Քաղաքացիության ինստիտուտի միջազգային իրավական, սահմանադրա-իրավական հիմնախնդիրները

Религия

Աշխատությունը ներկայացնում է Աստվածաշնչի երկու հիմնական բաժինների՝ Հին և Նոր Կտակարանների պատմական, կրոնական և բարոյական բովանդակությունը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով քրիստոնեական հավատքի ձևավորման հիմքերին և աստվածաշնչյան պատմությունների հաջորդականությանը։ Հին Կտակարանի շրջանակում ներկայացվում են աշխարհի արարչագործությունը, մարդկության սկզբնավորումը, նահապետների կյանքը, իսրայելացիների պատմությունը, Մովսեսի գործունեությունը, օրենքների հաստատումը, թագավորների ժամանակաշրջանը և մարգարեական ավանդությունը։ Նոր Կտակարանի հատվածը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան, կյանքի, քարոզչության, հրաշքների, չարչարանքների, խաչելության և հարության, ինչպես նաև առաքյալների գործունեության ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես անցյալի դրվագներ, այլև որպես հոգևոր և բարոյական իմաստ ունեցող պատմություններ, որոնց միջոցով բացահայտվում են հավատքի, հնազանդության, արդարության, սիրո, ողորմածության, ապաշխարության և փրկության գաղափարները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընկալելու Հին և Նոր Կտակարանների միջև առկա գաղափարական շարունակականությունը և քրիստոնեական վարդապետության ձևավորման ընթացքը։ Նման ամբողջական շարադրանքը կարևոր նշանակություն ունի կրոնական կրթության, աստվածաշնչյան գիտելիքների տարածման և Սուրբ Գրքի բովանդակության համակարգված յուրացման համար։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն աստվածաբանական ու կրթական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ներկայացնելով քրիստոնեական սրբազան պատմությունը հայ ընթերցողին հասկանալի և ուսուցողական ձևով փոխանցելու ավանդույթը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է կրոնական հավատքի հիմնավորման և դրա ճշմարտացիության օգտին ներկայացվող փաստարկների ու գաղափարների քննարկմանը։ Այն պատկանում է քրիստոնեական աստվածաբանական և ջատագովական գրականության շրջանակին, որի նպատակն է բանական դատողությունների, փիլիսոփայական մոտեցումների և կրոնական ուսմունքի դրույթների միջոցով բացատրել հավատի հիմքերը։ Նման երկերում սովորաբար քննության են առնվում Աստծո գոյության, աշխարհի արարման, աստվածային նախախնամության, հոգու անմահության, բարոյական օրենքի և մարդու հոգևոր կյանքի վերաբերյալ հարցեր։ Հավատքի և բանականության փոխհարաբերության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու կրոնական համոզմունքների պաշտպանությանը ծառայող մտավոր ավանդույթներին և հասկանալու, թե ինչպես են աստվածաբանական գաղափարները հիմնավորվել փիլիսոփայական ու բարոյական դատողություններով։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես կրոնական կրթության և հավատքի գիտակցված ընկալմանն ուղղված ձեռնարկ, որը նպաստում է քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաբանական մտածողության և կրոնական հարցերի շուրջ բանավիճելու կարողության զարգացմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեական ջատագովության, կրոնական փիլիսոփայության և 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Գուգարքի տարածաշրջանի մերձալպյան գոտու ռելիկտային դենդրոցենոզների (անտառային բուսական համայնքների) ուսումնասիրությանը և դրանց պահպանության ու վերարտադրության հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են տվյալ գոտուն բնորոշ ծառատեսակների և թփուտների կազմը, տարածվածությունը, էկոլոգիական առանձնահատկությունները և կենսաբազմազանության արժեքը։ Աշխատությունում վերլուծվում են ռելիկտային անտառային համայնքների ձևավորման պատմական և բնական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ներկայիս վիճակի վրա ազդող մարդածին և կլիմայական ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգերի խոցելիությանը, հողային և կլիմայական պայմանների փոփոխություններին, անտառահատումների և անասնապահական ճնշման ազդեցությանը։ Քննարկվում են նաև դենդրոցենոզների պահպանության ռազմավարությունները՝ ներառյալ հատուկ պահպանվող տարածքների ընդլայնումը, վերարտադրության բնական և արհեստական մեթոդները, սերմնաբուծական և տնկարանային աշխատանքների կազմակերպումը, ինչպես նաև էկոլոգիական մոնիթորինգի համակարգերի ներդրումը։ Աշխատությունը ընդգծում է այս ռելիկտային անտառային համակարգերի կարևորությունը կենսաբազմազանության պահպանման, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման և տարածաշրջանի բնապահպանական կայունության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էկոլոգների, բուսաբանների, անտառագետների, բնապահպանների, ինչպես նաև բնության պահպանության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների համար։

Культура

Հրատարակությունը իրենից ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և գրադարանային աշխատողներին արագ և կազմակերպված կերպով տեղեկացնել տվյալ ոլորտներում հրատարակված նոր նյութերի մասին։ Այն կազմվել է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության աղբյուր և արտացոլում է հանրապետությունում հայերեն ու ռուսերեն լեզուներով հրատարակված մշակութաբանական և արվեստագիտական գրականությունը, ինչպես նաև համապատասխան թեմաներով այլ հրատարակություններ։ Ցանկի բովանդակային ընդգրկումը բավական լայն է և կարող է ներառել մշակույթի պատմությանը, մշակութային շինարարությանը, մշակութային-լուսավորական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, մշակութային ժառանգությանն ու հուշարձանների պահպանությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրադարանագիտությանը և մատենագիտությանը վերաբերող նյութեր։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես նոր գրքերի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական տեղեկատվական միջավայրի փաստագրական արտացոլում։ Հրատարակության կառուցվածքում կարևոր նշանակություն ունի նյութերի դասակարգման սկզբունքը։ Մատենագիտական գրառումները համակարգվում են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սխեմայի համաձայն, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է որոնումը կատարել ոչ միայն հեղինակով կամ հրատարակության անվանումով, այլև հետաքրքրող թեմատիկ կամ մասնագիտական բաժնի շրջանակում։ Յուրաքանչյուր բաժնի ներսում գրականության նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն նյութերով։ Այս կառուցվածքը դարձնում է ցանկը հարմար գործիք ինչպես ընդհանուր տեղեկատվական որոնման, այնպես էլ մասնագիտական գրականության նպատակային ընտրության համար։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է նաև յուրաքանչյուր մատենագիտական նկարագրությանը գրքի շիֆրի տրամադրումը։ Դա կարևոր գործնական նշանակություն ունի գրադարանային աշխատանքում, քանի որ ընթերցողին կամ գրադարանավարին հնարավորություն է տալիս ավելի արագ գտնել համապատասխան հրատարակությունը գրադարանի ֆոնդում։ Այսպիսով, ցանկը կատարում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև որոնողական և կողմնորոշիչ գործառույթ՝ կապ ստեղծելով մատենագիտական նկարագրության և գրադարանային հավաքածուի կոնկրետ միավորի միջև։ Նման հրատարակությունների ձևավորումը հատկապես կարևոր էր խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգում, երբ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու մասնագիտական տեղեկատվության տարածումը գրադարանների գիտատեղեկատվական աշխատանքի կարևոր ուղղություններից էին։ Մշակույթի և արվեստի ոլորտում աշխատող մասնագետների համար նոր հրատարակությունների մասին պարբերաբար տեղեկանալը հնարավորություն էր տալիս հետևելու գիտական ուսումնասիրությունների, արվեստագիտական քննադատության, մշակութային կյանքի և համապատասխան մասնագիտական գրականության զարգացմանը։ Ցանկը կարող էր օգտագործվել նաև մատենագիտական տեղեկանքների պատրաստման, գրականության թեմատիկ ցուցակների կազմման, գրադարանային ցուցահանդեսների կազմակերպման և ընթերցողների հարցումների սպասարկման ժամանակ։ Հրատարակության կարևոր արժեքը դրա պատմական տեղեկատվական ներուժն է։ Այսօր նման մատենագիտական ցանկերը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության պատկերը։ Դրանք կարող են ցույց տալ, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն էին առավել ակտիվ ուսումնասիրվում, ինչպիսի հրատարակություններ էին տարածվում և ինչ թեմատիկ խնդիրներ էին ներկայացվում մասնագիտական գրականության մեջ։ Այդ պատճառով նյութը կարող է դիտարկվել նաև որպես խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի և գիտական մտքի ուսումնասիրության օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են գրականության պատմությամբ, արվեստի պատմությամբ, թատրոնով, երաժշտությամբ, կերպարվեստով, ճարտարապետությամբ, թանգարանային գործով կամ մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերով։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված բնույթը հնարավորություն է տալիս կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ թեմատիկ գրականության ցանկեր, հետևել առանձին գիտական կամ մշակութային ուղղությունների զարգացմանը և բացահայտել հետազոտության համար անհրաժեշտ սկզբնաղբյուրները։ Միաժամանակ այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, քանի որ արտացոլում է խորհրդային շրջանի մասնագիտական տեղեկատվության կազմակերպման մեթոդները։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը հատկապես մեծ է գրադարանավարների համար։ Այն կարող էր ծառայել որպես ամենօրյա աշխատանքի օժանդակ գործիք՝ նոր ստացված գրականությունը բացահայտելու, ընթերցողների հարցումները բավարարելու, թեմատիկ մատենագիտական ցուցակներ կազմելու և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական սպասարկում իրականացնելու նպատակով։ Միաժամանակ այն կարող էր նպաստել ընթերցանության և մասնագիտական գրականության տարածմանը՝ ընթերցողներին ուղղորդելով դեպի նոր և համապատասխան հրատարակություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս մատենագիտական ցանկը կարելի է դիտարկել որպես Հայկական ԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառման և տարածման կարևոր գործիք։ Այն միավորում է թեմատիկ դասակարգումը, այբբենական համակարգումը, մատենագիտական նկարագրությունը և գրադարանային որոնումը՝ ստեղծելով մշակույթի ու արվեստի ոլորտի նոր հրատարակությունների մասին տեղեկություն ստանալու հարմար աղբյուր։ Պատմական տեսանկյունից այն արժեքավոր է նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային, գիտական և գրադարանային տեղեկատվական միջավայրի փաստագրական վկայություն։

Религия

Աշխատությունը հայ եկեղեցական ավանդության կարևոր ժողովածուներից է, որն ընդգրկում է քրիստոնեական սրբերի, նահատակների, վկաների և եկեղեցական նշանավոր անձանց հիշատակություններին նվիրված վարքագրական պատմություններ։ Հայսմավուրքների հիմնական կառուցվածքը հիմնված է եկեղեցական տոնացույցի և տարվա օրերի հաջորդականության վրա․ յուրաքանչյուր օրվա համար ներկայացվում են տվյալ օրը հիշատակվող սրբերի վարքերը, նրանց հոգևոր գործունեությունը, քրիստոնեական հավատքի տարածման գործում ունեցած դերը, ինչպես նաև նահատակության և հավատի համար կրած փորձությունների մասին պատմություններ։ Ժողովածուի կարևոր նպատակներից է հավատացյալներին ծանոթացնել սրբերի օրինակելի կյանքին՝ նրանց հավատարմությունը, անձնազոհությունը, բարեպաշտությունը, համբերությունը և հոգևոր ամրությունը ներկայացնելով որպես քրիստոնեական կյանքի ուղենիշներ։ Նման պատմությունները միաժամանակ ունեն կրոնական, դաստիարակչական և պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ սրբերի վարքերի միջոցով փոխանցվում են եկեղեցական ավանդություններ, քրիստոնեական արժեքներ և տարբեր ժամանակաշրջանների հոգևոր կյանքի մասին պատկերացումներ։ Հայսմավուրքների շարադրանքում միահյուսվում են պատմողական, վարքագրական և խրատական տարրերը, իսկ սրբերի կյանքի դրվագները ներկայացվում են հավատքի ամրապնդման և բարոյական դաստիարակության նպատակով։ Տեր-Իսրայելի Հայսմավուրքների ընտիր օրինակի հիման վրա կազմված այս հրատարակությունը կարևոր է հայ եկեղեցական գրականության փոխանցման, տոնածիսական ավանդության և սրբախոսական ժառանգության պահպանման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ միջնադարյան մատենագրության, սրբերի պաշտամունքի, եկեղեցական տոնացույցի և հայ ժողովրդի հոգևոր-մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար է աստվածաբանների, պատմաբանների, բանասերների և կրոնական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2018 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների համակարգված պլանը՝ արտացոլելով տարվա ընթացքում իրականացվելիք մասնագիտական, կազմակերպական, գիտական, մշակութային և տեղեկատվական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Ծրագրային փաստաթղթի առանցքային նշանակությունը գրադարանի տարբեր ստորաբաժանումների աշխատանքների համակարգումն է, տարեկան առաջնահերթությունների սահմանումը և ազգային գրադարանային հավաքածուի պահպանման, համալրման ու հանրային օգտագործման հետ կապված խնդիրների կազմակերպումը։ Այն ընդգրկում է գրադարանային ֆոնդերի համալրման և մշակման, գրականության հաշվառման, պահպանության, մատենագիտական աշխատանքների, ընթերցողների սպասարկման և տեղեկատվական ծառայությունների զարգացման հետ կապված աշխատանքներ։ Կարևոր ուղղություն է ազգային տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, ուսումնասիրումը և հանրայնացումը, ինչպես նաև գրադարանային նյութերի մատչելիության ընդլայնումը։ Ծրագրային գործունեության մեջ նշանակալի տեղ կարող են զբաղեցնել թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը, էլեկտրոնային շտեմարանների զարգացումը, գրադարանային նյութերի թվայնացումը և տեղեկատվության որոնման ժամանակակից միջոցների կատարելագործումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գիտամեթոդական և մատենագիտական գործունեությանը, մասնագիտական հրատարակությունների պատրաստմանը, գրադարանային ոլորտի աշխատակիցների հետ փորձի փոխանակմանը և մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը։ Մշակութային և հանրային գործունեությունը ներառում է գրքին, գրականությանը, նշանավոր հեղինակներին և հիշարժան իրադարձություններին նվիրված միջոցառումների կազմակերպում, ցուցադրություններ, հանդիպումներ և գրադարանային շաբաթվա շրջանակում իրականացվող նախաձեռնություններ։ 2018 թվականի գործունեության վերաբերյալ պահպանված նյութերը վկայում են, որ տարվա առաջին կիսամյակում գրադարանում կազմակերպվել էին բազմաթիվ միջոցառումներ, այդ թվում՝ Սիամանթոյի և Զապել Եսայանի հոբելյաններին, Ազգային գրադարանային շաբաթին և Գիրք նվիրելու օրվան առնչվող նախաձեռնություններ։ Ծրագիրը կարևոր է նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային կառավարման և մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրության սկզբնաղբյուր, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության տարեկան նպատակների, աշխատանքի կազմակերպման տրամաբանության և զարգացման առաջնահերթությունների մասին։ Ընդհանուր առմամբ այն գործնական և տեղեկատվական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթ է, որն արտացոլում է ազգային գրադարանի դերը գրավոր մշակութային ժառանգության պահպանման, մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման, ընթերցանության խթանման և հասարակությանը գրադարանային ու տեղեկատվական ծառայություններ մատուցելու գործում։