Քաղաքացիության ինստիտուտի միջազգային իրավական, սահմանադրա-իրավական հիմնախնդիրները

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է քմային նշիկների կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը վահանաձև գեղձի առավել տարածված հիվանդությունների համատեքստում։ Գրքում քննարկվում են վահանաձև գեղձի տարբեր ախտաբանությունների ազդեցությունները իմունային համակարգի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով քմային նշիկների կլինիկական վիճակին, հյուսվածաբանական կառուցվածքին և պաշտպանական գործառույթներին։ Ներկայացվում են հիվանդների կլինիկական դիտարկումների, լաբորատոր և մորֆոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել էնդոկրին խանգարումների և լիմֆոիդ հյուսվածքի փոխազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է նշիկներում առաջացող բջջային, հյուսվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, դրանց կապը վահանաձև գեղձի հորմոնային կարգավորման խանգարումների հետ, ինչպես նաև այդ փոփոխությունների ախտորոշիչ և կլինիկական նշանակությունը։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում իմունաբանական գործընթացների, քրոնիկական բորբոքային երևույթների և օրգանիզմի հարմարվողական մեխանիզմների վերաբերյալ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են վահանաձև գեղձի հիվանդությունները ազդել վերին շնչուղիների պաշտպանական համակարգերի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բժիշկների, օտորինոլարինգոլոգների, էնդոկրինոլոգների, պաթոմորֆոլոգների, բժշկական բուհերի ուսանողների և գիտահետազոտական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են էնդոկրին և իմունային համակարգերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրմամբ։

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է բարձրագույն կրթության համակարգի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային կապիտալի ձևավորման, աշխատաշուկայի կառուցվածքի և արտադրողականության աճի միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են կրթության մակարդակի բարձրացման ազդեցությունը տնտեսական աճի ցուցանիշների, նորարարության զարգացման և զբաղվածության կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև բարձրագույն կրթության որակի և տնտեսության պահանջների միջև առկա անհամապատասխանությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելավորման մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կրթության ներդրումը ՀՆԱ-ի աճի, աշխատանքի արտադրողականության և մարդկային կապիտալի կուտակման մեջ։ Քննարկվում են կրթական քաղաքականության բարեփոխումները, մասնավորապես կրթության մատչելիության, մասնագիտությունների համապատասխանեցման աշխատաշուկայի պահանջներին և գիտահետազոտական ներուժի զարգացման ուղղությունները։ Վերլուծության շրջանակում ներկայացվում են նաև կանխատեսումներ՝ տարբեր սցենարների հիման վրա, որոնք ցույց են տալիս բարձրագույն կրթության զարգացման հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի երկարաժամկետ տնտեսական աճի վրա։

Культура

Այս գիրքը նվիրված է ժամանակակից հայկական կրկեսի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ բեմարվեստի ինքնատիպ ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են հայկական կրկեսային արվեստի պատմական ձևավորման փուլերը, ազգային կրկեսային ավանդույթների շարունակականությունը, արտիստական ժանրերի առանձնահատկությունները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում կրկեսային ներկայացումների կառուցվածքին, դերասանական վարպետությանը, ակրոբատիկայի, ծաղրածուության, հավասարակշռության և այլ ժանրերի զարգացմանը։ Հայկական ժամանակակից կրկեսի ձևավորման կարևոր փուլերից մեկը կապված է 1956 թվականին ստեղծված պետական կրկեսային կոլեկտիվի գործունեության հետ, որի նպատակն էր զարգացնել ազգային բնույթ ունեցող բարձրարվեստ ներկայացումներ։ Գրքում ներկայացվում են նաև հայ կրկեսային արվեստագետների ստեղծագործական ներդրումները և հայկական կրկեսի տեղը համաշխարհային կրկեսային մշակույթի շրջանակում։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, թատերագետների, մշակութաբանների, կրկեսային արվեստի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հանդաբերդի վանական համալիրին, նրա պատմական նշանակությանը, ճարտարապետական առանձնահատկություններին և հնագիտական ուսումնասիրություններին։ Հանդաբերդը միջնադարյան հայկական պատմամշակութային ժառանգության կարևոր հուշարձաններից է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի պատմական զարգացման, հոգևոր կյանքի և բնակավայրերի մշակութային միջավայրի մասին։ Հնագիտական պեղումները կարևոր նշանակություն ունեն հուշարձանի կառուցման ու գործածության փուլերի, շինարարական տեխնիկայի, տարածքի կազմակերպման և տարբեր ժամանակաշրջաններին պատկանող նյութական մնացորդների բացահայտման համար։ Պեղումների ընթացքում ուսումնասիրվող ճարտարապետական կառույցները, հնագիտական շերտերը և հայտնաբերված առարկաները կարող են տեղեկություններ հաղորդել վանական համալիրի գործունեության, նրա տնտեսական ու հասարակական կապերի և շրջակա տարածքի պատմական միջավայրի մասին։ Վանքի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան հայկական ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունները, շինարարական ավանդույթներն ու կրոնական կառույցների տեղը համայնքային կյանքում հասկանալու տեսանկյունից։ Հուշարձանի փաստագրումն ու հնագիտական նյութերի գիտական մեկնաբանությունը նպաստում են մշակութային ժառանգության պահպանությանը և պատմական տեղեկությունների համակարգմանը։ Հրատարակությունը միավորում է հայագիտության, հնագիտության և ճարտարապետության ուսումնասիրության համար կարևոր ուղղություններ՝ ընթերցողին ներկայացնելով պատմական հուշարձանի հետազոտության գիտական մոտեցումները։ Այն օգտակար է միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ, վանական համալիրներով, հնագիտական մեթոդներով և հայկական մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Религия

Այս աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական հոգևոր-խորհրդածական գրականության ավանդույթին և նվիրված է աղոթքի՝ որպես մարդու ներքին հոգևոր կյանքի, Աստծո հետ հաղորդակցության և հավատքի խորացման կարևորագույն միջոցի ներկայացմանը։ Գրքի հիմնական գաղափարական ուղղությունը խորհրդածական աղոթքն է, որի միջոցով հավատացյալը ձգտում է մտքի, սրտի և կամքի կենտրոնացմանը՝ Աստծո ներկայության գիտակցությամբ վերանայելով սեփական կյանքը, արարքները, պարտականություններն ու հոգևոր ձգտումները։ Քրիստոնեական ավանդության մեջ խորհրդածական աղոթքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աղերսանքի կամ խնդրանքի արտահայտություն, այլև որպես հոգևոր ճանաչողության, ինքնաքննության, ապաշխարության և ներքին կատարելագործման ուղի։ Այն ենթադրում է մարդու գիտակցված ներգրավվածությունը աղոթքի ընթացքին, աստվածային ճշմարտությունների շուրջ մտորումը և սեփական հոգևոր վիճակի գնահատումը։ Այսպիսի աղոթքի միջոցով հավատացյալը հնարավորություն է ստանում հեռանալու առօրյա հոգսերի ու արտաքին զբաղմունքների գերիշխանությունից, կենտրոնանալու հոգևոր արժեքների վրա և վերագտնելու իր կապը Արարչի հետ։ Աշխատության բովանդակային նշանակությունը կապված է աղոթքի տարբեր հոգևոր նպատակների և քրիստոնեական կյանքի հիմնարար առաքինությունների հետ։ Խորհրդածության կարևոր թեմաներից են Աստծո մեծության և ողորմածության ճանաչումը, մարդու մեղավորության գիտակցումը, ապաշխարությունը, աստվածային ներողամտության հայցումը, շնորհակալությունը, խոնարհությունը և հոգևոր հաստատունությունը։ Աղոթքը ներկայացվում է որպես մարդու ներքին աշխարհի վերափոխման միջոց, որի շնորհիվ նա կարող է գիտակցել սեփական թերությունները, պայքարել մեղսավոր հակումների դեմ և ձգտել առաքինի կյանքի։ Այս մոտեցման մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում խղճի քննությունը՝ սեփական մտքերի, խոսքերի և գործերի գնահատումը քրիստոնեական բարոյական սկզբունքների լույսի ներքո։ Նման ինքնաքննությունը հավատացյալին մղում է ոչ միայն սեփական սխալների գիտակցմանը, այլև դրանց հաղթահարման, ներողամտության և բարոյական պատասխանատվության խորացմանը։ Խորհրդածական աղոթքի մյուս կարևոր ուղղությունը Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, չարչարանքների և փրկագործական առաքելության շուրջ հոգևոր մտորումն է։ Քրիստոսի օրինակին հետևելը քրիստոնեական հոգևոր կյանքի կարևորագույն սկզբունքներից է, քանի որ այն հավատացյալին առաջնորդում է դեպի խոնարհություն, զոհողություն, սեր, համբերություն և մերձավորի հանդեպ գթասրտություն։ Աղոթական խորհրդածությունը հնարավորություն է տալիս կրոնական ճշմարտությունները վերածելու անձնական համոզմունքների և գործնական վարքագծի սկզբունքների։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը պայմանավորված է նաև աղոթքի կանոնավորության և հոգևոր կարգապահության կարևորությամբ։ Քրիստոնեական ավանդության համաձայն՝ աղոթքը պետք է դառնա մարդու կյանքի անբաժանելի մասը՝ ուղեկցելով նրան առօրյա պարտականությունների, դժվարությունների, փորձությունների և ուրախությունների ընթացքում։ Այն նպաստում է ներքին խաղաղության պահպանմանը, ինքնատիրապետման ամրապնդմանը և բարոյական արժեքների գիտակցված կիրառմանը։ Աղոթքի միջոցով մարդը սովորում է իր ցանկությունները համապատասխանեցնել հոգևոր նպատակներին, հաղթահարել եսասիրությունը և զարգացնել Աստծո ու մերձավորի հանդեպ սերը։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է աղոթագրության և քրիստոնեական խորհրդածական երկերի ժանրին։ Այս գրական տեսակին բնորոշ են հոգևոր մտորումների, աղոթական դիմումների, բարոյական խորհրդածությունների և աստվածաբանական գաղափարների համադրությունը։ Նման երկերը նախատեսված են անհատական հոգևոր ընթերցանության և աղոթական կյանքի կազմակերպման համար՝ ընթերցողին տրամադրելով մտավոր ու հոգևոր կենտրոնացման համապատասխան նյութ։ Խորհրդածական գրականության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ընթերցողին չի սահմանափակում արտաքին տեղեկությունների հաղորդմամբ, այլ ուղղորդում է դեպի ներքին ինքնաճանաչողություն և հոգևոր փորձառություն։ Աշխատության պատմամշակութային նշանակությունը կապված է 19-րդ դարի հայ կաթոլիկ հոգևոր գրականության և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության հետ։ Վիեննայի Մխիթարյան միաբանությունը կարևոր դեր է ունեցել հայերեն կրոնական, կրթական, գիտական և գեղարվեստական գրականության զարգացման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեության կարևոր ուղղություններից էր հայ ընթերցողին հոգևոր կրթության և անձնական բարեպաշտության համար նախատեսված գրականությամբ ապահովելը։ Աղոթագրքերը և խորհրդածական երկերը լայն կիրառություն ունեին հոգևորականների, կրոնական կրթություն ստացողների և հավատացյալ ընտանիքների շրջանում՝ նպաստելով քրիստոնեական բարեպաշտության պահպանմանը և տարածմանը։ Նման հրատարակությունները կարևոր էին նաև հայերեն կրոնական լեզվի զարգացման, աստվածաբանական հասկացությունների մշակման և հոգևոր ընթերցանության ավանդույթի շարունակականության համար։ Գիրքը արժեքավոր է հայ աղոթագրության, խորհրդածական գրականության, քրիստոնեական հոգևոր դաստիարակության և Մխիթարյան միաբանության կրոնական հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, հայ կրոնական գրականության պատմաբաններին և քրիստոնեական աղոթական ավանդույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է աղոթքը որպես ներքին ինքնաճանաչողության, հոգևոր մաքրագործման և աստվածային ճշմարտությունների գիտակցված ընկալման միջոց ներկայացնելու գաղափարով՝ ընդգծելով մարդու հոգևոր կյանքի, բարոյական պատասխանատվության և քրիստոնեական առաքինությունների անքակտելի կապը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է աստվածգիտության՝ Աստծո էության, բնության, հատկությունների և մարդու՝ աստվածայինի հետ ունեցած հարաբերության վերաբերյալ քրիստոնեական ուսմունքի ներկայացմանը։ Այն անդրադառնում է աստվածային ճշմարտությունների ճանաչման, հավատքի հիմքերի, Սուրբ Գրքի և եկեղեցական ավանդության նշանակության, ինչպես նաև կրոնական գիտելիքի ձևավորման ու ընկալման հիմնահարցերին։ Երկի գաղափարական առանցքում աստվածային հայտնության և մարդկային իմացության փոխհարաբերությունն է․ ինչպես է Աստված բացահայտում իր կամքն ու ճշմարտությունը, ինչ դեր ունեն հավատը, բանականությունը և հոգևոր փորձառությունը այդ ճշմարտությունների ճանաչման գործում, և ինչ նշանակություն ունի աստվածաբանական գիտելիքը քրիստոնյայի կյանքի համար։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քրիստոնեական վարդապետության հիմնական դրույթները, աստվածային նախախնամության, արարչագործության, փրկության և հոգևոր կյանքի վերաբերյալ պատկերացումները՝ դրանք կապելով հավատացյալի բարոյական պատասխանատվության ու հոգևոր կատարելագործման հետ։ Աստվածաբանական շարադրանքը կարևորում է կրոնական հասկացությունների համակարգված ըմբռնումը և հավատքի գիտակցված ընկալումը՝ ընթերցողին մղելով խորհելու աստվածային ճշմարտությունների, մարդու գոյության իմաստի և հոգևոր արժեքների շուրջ։ Նման աշխատությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայկական կրոնական ու կրթական միջավայրում՝ նպաստելով աստվածաբանական գիտելիքի տարածմանը, քրիստոնեական աշխարհայացքի ամրապնդմանը և դավանաբանական հարցերի ուսումնասիրմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ կրոնական մտքի, աստվածաբանական գրականության և քրիստոնեական գաղափարների պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հոգևոր գրականությամբ և հավատքի փիլիսոփայական հիմքերով զբաղվող ընթերցողների համար։