Карта распределения армянского населения в Турецкой Армении и Курдистане с пояснительною запискою

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական հիմքերի, զարգացման խոչընդոտների և դրանց հաղթահարման ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Երևանի քաղաքին։ Հեղինակը վերլուծում է համայնքային բյուջեների ձևավորման սկզբունքները, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, պետական ֆինանսական աջակցությունը, սեփական եկամուտների հավաքագրման արդյունավետությունը, միջբյուջետային հարաբերությունները և տեղական իշխանությունների ֆինանսական ինքնուրույնության աստիճանը։ Գրքում քննարկվում են նաև տեղական կառավարման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, իրավական և վարչական գործոնները, ներկայացվում են Երևանի ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները, համայնքային ծառայությունների ֆինանսավորման խնդիրները և ներդրումային քաղաքականության դերը քաղաքային զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը, ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմներին և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական կարողությունների ընդլայնման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների և ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են հանրային ֆինանսների, համայնքային կառավարման և Երևանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կանխենթադրույթի (presupposition) երևույթի ուսումնասիրությանը ֆրանսալեզու լրագրային խոսույթում։ Գրքում ներկայացվում են կանխենթադրույթի լեզվաբանական և պրագմատիկ հիմքերը, դրա դերը ենթատեքստի ձևավորման և հաղորդակցական իմաստի կառուցման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է ֆրանսիական մամուլի տարբեր ժանրերում՝ նորություններ, մեկնաբանություններ, հարցազրույցներ և վերլուծական հոդվածներ, կանխենթադրույթի արտահայտման լեզվական միջոցները և գործառույթները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև իմաստային ենթատեքստի կառուցման մեխանիզմները, խոսողի և լսողի միջև իմպլիցիտ տեղեկատվության փոխանցման եղանակները, ինչպես նաև գաղափարախոսական և մանիպուլյատիվ գործառույթները լրագրային դիսկուրսում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխենթադրույթի կապին տեղեկատվության օբյեկտիվության, համոզչականության և հաղորդակցական ազդեցության հետ։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ֆրանսերենի մասնագետների, հաղորդակցաբանների, լրագրության հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն ֆրանսալեզու լրագրային խոսույթում կանխենթադրույթի կիրառության վերաբերյալ։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության ապահովման մեթոդների վերլուծությանը։ Հեղինակը դիտարկում է վարկային կազմակերպությունների դերը ֆինանսական համակարգում, դրանց գործունեության առանձնահատկությունները և կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ակտիվների որակը, իրացվելիությունը, կապիտալի բավարարությունը, վարկային ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական արդյունքների գնահատումը։ Քննարկվում են ֆինանսական կայունության գնահատման տեսական մոտեցումները, կիրառվող ցուցանիշները և վերլուծական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի վարկային շուկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական միջավայրի, կարգավորող քաղաքականության, մրցակցային պայմանների և ֆինանսական ռիսկերի ազդեցությանը վարկային կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Հետազոտությունը ներկայացնում է առկա խնդիրների բացահայտում, գնահատման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններ և առաջարկություններ՝ ուղղված ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և վարկային համակարգի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆինանսիստների, տնտեսագետների, բանկային և վարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և մասնագետների համար։ Ցանկում ներառված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման արդի ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է անցումային շրջանի տնտեսության պետական կարգավորման ծրագրանպատակային մոտեցման ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով տնտեսական վերափոխումների պայմաններում պետական կառավարման, նպատակների սահմանման, ծրագրերի մշակման և դրանց իրականացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը վերաբերում է հատկապես այն տնտեսություններին, որոնք կենտրոնացված կամ վարչահրամայական համակարգից անցնում են շուկայական հարաբերությունների, ինչի ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել տնտեսական կայունություն, կառուցվածքային փոփոխություններ, արտադրության վերականգնում, սեփականության հարաբերությունների վերափոխում և սոցիալական խնդիրների կառավարում։ Այս աշխատությունը Վ. Հ. Թորոսյանի դոկտորական ատենախոսությունն է, որը ներկայացվել է Երևանի պետական ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտում 1997 թվականին՝ տնտեսագիտության երկու մասնագիտություններով՝ Ը.00.02 և Ը.00.08։ Հետազոտության հիմքում ծրագրանպատակային կառավարման գաղափարն է, որի համաձայն՝ անցումային տնտեսության առանձին խնդիրները պետք է դիտարկվեն ոչ թե մեկուսացված միջոցառումների, այլ փոխկապակցված նպատակների, խնդիրների, միջոցների և ակնկալվող արդյունքների համակարգի շրջանակում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տնտեսական քաղաքականության ընդհանուր նպատակները վերածել կոնկրետ ծրագրերի՝ սահմանելով դրանց իրականացման փուլերը, անհրաժեշտ ռեսուրսները, պատասխանատու կառույցները և գնահատման չափանիշները։ Անցումային տնտեսության պայմաններում նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է, քանի որ տնտեսական համակարգի փոփոխությունը ներառում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործընթացներ՝ սեփականաշնորհում, շուկաների ձևավորում, մրցակցային միջավայրի ստեղծում, ֆինանսական համակարգի վերակազմավորում, գնագոյացման ազատականացում, պետական ձեռնարկությունների վերափոխում և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմների ձևավորում։ Աշխատության մեջ կարող է վերլուծվել նաև այն հարցը, թե ինչպես պետք է համադրվեն շուկայական ինքնակարգավորման մեխանիզմները և պետական միջամտությունը։ Անցումային փուլում շուկայի ինստիտուտները դեռևս լիարժեք ձևավորված չեն, ինչի հետևանքով պետությունը կարող է ունենալ կարևոր դեր մակրոտնտեսական կայունության պահպանման, առաջնահերթ ոլորտների զարգացման, ենթակառուցվածքների ձևավորման և սոցիալական հետևանքների մեղմացման գործում։ Միևնույն ժամանակ պետական միջամտությունը պետք է ունենա հստակ նպատակներ և չափելի արդյունքներ, որպեսզի չվերածվի տնտեսության վարչական կառավարման վերականգնման։ Ծրագրանպատակային հայեցակետը հենց այս հակասության կառավարման գործիքներից մեկն է՝ պետական քաղաքականությունը կապելով հստակ ձևակերպված նպատակների և դրանց հասնելու համար նախատեսված միջոցառումների հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տնտեսական զարգացման առաջնահերթությունների որոշումը։ Անցումային տնտեսությունում բոլոր խնդիրները միաժամանակ լուծելն իրատեսական չէ, քանի որ ֆինանսական, նյութական և մարդկային ռեսուրսները սահմանափակ են։ Հետևաբար անհրաժեշտ է առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնց զարգացումը կարող է առավել մեծ ազդեցություն ունենալ ամբողջ տնտեսության վրա։ Այդպիսիք կարող են լինել արդյունաբերության վերականգնումը, ներդրումների խթանումը, արտահանման ընդլայնումը, զբաղվածության պահպանումը, ֆինանսական համակարգի կայունացումը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացումը և տեխնոլոգիական արդիականացումը։ Ծրագրերի արդյունավետության գնահատման համար կարող են կիրառվել տնտեսական աճի, արտադրողականության, զբաղվածության, ներդրումների, եկամուտների, արտահանման և այլ ցուցանիշներ։ Կարևոր է ոչ միայն ծրագիր ունենալը, այլև դրա իրականացման արդյունքների մշտադիտարկումը և անհրաժեշտության դեպքում ծրագրային միջոցառումների վերանայումը։ Աշխատանքի գաղափարական հիմքը հատկապես արդիական է Հայաստանի 1990-ականների տնտեսական վերափոխումների համատեքստում։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հայաստանի տնտեսությունը բախվեց արտադրական կապերի խզման, տնտեսական անկման, գործազրկության, գնաճի, ֆինանսական սահմանափակումների և կառուցվածքային վերափոխումների խնդիրներին։ Այդ պայմաններում պետական տնտեսական քաղաքականության համար առանցքային էր ոչ միայն շուկայական ինստիտուտների ստեղծումը, այլև տնտեսության վերականգնման և զարգացման նպատակների համակարգված ձևակերպումը։ Հետազոտության ծրագրանպատակային մոտեցումը կարող է դիտարկվել հենց այսպիսի բարդ և բազմաշերտ միջավայրում պետական կարգավորման արդյունավետության բարձրացման տեսական ու մեթոդաբանական գործիք։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է տնտեսական քաղաքականության ծրագրավորման կատարելագործման հետ։ Դրա մոտեցումները կարող են օգտագործվել պետական նպատակային ծրագրերի ձևավորման, առաջնահերթությունների ընտրության, ռեսուրսների բաշխման, ծրագրերի փոխկապակցման և դրանց արդյունքների գնահատման համար։ Ժամանակակից Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության մեջ նույնպես կիրառվում են նպատակային ծրագրեր՝ օրինակ արտադրողականության բարձրացմանն ու բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների ներգրավմանը ուղղված ծրագրեր, ինչը ցույց է տալիս ծրագրային գործիքների շարունակական կիրառությունը պետական տնտեսական քաղաքականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը անցումային տնտեսության կարգավորումը դիտարկում է որպես նպատակների, խնդիրների, ռեսուրսների և միջոցառումների փոխկապակցված համակարգ, որտեղ պետության հիմնական խնդիրներից է տնտեսական վերափոխումների ուղղությունների հստակեցումը, առաջնահերթությունների ընտրությունը և դրանց իրականացման արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը։ Ծրագրանպատակային հայեցակետի միջոցով առաջարկվում է անցումային շրջանի բարդ տնտեսական գործընթացները համակարգել այնպես, որ պետական միջամտությունը լինի նպատակային, հիմնավորված և արդյունքահեն՝ նպաստելով տնտեսության կայունացմանը, կառուցվածքային վերափոխմանը և երկարաժամկետ զարգացման հիմքերի ձևավորմանը։

Այլ առարկաներ

Լիզինգը ֆինանսական գործարք է, որի ընթացքում լիզինգատուն (սովորաբար ֆինանսական կազմակերպություն կամ լիզինգային ընկերություն) ձեռք է բերում որոշակի գույք՝ մեքենա, սարքավորում, տեխնիկա կամ այլ հիմնական միջոց և այն տրամադրում է լիզինգառուին օգտագործման համար որոշակի ժամանակահատվածով՝ պարբերական վճարների դիմաց՝ պահպանելով սեփականության իրավունքը իր մոտ կամ պայմանագրի ավարտին փոխանցելով այն լիզինգառուին։ Լիզինգը համարվում է վարկավորման և վարձակալության համակցված ձև, քանի որ այն թույլ է տալիս բիզնեսներին կամ անհատներին օգտագործել անհրաժեշտ գույքը առանց անմիջապես ամբողջ գումարը վճարելու։ Լիզինգի հիմնական տեսակներն են ֆինանսական լիզինգը, որի դեպքում պայմանագրի ավարտին գույքը սովորաբար անցնում է լիզինգառուի սեփականությանը, և օպերատիվ լիզինգը, որի դեպքում գույքը վերադարձվում է լիզինգատուին։ Կա նաև հետգնման (sale and leaseback) ձևը, երբ կազմակերպությունը վաճառում է իր գույքը և անմիջապես հետ է վերցնում այն լիզինգով՝ ստանալով լրացուցիչ ֆինանսական միջոցներ։ Լիզինգի հիմնական առավելություններից են սկզբնական մեծ ներդրումների բացակայությունը, հարկային որոշ առավելություններ, տեխնիկայի և սարքավորումների արագ հասանելիությունը և ֆինանսական բեռի բաշխումը ժամանակի ընթացքում։ Այն հատկապես կարևոր է փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս զարգացնել արտադրությունը առանց մեծ կապիտալ ծախսերի։ Սակայն լիզինգը ունի նաև որոշ թերություններ, օրինակ՝ ընդհանուր ծախսերի բարձրացում երկարաժամկետ կտրվածքով և պայմանագրային սահմանափակումներ։ Լիզինգը ժամանակակից տնտեսության մեջ կարևոր ֆինանսական գործիք է, որը նպաստում է բիզնեսի զարգացմանը և ներդրումների արդյունավետ կառավարմանը։