Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловСельское хозяйство
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Информационный указатель (1978, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների, մեքենայացման, արտադրության կազմակերպման և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության վերաբերյալ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից գիտական և գործնական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, նորարարական փորձի կիրառմանը և ոլորտի զարգացման համար կարևոր տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Обновлено. 2026-11-02
История
Հայոց եկեղեցու պատմության վիմագրագիտական և պատմագիտական ուսումնասիրություններ․ գիտական հոդվածների ժողովածու
Գիտական հոդվածների ժողովածուն նվիրված է Հայոց եկեղեցու պատմության տարբեր հարցերի ուսումնասիրմանը՝ համադրելով վիմագրագիտական և պատմագիտական մոտեցումները։ Վիմական արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուրներ են եկեղեցական կառույցների, հոգևորականների, բարերարների, նվիրատվությունների, շինարարական աշխատանքների և համայնքային կյանքի պատմությունը բացահայտելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական հաստատությունների ձևավորումն ու զարգացումը, հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերությունները, տարբեր ժամանակաշրջաններում եկեղեցու հասարակական դերը, ինչպես նաև կրոնական ու մշակութային կյանքի առանձնահատկությունները։ Ժողովածուում ներկայացված ուսումնասիրությունների ընդհանուր ուղղվածությունը թույլ է տալիս դիտարկել արձանագրությունները ոչ միայն որպես գրավոր հուշարձաններ, այլև որպես պատմական հիշողության կրողներ, որոնք տեղեկություններ են պահպանել անձանց, իրադարձությունների, ժամանակագրության, շինարարական նախաձեռնությունների և նվիրատվական ավանդույթների մասին։ Վիմագրական նյութերի պատմագիտական քննությունը կարևոր նշանակություն ունի պատմական փաստերի ճշգրտման, սկզբնաղբյուրների համադրման և եկեղեցական պատմության քիչ ուսումնասիրված հարցերի լուսաբանման համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցու պատմությամբ, վիմագրությամբ, միջնադարյան մշակույթով և պատմական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-11-03
Педагогика
Ոչ ստանդարտ խնդիրների և մեթոդների կիրառությունը մաթեմատիկայի դպրոցական դասընթացի ուսուցման գործընթացում
Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկայի դպրոցական դասընթացում ոչ ստանդարտ խնդիրների և դրանց լուծման տարբեր մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են սովորական ուսումնական խնդիրներից տարբերվող, ստեղծագործական և բազմաքայլ առաջադրանքները նպաստել սովորողների մաթեմատիկական մտածողության, տրամաբանության, վերլուծական կարողությունների և ինքնուրույն խնդիրներ լուծելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատանքում ոչ ստանդարտ խնդիրները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լրացուցիչ բարդ վարժություններ, այլև որպես ուսուցման արդյունավետ միջոց, որը հնարավորություն է տալիս սովորողին կիրառել արդեն ձեռք բերած գիտելիքները նոր և անսովոր իրավիճակներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մեթոդների կիրառմանը, ինչպիսիք են խնդրի պայմանների վերլուծությունը, տարբերակների համակարգված դիտարկումը, հակասության մեթոդը, ինդուկտիվ և դեդուկտիվ դատողությունները, մաթեմատիկական մոդելավորումը, գրաֆիկական պատկերումը, համեմատությունը, ընդհանրացումը և լուծման տարբեր եղանակների որոնումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ուսուցչի դերին՝ խնդիրների ընտրության, դրանց բարդության աստիճանի որոշման և սովորողների տարիքային ու անհատական առանձնահատկություններին համապատասխանեցման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև դասի տարբեր փուլերում ոչ ստանդարտ խնդիրների կիրառմանը՝ նոր նյութի յուրացման, գիտելիքների ամրապնդման, կրկնության, ստուգման և ստեղծագործական կարողությունների զարգացման նպատակով։ Առանձին ուշադրության է արժանի սովորողների ակտիվ մասնակցության խթանումը, քանի որ նման խնդիրները հաճախ պահանջում են ոչ թե պատրաստի ալգորիթմի մեխանիկական կիրառում, այլ ինքնուրույն գաղափարի ձևակերպում և հիմնավորում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև սխալների վերլուծությունը և տարբեր լուծումների համեմատությունը, քանի որ դրանք սովորողին օգնում են գիտակցել սեփական մտածողության ընթացքը և զարգացնել մաթեմատիկական հիմնավորման կարողությունը։ Ոչ ստանդարտ առաջադրանքների համակարգված կիրառությունը կարող է նպաստել մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը, սովորելու մոտիվացիայի ամրապնդմանը և այն ընկալմանը, որ մաթեմատիկան միայն բանաձևերի ու կանոնների ամբողջություն չէ, այլ տրամաբանական մտածողություն և ստեղծագործական մոտեցում պահանջող գիտություն։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, ուսուցիչների վերապատրաստման ծրագրերի մասնակիցների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և մաթեմատիկական կրթության արդյունավետության հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-16
Медицина
Тактика ведения больных с острым толстокишечным кровотечением
Աշխատությունը նվիրված է սուր հաստաղիքային արյունահոսությամբ հիվանդների վարման մարտավարության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով ախտորոշման, վիճակի ծանրության արագ գնահատման, արյունահոսության աղբյուրի հայտնաբերման և բուժական ճիշտ ռազմավարության ընտրության վրա։ Այս վիճակը համարվում է շտապ բժշկական խնդիր, քանի որ զգալի արյան կորուստը կարող է կարճ ժամանակում հանգեցնել հեմոդինամիկ անկայունության, հյուսվածքային հիպօքսիայի և այլ ծանր բարդությունների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդների սկզբնական զննման և վիճակի կայունացման սկզբունքները, ներառյալ կենսական ցուցանիշների գնահատումը, շրջանառվող արյան ծավալի վերականգնումը և անհրաժեշտության դեպքում արյան բաղադրիչների փոխներարկումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արյունահոսության ինտենսիվության և հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատմանը, քանի որ բուժման հետագա մարտավարությունը մեծապես կախված է հեմոդինամիկ կայունությունից և շարունակվող արյունահոսության հավանականությունից։ Ախտորոշման կարևոր բաղադրիչ է էնդոսկոպիկ հետազոտությունը, որը որոշ դեպքերում հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հայտնաբերել արյունահոսության աղբյուրը, այլև անմիջապես իրականացնել հեմոստատիկ միջամտություն։ Բացի դրանից, կարող են կիրառվել համակարգչային տոմոգրաֆիկ անգիոգրաֆիա, անոթագրություն և այլ պատկերային մեթոդներ՝ հատկապես ակտիվ կամ դժվար տեղայնացվող արյունահոսության դեպքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հաստաղիքային արյունահոսության տարբեր պատճառների տարբերակմանը՝ ներառյալ դիվերտիկուլյար հիվանդությունը, անոթային արատները, նորագոյացությունները, իշեմիկ և բորբոքային ախտահարումները, ինչպես նաև հետվիրահատական կամ դեղորայքային գործոններով պայմանավորված վիճակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբերակված բուժական մոտեցումների ուսումնասիրությունը։ Կախված արյունահոսության աղբյուրից և ինտենսիվությունից՝ կարող են կիրառվել էնդոսկոպիկ հեմոստազի տարբեր մեթոդներ, անոթային էմբոլիզացիա կամ վիրաբուժական միջամտություն։ Հետազոտության մեջ կարող է գնահատվել նաև այն հանգամանքը, թե որ դեպքերում է անհրաժեշտ անցնել ավելի ինվազիվ բուժման և ինչպես կարելի է նվազեցնել կրկնվող արյունահոսության ու հետագա բարդությունների հավանականությունը։ Առանձին նշանակություն ունի դեղորայքային բուժման և հիվանդի մշտական հսկողության հարցը, հատկապես այն պացիենտների մոտ, որոնք օգտագործում են հակամակարդիչ կամ հակաթրոմբոցիտային դեղամիջոցներ։ Աշխատության նպատակներից է ձևավորել ախտորոշիչ և բուժական գործողությունների հաջորդականություն, որը թույլ կտա արագ գնահատել վտանգի աստիճանը, ընտրել համապատասխան հետազոտության մեթոդը և հնարավորինս կարճ ժամանակում վերահսկել արյունահոսությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել սուր հաստաղիքային արյունահոսությամբ հիվանդների վարման արդյունավետության բարձրացմանը, բարդությունների և մահացության նվազեցմանը և տարբեր մասնագիտությունների բժիշկների՝ վիրաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, էնդոսկոպիստների և շտապ բժշկության մասնագետների համագործակցության կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ընդհանուր և կոլոռեկտալ վիրաբույժներին, գաստրոէնտերոլոգներին, էնդոսկոպիստներին, շտապ բժշկության մասնագետներին, ռեանիմատոլոգներին և բժշկական կրթության ոլորտի հետազոտողներին։
Обновлено. 2026-09-14
Религия
Ավետարան ըստ Ղուկասի
Գիրքը պարունակում է Նոր Կտակարանի չորս կանոնական ավետարաններից մեկը՝ Ղուկասի Ավետարանը, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, հրաշքները, չարչարանքները, խաչելությունն ու հարությունը։ Պատումը կարևոր տեղ է հատկացնում Քրիստոսի ծննդյան և մանկության պատմություններին, նրա հասարակական ծառայության սկզբին, աշակերտների հետ հարաբերություններին և մարդկանց հոգևոր վերափոխմանն ուղղված ուսմունքին։ Ղուկասի Ավետարանի առանձնահատկություններից է ուշադրությունը մարդկային կարեկցանքի, ողորմածության, ներողամտության և հասարակության խոցելի խմբերի նկատմամբ հոգատարության գաղափարներին։ Այստեղ ներկայացված առակներն ու դրվագները բացահայտում են քրիստոնեական բարոյագիտության հիմնարար սկզբունքները՝ խոնարհությունը, սերը մերձավորի հանդեպ, ապաշխարությունը և հավատարմությունը։ Ավետարանի շարադրանքը կարևոր աղբյուր է վաղ քրիստոնեական համայնքների հավատալիքների, Հիսուսի կյանքի մասին ավետարանական ավանդության և Նոր Կտակարանի աստվածաբանական գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այն նշանակալի տեղ ունի քրիստոնեական պաշտամունքի, հոգևոր ընթերցանության և կրոնական կրթության մեջ՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով քրիստոնեական հավատքի առանցքային պատգամներին։
Обновлено. 2026-11-05
История
Քաղաքական ինքնության փոփոխության դինամիկան Թուրքիայում 1920-ական-2023 թթ. իսլամի և ազգայնականության սինթեզը
Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայում քաղաքական ինքնության ձևավորման և փոխակերպման երկարատև գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ 1920-ական թվականներից մինչև 2023 թվականը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով իսլամի և ազգայնականության փոխազդեցությանը և դրանց աստիճանական սինթեզին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից թուրքական քաղաքական ինքնությունը ձևավորվել է ոչ թե մեկ միասնական գաղափարախոսության ազդեցությամբ, այլ աշխարհիկության, թուրքական ազգայնականության, իսլամական պահպանողականության, արևմտականացման և ազգային ինքնիշխանության մասին պատկերացումների շարունակական մրցակցության ու վերաձևավորման պայմաններում։ Ուսումնասիրության սկզբնական փուլը կապված է հանրապետության հիմնադրման և քեմալական վերափոխումների հետ։ 1920-1930-ական թվականներին իրականացված աշխարհիկացման քաղաքականությունը, խալիֆայության վերացումը, կրթական և իրավական համակարգերի աշխարհիկացումը, ինչպես նաև պետական կառավարման մեջ կրոնի դերի սահմանափակումը նպատակ ունեին ստեղծելու ժամանակակից, կենտրոնացված և աշխարհիկ ազգային պետություն։ Միաժամանակ ազգայնականությունը դարձավ նոր պետական ինքնության կարևոր հենասյուներից մեկը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու այն հակասությունը, որ հանրապետական ազգակերտման գործընթացում իսլամը մի կողմից դուրս էր մղվում քաղաքական և պետական ինստիտուտներից, իսկ մյուս կողմից՝ հատկապես մահմեդական բնակչության համախմբման և ազգային միատարրության ձևավորման համատեքստում, շարունակում էր պահպանել ինքնության կարևոր բաղադրիչի նշանակությունը։ Հետագա տասնամյակներում բազմակուսակցական համակարգի հաստատումը փոխեց այդ հարաբերակցությունը։ 1950-ականներից սկսած կրոնական պահպանողականությունը աստիճանաբար ավելի տեսանելի դարձավ քաղաքական կյանքում, իսկ աշխարհիկ և կրոնական ուժերի հակասությունը դարձավ Թուրքիայի քաղաքական զարգացման առանցքային գծերից մեկը։ Հետազոտությունը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև 1960-1980-ական թվականներին, երբ իսլամական պահպանողականության, թուրքական ազգայնականության և հակակոմունիստական գաղափարների միաձուլումը նպաստեց թուրք-իսլամական սինթեզի գաղափարական ձևավորմանը։ Այդ գործընթացում իսլամը սկսեց ընկալվել ոչ միայն որպես հավատքի համակարգ, այլև որպես ազգային համախմբման, հասարակական պահպանողականության և քաղաքական ինքնության բաղադրիչ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է 1980-ականներից հետո քաղաքական իսլամի զարգացման ուսումնասիրությունը, հատկապես այն ժամանակաշրջանը, երբ իսլամական ուղղվածություն ունեցող քաղաքական ուժերը սկսեցին ավելի ակտիվորեն մասնակցել ընտրական պայքարին և պետական կառավարմանը։ Այս գործընթացը հանգեցրեց նրան, որ նախկինում իրար հակադիր համարվող իսլամական և ազգայնական գաղափարները աստիճանաբար սկսեցին հանդես գալ փոխլրացնող ձևով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 2000-ականներից հետո տեղի ունեցած փոփոխություններին և Արդարություն և զարգացում կուսակցության իշխանության շրջանում քաղաքական ինքնության վերափոխմանը։ Սկզբնական փուլում այդ քաղաքականությունը համադրվում էր տնտեսական և քաղաքական բարեփոխումների, եվրոպական ինտեգրման և ավելի չափավոր պահպանողականության հետ, սակայն հետագայում, հատկապես 2010-ականներից, նկատվեց ավելի ընդգծված թուրք-իսլամական և ազգայնական ուղղություն։ Հետազոտությունները այդ շրջադարձը կապում են ինչպես ներքաղաքական հակամարտությունների, այնպես էլ արտաքին քաղաքական զարգացումների հետ։ 2023 թվականը ուսումնասիրության ժամանակագրական սահմանագիծն է և հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչպիսի տեսք էր ստացել թուրքական քաղաքական ինքնությունը հանրապետության հիմնադրման հարյուրամյակի շրջանում։ Այդ փուլում իսլամական պահպանողականությունն ու ազգայնականությունը քաղաքական դաշտում հաճախ հանդես էին գալիս միասնական կամ փոխկապակցված հռետորաբանությամբ, ինչը հատկապես տեսանելի էր ընտրական դաշինքների և քաղաքական պայքարի շրջանակներում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն քաղաքական ինքնությունը դիտարկում է որպես փոփոխվող և պատմականորեն պայմանավորված երևույթ՝ ուսումնասիրելով ոչ միայն իշխանությունների պաշտոնական գաղափարախոսությունը, այլև հասարակական խմբերի, կուսակցությունների, մտավորական շրջանակների և քաղաքական շարժումների դերակատարությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են աշխարհիկությունն ու կրոնականությունը, ազգայնականությունն ու իսլամական ինքնությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում վերաիմաստավորվել և միավորվել նոր քաղաքական ձևերի մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել Թուրքիայի ներքաղաքական զարգացման, պետական ինքնության, կուսակցական համակարգի, հասարակական-քաղաքական բևեռացման և տարածաշրջանային քաղաքականության ընկալման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, թուրքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և Թուրքիայի ժամանակակից քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-17