքի իրացման և վճարումների ժամանակացույցի ազդեցությունը կազմակերպությունների ընթացիկ ֆինանսական վիճակի վրա։ Քննարկվում են իրացվելիության անբավարար մակարդակի առաջացման պատճառները և դրա հետևանքով կազմակերպությունների գործունեության շարունակականության ու ֆինանսական կայունության համար ձևավորվող խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական վերլուծության և պլանավորման մեթոդների կիրառմանը, իրացվելիության անհրաժեշտ մակարդակի պահպանմանը և առկա ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Կարևորվում է այնպիսի կառավարման մեխանիզմների ձևավորումը, որոնք հնարավորություն կտան հավասարակշռել կազմակերպությունների ընթացիկ ֆինանսական պահանջները, պարտավորությունները և զարգացման համար անհրաժեշտ միջոցները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ֆինանսական կառավարման համակարգերի կատարելագործման, վճարունակության ամրապնդման և տնտեսության իրական հատվածի կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։