Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Ծծմբի և Thiobacillus բակտերիալ խտանյութի ազդեցությունը հլածուկի (Brassica napus ssp. olieferum) բույսերում ֆոսֆորի և ծանր մետաղների կլանման վրա իիհ կարբոնատային հողերի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է կարբոնատային հողերում աճեցվող հլածուկի սննդային և տարրային կազմի վրա ծծմբի ու ծծումբ օքսիդացնող Thiobacillus խմբի մանրէների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆոսֆորի մատչելիությանը և ծանր մետաղների կլանմանը։ Հետազոտության հիմքում հող–մանրէներ–բույս փոխազդեցության համակարգն է, որի շրջանակում դիտարկվում է, թե հողի քիմիական միջավայրի փոփոխությունները ինչպես կարող են անդրադառնալ սննդատարրերի շարժունակության, արմատային համակարգի կողմից դրանց յուրացման և բույսի տարբեր օրգաններում կուտակման վրա։ Կարբոնատային հողերում ֆոսֆորի մի մասը կարող է գտնվել բույսերի համար սահմանափակ մատչելիությամբ ձևերում, ուստի ուսումնասիրվում է ծծմբի կենսաբանական փոխակերպումների հնարավոր նշանակությունը հողի միջավայրի և ֆոսֆորային միացությունների հասանելիության փոփոխության տեսանկյունից։ Միաժամանակ քննության են առնվում ծանր մետաղների շարժունակության փոփոխությունները, քանի որ հողի թթվահիմնային հատկությունների և մանրէաբանական ակտիվության փոփոխությունը կարող է տարբեր կերպ անդրադառնալ առանձին տարրերի վարքի վրա։ Հլածուկը դիտարկվում է որպես հողից հանքային տարրեր յուրացնող գյուղատնտեսական մշակաբույս, որի աճի, կենսազանգվածի և տարրային կազմի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կիրառվող գործոնների ընդհանուր ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հողի հատկությունների, բույսի սննդային վիճակի և ֆոսֆորի ու մետաղական տարրերի կուտակման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների վերլուծությունը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել տարբեր պայմաններում աճեցված բույսերի արձագանքը՝ բացահայտելու ծծմբային և մանրէաբանական գործոնների առանձին ու համակցված ազդեցությունների ընդհանուր միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հողի կենսաբանական գործընթացների նշանակությանը բույսերի հանքային սնուցման կարգավորման և կարբոնատային հողերի ագրոքիմիական հատկությունների փոփոխության մեջ։ Ստացված օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել ֆոսֆորային սնուցման արդյունավետության, հողում ծանր մետաղների կենսամատչելիության և բույսերում դրանց հնարավոր կուտակման փոխհարաբերությունների գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և հողային մանրէաբանության մոտեցումները՝ կարբոնատային հողերում սննդատարրերի և մետաղների վարքի կենսաերկրաքիմիական առանձնահատկությունները պարզաբանելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Ծծմբի և Thiobacillus բակտերիալ խտանյութի ազդեցությունը հլածուկի (Brassica napus ssp. olieferum) բույսերում ֆոսֆորի և ծանր մետաղների կլանման վրա իիհ կարբոնատային հողերի պայմաններում
    Online

    Literature

    Տիեզերաց ճշմարտությունը Պարույր Սևակի «Մարդը ափի մեջ» ժողովածուում

    Սա գրականագիտական և փիլիսոփայական ուղղվածության ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Պարույր Սևակի «Մարդը ափի մեջ» ժողովածուում տիեզերական ճշմարտության գաղափարի գեղարվեստական դրսևորումների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է մարդու և տիեզերքի փոխհարաբերության փիլիսոփայական ընկալումը, անհատի գոյաբանական նշանակության ընդգծումը և համամարդկային արժեքների որոնումը Սևակի պոեզիայում։ Վերլուծվում են ժողովածուի բանաստեղծություններում արտահայտված գոյաբանական հարցադրումները, մարդկային գիտակցության սահմանների ընդլայնման փորձերը և աշխարհի ամբողջականության ընկալման գեղարվեստական ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերային համակարգին, մետաֆորիկ մտածողությանը և լեզվական արտահայտչամիջոցներին, որոնք ձևավորում են «մարդ–տիեզերք» հարաբերության յուրահատուկ փիլիսոփայական տարածություն։ Քննարկվում է նաև Սևակի ստեղծագործության տեղը XX դարի հայ պոեզիայի մեջ՝ մոդեռնիստական և հումանիստական գաղափարների համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և փիլիսոփայական պոետիկայի ոլորտներում՝ բացահայտելով Սևակի ստեղծագործության տիեզերական և գոյաբանական խորքային շերտերը։

    Updated: 2026-09-03
    Տիեզերաց ճշմարտությունը Պարույր Սևակի «Մարդը ափի մեջ» ժողովածուում
    Online

    Medicine

    Բժշկություն, հատոր 1

    Բժշկությանը նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է մարդու առողջության, օրգանիզմի գործունեության, հիվանդությունների և դրանց կանխարգելման ու բուժման վերաբերյալ բժշկական գիտելիքների ամբողջություն։ Այն պատկանում է այն գիտակրթական գրականությանը, որի նպատակն է բժշկությունը ներկայացնել որպես համակարգված գիտելիքների բնագավառ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով առողջության պահպանման, հիվանդությունների ճանաչման և բուժական մոտեցումների հիմնական սկզբունքներին։ Աշխատության բովանդակության հիմքում բժշկական գիտության տեսական և գործնական նշանակությունն է՝ մարդու մարմնի, նրա բնականոն վիճակի և տարբեր խանգարումների մասին գիտելիքների տարածումը։ Բժշկության վերաբերյալ նմանատիպ ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել բժշկական կրթության զարգացման, մասնագիտական բառապաշարի ձևավորման և առողջապահական գիտելիքների ընդլայնման գործում։ Դրանք նպաստել են նաև բժշկական հասկացությունների հայերեն ներկայացմանը՝ հնարավորություն տալով հայերեն ընթերցողին հաղորդակից դառնալ ժամանակի բժշկական մտքին և գիտական առաջընթացին։ Աշխատությունը արժեքավոր է ոչ միայն բժշկությամբ հետաքրքրվողների և այդ բնագավառի գիտելիքներ ձեռք բերողների, այլև հայ գիտության ու կրթության պատմությամբ զբաղվողների համար։ Այն արտացոլում է հայերեն գիտական գրականության ձևավորման և զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը՝ բժշկական գիտելիքը հասանելի դարձնելու, մասնագիտական կրթությունը խթանելու և գիտական տեղեկությունը մայրենի լեզվով տարածելու ձգտումը։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել բժշկության պատմության, հայերեն մասնագիտական գրականության, գիտական թարգմանության և կրթական մշակույթի ուսումնասիրողներին՝ որպես հայ բժշկական գրքի պատմության նշանակալի նմուշ։

    Updated: 2026-11-13
    Բժշկություն, հատոր 1
    Online

    Other Subjects

    1838 թվականի օրացույց՝ ըստ Քրիստոսի և Հայոց ՌՄՁԷ թվականի

    Հրատարակությունը ներկայացնում է 1838 թվականի օրացուցային կառուցվածքը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան թվականով ընդունված ժամանակագրությունը և Հայոց թվականության համակարգը։ Այն նախատեսված էր տարվա օրերի ու ամիսների հաջորդականությունը պարզորոշ ներկայացնելու և ընթերցողին ժամանակի հաշվարկման մեջ կողմնորոշելու համար։ Օրացույցի նման հրատարակությունները 19-րդ դարի հայ հասարակական ու եկեղեցական կյանքում ունեին գործնական նշանակություն․ դրանց միջոցով կազմակերպվում էին առօրյա աշխատանքները, ընտանեկան և համայնքային միջոցառումները, ինչպես նաև կրոնական արարողություններն ու տոնակատարությունները։ Դրանցում սովորաբար տեղ էին գտնում եկեղեցական տոների, սրբերի հիշատակության օրերի, պահքի շրջանների և շաբաթական օրերի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք օգնում էին պահպանել ծիսական տարվա հաջորդականությունը։ Հայկական թվականության և քրիստոնեական թվագրության զուգահեռ կիրառությունը կարևոր է նաև ժամանակագրական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն էր տալիս նույն իրադարձությունները կամ ամսաթվերը դիտարկել տարբեր հաշվարկային համակարգերով։ Լազարյան ճեմարանի տպագրական գործունեության շրջանակում ստեղծված այս օրացույցը կարելի է դիտարկել որպես կրթական և տեղեկատվական նշանակություն ունեցող հրատարակություն, որը նպաստում էր ժամանակի հաշվառման վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը։ Այն արժեքավոր է հայ օրացուցային ավանդույթների, եկեղեցական ժամանակագրության և 19-րդ դարի հայկական տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-08
    1838 թվականի օրացույց՝ ըստ Քրիստոսի և Հայոց ՌՄՁԷ թվականի
    Online

    Technology

    Քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական տարածքների ստորգետնյա ջրերի ողողումից պաշտպանության մեթոդների մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների ստորերկրյա ջրերով ողողման կանխարգելման ու դրանց բացասական ազդեցություններից պաշտպանության ինժեներական, հիդրոերկրաբանական և բնապահպանական մեթոդների մշակմանը։ Քննարկվում են ստորերկրյա ջրերի մակարդակի բարձրացման հիմնական պատճառները, բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը ջրային ռեժիմի փոփոխությունների վրա, ինչպես նաև տարածքների ջրակալման հետևանքով առաջացող տնտեսական և էկոլոգիական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային կառուցապատված տարածքներում շենքերի հիմքերի, ստորգետնյա հաղորդակցությունների, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և ինժեներական կառույցների պաշտպանության անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական հողերի գերխոնավացման, հողերի երկրորդային աղակալման, բերքատվության նվազման և հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման սահմանափակումների հնարավոր պատճառները։ Անդրադարձ է կատարվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակի կարգավորման, դրենաժային համակարգերի նախագծման, ջրահեռացման կազմակերպման և ջրապաշտպան կառույցների կիրառման տեխնոլոգիական լուծումներին։ Կարևորվում են հիդրոերկրաբանական հետազոտությունների, ջրային հաշվեկշռի գնահատման, ֆիլտրացիոն գործընթացների մոդելավորման և տարածքների ինժեներաերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրության մեթոդները։ Դիտարկվում են պաշտպանական միջոցառումների տեխնիկական ու տնտեսական արդյունավետության գնահատման, ջրահեռացման համակարգերի շահագործման և բնական միջավայրի վրա դրանց ազդեցության նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է քաղաքաշինական, գյուղատնտեսական և ջրատնտեսական միջոցառումների համատեղ պլանավորման նշանակությունը՝ տարածքների անվտանգ ու կայուն օգտագործման ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հիդրոերկրաբանների, հիդրոտեխնիկների, քաղաքաշինարարների, հողագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական տարածքների ստորգետնյա ջրերի ողողումից պաշտպանության մեթոդների մշակումը
    Online

    Linguistics

    Жанрово-дискурсивные особенности языка политической рекламы (на материале англо-американских предвыборных листовок)

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական գովազդի լեզվի ժանրային և դիսկուրսային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ անգլո-ամերիկյան նախընտրական թռուցիկների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական հաղորդակցության այն ձևերն են, որոնց միջոցով նախընտրական քարոզարշավների ընթացքում թեկնածուները, կուսակցությունները և քաղաքական ուժերը ձգտում են ազդել ընտրողների ընկալումների, վերաբերմունքի և որոշումների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում քաղաքական գովազդային տեքստերի կառուցվածքային, լեզվական, ոճական և հաղորդակցական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանցում կիրառվող համոզման և ազդեցության ռազմավարություններին։ Առանձին դիտարկվում են նախընտրական թռուցիկների ժանրային բնույթը, դրանց նպատակային ուղղվածությունը, հասցեատիրոջ հետ հաղորդակցական կապի կառուցման եղանակները և այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ քաղաքական ուղերձը ներկայացվում է որպես համոզիչ, վստահելի և ընտրողի համար նշանակալի։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական գովազդի մեջ օգտագործվող բառապաշարի, շարահյուսական կառույցների, գնահատողական արտահայտությունների, հուզական և ռետորիկական միջոցների, կարգախոսների ու կոչերի գործառույթները։ Կարևոր ուշադրություն է հատկացվում նաև դրական ինքնաներկայացման և քաղաքական հակառակորդների բացասական ներկայացման մեխանիզմներին, ինչպես նաև «մենք»-ի և «նրանք»-ի հակադրության միջոցով ընտրողների հետ խմբային նույնականացման ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ քաղաքական գովազդը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության փոխանցման միջոց, այլև որպես նպատակաուղղված դիսկուրսային պրակտիկա, որտեղ լեզվական ընտրությունները փոխկապակցված են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային համատեքստերի հետ։ Անգլո-ամերիկյան նախընտրական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են տարբեր քաղաքական հաղորդագրություններ ձևակերպվում, ինչ արժեքներ և գաղափարներ են շեշտադրվում, ինչպես են կառուցվում թեկնածուի կերպարը և ընտրողի նկատմամբ ուղղված ազդեցության ռազմավարությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբանությամբ, դիսկուրսի վերլուծությամբ, քաղաքական հաղորդակցությամբ, մեդիա ուսումնասիրություններով, հասարակայնության հետ կապերով և գովազդով զբաղվող ուսանողներին, հետազոտողներին ու մասնագետներին, քանի որ այն ցույց է տալիս լեզվի և քաղաքական ազդեցության սերտ փոխկապակցվածությունը։

    Updated: 2026-09-07
    Жанрово-дискурсивные особенности языка политической рекламы (на материале англо-американских предвыборных листовок)