Исследование напряженно-деформированно состояния стального слитка переменном температурном поле

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է հեռահաղորդակցության համակարգերում կիրառվող բազմաշերտ կիսահաղորդչային կառուցվածքների օպտիկական հատկությունների թվային մոդելավորմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կլանող և ճառագայթող շերտերի վարքին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական և հաշվարկային մեթոդների միջոցով նկարագրել, թե ինչպես են նման բարդ կառուցվածքները փոխազդում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ և ինչպես կարելի է կանխատեսել դրանց օպտիկական բնութագրերը՝ առանց յուրաքանչյուր տարբերակ ֆիզիկապես պատրաստելու և փորձարկելու։ Բազմաշերտ կիսահաղորդչային համակարգերը կազմված են տարբեր նյութերի և հաստությունների հաջորդական շերտերից, որոնց օպտիկական հատկությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել։ Այդ շերտերի սահմաններում տեղի ունեցող անդրադարձումները, բեկումները, ինտերֆերենցիան և ճառագայթման կլանումը միասին ձևավորում են ամբողջ համակարգի սպեկտրային արձագանքը։ Աշխատության շրջանակում թվային մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այդ գործընթացները՝ փոփոխելով շերտերի նյութը, հաստությունը, բեկման ցուցիչը, կլանման գործակիցը և կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կլանող միջավայրերում լույսի տարածման ուսումնասիրությունը։ Երբ էլեկտրամագնիսական ալիքը անցնում է կիսահաղորդչային շերտով, դրա ինտենսիվությունը կարող է նվազել նյութի կողմից էներգիայի կլանման հետևանքով։ Միաժամանակ որոշ կիսահաղորդչային կառուցվածքներ կարող են ոչ միայն կլանել, այլև ճառագայթել էլեկտրամագնիսական էներգիա, ինչն առանձնահատուկ նշանակություն ունի օպտոէլեկտրոնային և հեռահաղորդակցական սարքերում։ Այդ պատճառով մոդելավորումը պետք է հաշվի առնի ինչպես կլանման, այնպես էլ ճառագայթման գործընթացները և դրանց փոխադարձ ազդեցությունը։ Բազմաշերտ կառուցվածքների կարևոր առանձնահատկությունը միջշերտային բազմաթիվ անդրադարձումների առաջացումն է։ Յուրաքանչյուր շերտի սահմանին ալիքի մի մասը կարող է անդրադառնալ, իսկ մյուս մասը՝ անցնել հաջորդ շերտ, ինչի հետևանքով ձևավորվում են ինտերֆերենցիոն երևույթներ։ Դրանց շնորհիվ հնարավոր է ստանալ որոշակի ալիքային երկարությունների ուժեղացում կամ թուլացում և նպատակային ձևավորել կառուցվածքի սպեկտրային բնութագրերը։ Թվային հաշվարկները թույլ են տալիս ուսումնասիրել անդրադարձման, փոխանցման և կլանման գործակիցների կախվածությունը ալիքի երկարությունից, ինչպես նաև հայտնաբերել ռեզոնանսային վիճակները և օպտիկական կորուստների առավել նշանակալի աղբյուրները։ Աշխատության կարևոր կիրառական ուղղությունը հեռահաղորդակցության համակարգերի համար օպտիկական և օպտոէլեկտրոնային սարքերի նախագծումն է։ Նման համակարգերում օգտագործվող կիսահաղորդչային կառուցվածքների օպտիկական պարամետրերի ճիշտ ընտրությունը կարող է ազդել ազդանշանի փոխանցման արդյունավետության, ճառագայթման հզորության, հաճախականային ընտրողականության և ընդհանուր էներգետիկ արդյունավետության վրա։ Թվային մոդելավորումը հատկապես արժեքավոր է նախագծման փուլում, քանի որ հնարավորություն է տալիս համեմատաբար արագ ուսումնասիրել բազմաթիվ կառուցվածքային տարբերակներ և ընտրել առավել արդյունավետ լուծումները։ Հետազոտությունը կարող է առնչվել նաև կիսահաղորդչային լազերների, լուսադիոդների, ֆոտոդետեկտորների, օպտիկական ֆիլտրերի և այլ օպտոէլեկտրոնային տարրերի տեսական մոդելավորմանը։ Աշխատության մեթոդաբանական արժեքը կայանում է նրանում, որ ֆիզիկական երևույթների ուսումնասիրությունը համակցվում է թվային հաշվարկի հետ՝ հնարավորություն տալով կառուցվածքի պարամետրերի և ստացվող օպտիկական արդյունքների միջև քանակական կապ հաստատել։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բազմաշերտ կիսահաղորդչային համակարգերի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրության ժամանակակից հաշվարկային մոտեցում, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել կառուցվածքների կլանող և ճառագայթող հատկությունները, կանխատեսել դրանց սպեկտրային վարքը և օպտիմալացնել պարամետրերը հեռահաղորդակցության ու օպտոէլեկտրոնիկայի կիրառությունների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ ինքնավար մատրիցների բնութագրերի որոշման նոր մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և կիրառական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են բարդ մատրիցային համակարգերի հատկությունների ճշգրիտ գնահատմանը, հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են թվային վերլուծության, գծային հանրահաշվի և ալգորիթմական լուծումների արդիական խնդիրները, ներկայացվում են հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները, դրանց ծրագրային իրագործման առանձնահատկությունները և ավտոմատացված հաշվարկային համակարգերում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և հուսալիության բարձրացմանը, ինչպես նաև գիտական և ինժեներական խնդիրների լուծման ընթացքում մշակված մեթոդների գործնական կիրառությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, համակարգչային գիտության և ինժեներական ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ծրագրավորողներին, ասպիրանտներին և բուհերի ուսանողներին, որոնք զբաղվում են մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, թվային հաշվարկներով և ալգորիթմների մշակմամբ։

Կենսաբանություն

Կենսաքիմիական և բուսաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ բույսերից կենսաբանորեն ակտիվ մետաբոլիտների անջատման և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բուսական հումքում առկա երկրորդային մետաբոլիտների հայտնաբերման, առանձնացման, մաքրման և բնութագրման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր դասերի բնական միացությունների քիմիական կազմին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և կենսաբանական ակտիվությանը։ Վերլուծվում են բուսական նյութից նպատակային բաղադրիչների ստացման մեթոդները, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների որոշման և կենսաբանական ազդեցության գնահատման հնարավորությունները։ Քննարկվում են ուսումնասիրվող մետաբոլիտների հակամանրէային, հակաօքսիդանտային կամ այլ կենսաբանական հատկությունների բացահայտման մոտեցումները՝ կախված առանձնացված միացությունների բնույթից։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է բույսերի կենսաքիմիական ներուժի գնահատմանը և բնական ծագման կենսաակտիվ նյութերի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ստացված տվյալները կարող են նշանակություն ունենալ բնական միացությունների հետագա հետազոտության և դրանց հնարավոր կիրառական ուղղությունների որոշման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուսաքիմիայի, կենսաքիմիայի, դեղագիտության և բնական միացությունների քիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Գրքում առանձնացվում են Հայաստանի բյուջետային քաղաքականության հիմնական տարրերը՝ պետական ծախսեր, հարկաբյուջետային միջոցների հավաքագրում, պետբյուջեի եկամուտների և ծախսերի բալանսավորում։ Հեղինակը քննարկում է բյուջետային կառավարման թերությունները, համակարգի թափանցիկության բացակայությունը, ինչպես նաև պետական վերահսկողության խնդիրը։ Նա ընդգծում է, որ բյուջետային քաղաքականության հիմնախնդիրների լուծումը կարող է նպաստել երկրի տնտեսական կայունացմանը, բիզնեսի զարգացմանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Աշխատությունում շեշտադրվում է պետական բյուջեի արդյունավետություն բարձրացնելու համար անհրաժեշտ բարեփոխումները՝ հարկային համակարգի կատարելագործում, պետական ծախսերի արդյունավետ կառավարում, կառավարության և պետական մարմինների համագործակցությունը, ինչպես նաև բյուջետային հաշվետվողականությունը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես պետք է ապահովել բյուջեի ձևավորման գործընթացների թափանցիկությունը և մոնիտորինգի մեթոդները՝ խթանելով տնտեսության զարգացմանը և նվազեցնելով թալանման և առևտրային մոնոպոլիաների ռիսկերը։ Գրքում քննարկվում են նաև արտաքին ֆինանսական աջակցությունները՝ միջազգային ֆինանսական կառույցների, ինչպես նաև Սփյուռքի ներդրումների դերը Հայաստանում իրականացվող բյուջետային քաղաքականության բարեփոխումների մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև լավագույն միջազգային փորձը՝ բյուջետային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների, բյուջետային քաղաքականության, ինչպես նաև դասավանդման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է 1990–2010-ական թվականների հայ գրականության մեջ պոստմոդեռնիստական գեղագիտական սկզբունքների, գաղափարական առանձնահատկությունների և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի գրական գործընթացները, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը գրական մտածողության վրա, ինչպես նաև ավանդական գեղարվեստական ձևերից նոր ստեղծագործական մոտեցումների անցման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են պոստմոդեռնիստական գրականությանը բնորոշ միջտեքստայնությունը, մեջբերումների և հղումների կիրառումը, հեգնանքը, պարոդիան, խաղային սկզբունքը, իրականության և երևակայության սահմանների միախառնումը, բազմաձայնությունն ու հեղինակային դիրքի փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական և ժամանակակից գրական ավանդույթների վերաիմաստավորմանը, պատմական ու մշակութային թեմաների նոր մեկնաբանություններին և տարբեր տեքստերի միջև ձևավորվող կապերին։ Քննարկվում են արձակի և պոեզիայի կառուցվածքային ու լեզվաոճական նորարարությունները, ժանրային սահմանների փոփոխությունները և գեղարվեստական տեքստի կազմակերպման փորձարարական եղանակները։ Դիտարկվում է նաև անհատի ինքնության, հիշողության, պատմության, հասարակական փոփոխությունների և մշակութային արժեքների վերաիմաստավորման արտացոլումը ժամանակակից գրական ստեղծագործություններում։ Կարևորվում է հայկական գրական միջավայրում պոստմոդեռնիստական միտումների առանձնահատուկ դրսևորումների բացահայտումը և դրանց հարաբերակցությունը համաշխարհային գրական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու հետխորհրդային շրջանի հայ գրականության գեղարվեստական զարգացումների, նոր գրական մտածողության ձևավորման և պոստմոդեռնիստական գեղագիտության ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայ գրականության ուսումնասիրողների, մշակութաբանների, բանասերների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից եվրոպական անվտանգության համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա ազդեցությանը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական և անվտանգային դիրքավորման վրա 1991–2008 թվականների ընթացքում։ Գրքում ներկայացվում են եվրոպական անվտանգության կազմակերպությունների և մեխանիզմների կառուցվածքը, խնդիրներն ու սկզբունքները, այդ թվում՝ ՆԱՏՕ-ի, ԵՄ-ի և այլ տարածաշրջանային անվտանգության նախաձեռնությունների դերը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն և ռազմավարական անվտանգային որոշումներ՝ անկախության տարիներից մինչև 2008 թվականը, ներառելով դիվանագիտական հարաբերությունների զարգացումը, ռազմական և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների և միջկառավարական համագործակցության ազդեցությունը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձված Հայաստանի կողմից իրականացված անվտանգային և ռազմավարական քաղաքական գերակայություններին, ներառյալ զինված ուժերի արդիականացման գործընթացները, միջազգային դաշնակցային հարաբերությունները և տարածաշրջանային անվտանգության ապահովման մեխանիզմների օգտագործումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է քաղաքական գիտությունների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգային քաղաքականության մշակողների և պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի անվտանգության և արտաքին քաղաքականության զարգացման ավելի համակարգված և հիմնավորված ընկալմանը։