Клинико-функциональные особенности одномоментной хирургической коррекции врожденных и приобретенных деформаций наружного носа и внутриносовых структур

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մարդու բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու սահմանադրական իրավունքի իրացման ներպետական իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել առողջության պահպանման և բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերը, դրա իրականացման մեխանիզմները և այն իրավական խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ այդ իրավունքի գործնական իրացման ընթացքում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են մարդու առողջության պահպանման իրավունքի սահմանադրական երաշխիքները, բժշկական օգնության և սպասարկման ոլորտը կարգավորող օրենսդրությունը, պետության և առողջապահական ծառայություններ մատուցող անձանց պարտականությունները, ինչպես նաև պացիենտների հիմնական իրավունքներն ու օրինական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության հասանելիության, հավասարության, որակի և ժամանակին տրամադրման իրավական երաշխիքներին, ինչպես նաև բժշկական ծառայությունների կազմակերպման և ֆինանսավորման հետ կապված իրավական հարաբերություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքի սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորման համադրությունը՝ բացահայտելու իրավական նորմերի միջև հնարավոր անհամապատասխանությունները, կարգավորման բացերը և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև բժշկական գաղտնիության, տեղեկացված համաձայնության, բժշկական միջամտությունից հրաժարվելու, անձնական տվյալների պաշտպանության և բժշկական ծառայությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն ստանալու հետ կապված իրավական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել մարդու խախտված իրավունքների պաշտպանության ներպետական մեխանիզմները, այդ թվում՝ վարչական և դատական պաշտպանության հնարավորությունները, ինչպես նաև առողջապահության ոլորտում պետական վերահսկողության և պատասխանատվության միջոցները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու սահմանադրական իրավունքի պաշտպանության և իրականացման մեխանիզմների կատարելագործմանը, օրենսդրական բացերի բացահայտմանը և առողջապահական իրավահարաբերությունների առավել արդյունավետ կարգավորմանը։

Литература

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Վիլհելմ Տելլի մասին հայտնի պատմական-գեղարվեստական պատումը՝ կապված Շվեյցարիայի ազատագրական պայքարի և ազգային ինքնուրույնության գաղափարի հետ։ Վիլհելմ Տելլը շվեյցարական ավանդության մեջ ազատության, անձնական արժանապատվության և օտար տիրապետության դեմ դիմադրության խորհրդանիշ դարձած կերպար է։ Նրա պատմությունը սովորաբար կապվում է բռնակալ իշխանության դեմ անհատի ընդվզման, ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության և հայրենիքի ազատագրման ձգտման հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում ազատության ու արդարության գաղափարներն են, անհատի և իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև անձնական խիզախության դերը հասարակական պայքարում։ Վիլհելմ Տելլի կերպարի միջոցով բացահայտվում են հայրենասիրության, պատասխանատվության, պատվի և ժողովրդի միասնականության թեմաները։ Այս պատմական նյութը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական գրական և մշակութային ավանդույթում՝ տարբեր ժամանակներում վերամշակվելով գրական, թատերական և այլ գեղարվեստական ձևերով։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական դրամատուրգիայի, եվրոպական գրականության, ազատագրական շարժումների գեղարվեստական արտացոլման և ազատության գաղափարի գրական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատու է, որն ամփոփում և համակարգված ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը՝ ապահովելով մասնագիտական տեղեկատվության արագ և հարմար որոնման հնարավորություն։ Այն ներառում է տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքերի, գիտական հոդվածների, ժողովածուների, ցուցահանդեսների, թանգարանային գործունեության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության պահպանման թեմաներով հրապարակումների մատենագիտական նկարագրություններ։ Տեղեկատուն կազմված է տեղեկատվության համակարգված ներկայացման սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների, հեղինակների և հետազոտական ուղղությունների բազմազանության մեջ։ Այն կարևոր աղբյուր է գիտնականների, գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային կյանքի, արվեստի զարգացման և համապատասխան գիտական գրականության ուսումնասիրությամբ։ Հրատարակությունը նպաստում է մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը, գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը և մշակույթի ու արվեստի ոլորտներում կատարված հրապարակումների ամբողջական հաշվառմանը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատվական և փաստագրական աղբյուր։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ինքնահամընկնող և գերզուգորդական հանրահաշիվների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց կառուցվածքային հատկությունների, հիմնական հասկացությունների և հանրահաշվական փոխհարաբերությունների բացահայտման վրա։ Հետազոտությունը վերաբերում է աբստրակտ հանրահաշվի այնպիսի կառուցվածքների ուսումնասիրությանը, որոնցում բազմապատկման գործողությունը կարող է ունենալ ոչ սովորական համատեղելիության և զուգորդականության հատկություններ։ Ինքնահամընկնող հանրահաշիվների ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր է պարզել, թե ինչ պայմաններում են հանրահաշվական գործողությունները պահպանվում որոշակի փոխակերպումների կամ նույնականությունների նկատմամբ, ինչպես են այդ հատկությունները ազդում կառուցվածքի ներքին կազմակերպման վրա և ինչպիսի հետևանքներ են դրանք ունենում հանրահաշվի տարրերի փոխհարաբերությունների համար։ Գերզուգորդական հանրահաշիվների դեպքում առանցքային նշանակություն ունի զուգորդականության գաղափարի ընդլայնված կամ ուժեղացված ձևերի ուսումնասիրությունը։ Այդպիսի կառուցվածքներում բազմապատկման գործողությունների միջև կապերը նկարագրվում են հատուկ նույնություններով, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել տարրերի և ենթակառուցվածքների փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել համապատասխան հանրահաշիվների սահմանումները, օրինակները, ենթահանրահաշիվները, իդեալները, հոմոմորֆիզմները և այլ կառուցվածքային բաղադրիչներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի նույնությունների և հատկությունների վերլուծությանը, որոնք թույլ են տալիս դասակարգել հանրահաշիվների տարբեր տեսակները և ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև որոշակի հանրահաշվական օբյեկտների կառուցման մեթոդներ, դրանց հատկությունների ապացուցումներ և տարբեր դասերի միջև կապերի հաստատում։ Աբստրակտ հանրահաշվի տեսանկյունից նման ուսումնասիրությունները կարևոր են, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու դասական ասոցիատիվ և կոմուտատիվ հանրահաշիվների շրջանակը և դիտարկելու ավելի ընդհանուր հանրահաշվական համակարգեր։ Այդ համակարգերի ուսումնասիրությունը կարող է կապված լինել նաև օպերատորային հանրահաշիվների, Լիի տիպի կառուցվածքների, բազմագծային հանրահաշվի և այլ հարակից մաթեմատիկական ուղղությունների հետ։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել հանրահաշվական նույնությունների ձևակերպում և վերլուծություն, կառուցվածքային հատկությունների ապացուցում, օրինակների և հակաօրինակների կառուցում, ինչպես նաև տարբեր հանրահաշվական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրություն։ Այդ մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ոչ միայն նկարագրելու ուսումնասիրվող հանրահաշիվների հատկությունները, այլև բացահայտելու դրանց ներքին կառուցվածքի ընդհանուր օրինաչափությունները։ Թեման հատկապես կարևոր է ժամանակակից աբստրակտ հանրահաշվի շրջանակում, որտեղ ոչ ասոցիատիվ և ընդհանրացված հանրահաշվական համակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կառուցելու նոր տեսական մոդելներ և բացահայտելու տարբեր մաթեմատիկական օբյեկտների միջև խորքային կապեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բարդ և մասնագիտացված հանրահաշվական թեմա՝ ուսումնասիրելով ինքնահամընկնող և գերզուգորդական կառուցվածքների բնույթը, դրանց հիմնական հատկությունները, ներքին կազմակերպման սկզբունքները և հնարավոր փոխկապակցվածությունը այլ հանրահաշվական համակարգերի հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել աբստրակտ հանրահաշվով, ոչ ասոցիատիվ հանրահաշվով և ժամանակակից մաթեմատիկական կառուցվածքների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և մաթեմատիկայի մասնագիտությամբ ուսանողներին։

Философия

Մարդու բարոյական կյանքի, վարքագծի սկզբունքների և հասարակական հարաբերությունների փիլիսոփայական քննությանն ուղղված այս աշխատությունը ներկայացնում է բարոյագիտության հիմնարար գաղափարները՝ ուսումնասիրելով բարու և չարի, առաքինության և արատի, պարտքի և պատասխանատվության, ազատ կամքի և խղճի փոխհարաբերությունները։ Բարոյական փիլիսոփայությունը դիտարկվում է որպես փիլիսոփայական գիտելիքի կարևոր բնագավառ, որի հիմնական նպատակն է բացահայտել մարդկային արարքների բարոյական հիմքերը, սահմանել արժանապատիվ կյանքի սկզբունքները և պարզաբանել այն արժեքները, որոնցով պետք է առաջնորդվի անհատը սեփական որոշումների ու հասարակական հարաբերությունների մեջ։ Աշխատության գաղափարական առանցքը մարդու բարոյական բնույթի և նրա գործողությունների պատասխանատվության ուսումնասիրությունն է։ Մարդը ներկայացվում է որպես գիտակցված ընտրություն կատարելու ունակ էակ, որի վարքը պայմանավորված է ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև ներքին համոզմունքներով, խղճով, դաստիարակությամբ և բարոյական սկզբունքներով։ Այս տեսանկյունից բարոյագիտությունը կոչված է օգնելու մարդուն տարբերելու ճիշտն ու սխալը, գնահատելու սեփական արարքների հետևանքները և ձևավորելու պատասխանատու վերաբերմունք իր, մերձավորների ու հասարակության նկատմամբ։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է բարու և չարի փիլիսոփայական իմաստավորումը։ Բարին դիտարկվում է որպես մարդկային համակեցության, արդարության, ներդաշնակության և հասարակական բարօրության հիմք, իսկ չարը՝ որպես բարոյական կարգը խաթարող և մարդկային հարաբերությունները վնասող երևույթ։ Այս հակադրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բարոյական գնահատականի չափանիշները և մարդու վարքագծի կարգավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի առաքինությունների և արատների փոխհարաբերությունները։ Առաքինությունները՝ արդարությունը, խոհեմությունը, արիությունը, չափավորությունը, ազնվությունը, համբերությունը և բարեգործությունը, դիտարկվում են որպես բարոյական անհատականության ձևավորման անհրաժեշտ պայմաններ։ Դրանց հակադիր արատները՝ եսասիրությունը, ագահությունը, հպարտությունը, նախանձը և անարդարությունը, ներկայացնում են այնպիսի վարքագծային դրսևորումներ, որոնք խոչընդոտում են ինչպես անհատի հոգևոր զարգացմանը, այնպես էլ հասարակական համերաշխությանը։ Բարոյական կատարելագործումը ենթադրում է առաքինությունների գիտակցված զարգացում և սեփական թերությունների հաղթահարում։ Աշխատության գաղափարական շրջանակում կարևոր տեղ ունի նաև խղճի և բարոյական պարտքի խնդիրը։ Խիղճը հանդես է գալիս որպես մարդու ներքին բարոյական դատավոր, որն օգնում է գնահատել սեփական արարքները և տարբերել պարտավորությունները անձնական ցանկություններից։ Բարոյական պարտքը դիտարկվում է որպես այն սկզբունքների ամբողջություն, որոնք մարդը պետք է կատարի անկախ անձնական շահից կամ արտաքին հանգամանքներից։ Այս համատեքստում ուսումնասիրման կարևոր խնդիր է դառնում ազատ կամքի և պատասխանատվության փոխհարաբերությունը։ Եթե մարդն ունի ընտրության հնարավորություն, ապա պատասխանատու է նաև իր ընտրության հետևանքների համար։ Այս սկզբունքը բարոյական վարքագծին հաղորդում է գիտակցված և նպատակային բնույթ։ Հասարակական հարաբերությունների տեսանկյունից բարոյական փիլիսոփայությունը կարևորում է արդարության, փոխադարձ հարգանքի, ճշմարտասիրության և ընդհանուր բարօրության սկզբունքները։ Մարդը չի դիտարկվում մեկուսացված անհատականություն, այլ հասարակության անդամ, որի գործողություններն անմիջական ազդեցություն ունեն ուրիշների կյանքի վրա։ Ուստի բարոյական վարքը ենթադրում է սեփական շահերի և ընդհանուր բարիքի ներդաշնակեցում, հասարակական պարտականությունների կատարում և ուրիշների իրավունքների նկատմամբ հարգանք։ Այս մոտեցմամբ բարոյագիտությունը ձեռք է բերում ոչ միայն անհատական, այլև հասարակական նշանակություն՝ դառնալով քաղաքացիական պատասխանատվության և համակեցության կարգավորման գաղափարական հիմքերից մեկը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մարդու դաստիարակության և բարոյական զարգացման խնդիրը։ Բարոյական նկարագիրը ձևավորվում է ընտանիքի, կրթության, հասարակական միջավայրի և անձնական փորձի ազդեցությամբ։ Մարդու վարքագիծը կատարելագործելու համար անհրաժեշտ են գիտելիք, ինքնաքննություն, կամքի ուժ և բարոյական սկզբունքներին հետևողականություն։ Կրթությունը այս առումով դիտարկվում է ոչ միայն որպես մտավոր զարգացման միջոց, այլև որպես արժեհամակարգի ձևավորման կարևոր պայման։ Բարոյական գիտելիքը պետք է դառնա գործնական վարքագծի ուղեցույց՝ նպաստելով անհատի պատասխանատու և արժանապատիվ կյանքին։ Աշխատության փիլիսոփայական նշանակությունը պայմանավորված է նաև բարոյագիտության և կրոնական աշխարհայացքի փոխհարաբերության ուսումնասիրության հնարավորությամբ։ Հայ մտավոր և կրթական ավանդույթում բարոյական սկզբունքների քննությունը հաճախ կապված էր քրիստոնեական ուսմունքի, բնական իրավունքի և դասական փիլիսոփայական ժառանգության հետ։ Այդ շրջանակում մարդու բարոյական կատարելագործումը դիտարկվում էր որպես բանականության, խղճի, ազատ կամքի և հոգևոր արժեքների համադրման արդյունք։ Բարոյականության սկզբունքները ներկայացվում էին որպես անհատի և հասարակության կյանքի կարգավորման անհրաժեշտ հիմք։ Գրական-գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է փիլիսոփայական և բարոյագիտական գրականության ավանդույթին։ Այս բնագավառին բնորոշ են հասկացությունների սահմանումը, գաղափարների տրամաբանական դասակարգումը, բարոյական խնդիրների համակարգված քննությունը և տեսական դրույթների կապակցումը մարդկային կյանքի գործնական հարցերի հետ։ Բարոյական փիլիսոփայությունը միավորում է փիլիսոփայական վերլուծությունը և դաստիարակչական նպատակը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ոչ միայն ծանոթանալու բարոյական հասկացություններին, այլև քննադատաբար գնահատելու սեփական վարքն ու հասարակական միջավայրի արժեքային չափանիշները։ Պատմամշակութային առումով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ լուսավորական և փիլիսոփայական մտքի զարգացման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ կրթական ու գիտական կենտրոնները մեծ ուշադրություն էին դարձնում եվրոպական փիլիսոփայական գիտելիքի յուրացմանը, հայերեն գիտական գրականության հարստացմանը և բարոյական դաստիարակության տեսական հիմքերի մշակմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը կարևոր դեր է կատարել այս գործընթացում՝ հրատարակելով փիլիսոփայական, պատմագիտական, լեզվաբանական, աստվածաբանական և կրթական աշխատություններ։ Միաբանության գործունեությունը նպաստել է եվրոպական մտավոր ժառանգության տարածմանը հայ ընթերցողների շրջանում, ինչպես նաև հայերեն գիտական լեզվի ու տերմինաբանության զարգացմանը։ Այս աշխատությունը արժեքավոր է հայ փիլիսոփայական մտքի, բարոյագիտության պատմության, 19-րդ դարի կրթական գաղափարների և հայերեն գիտական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում փիլիսոփաների, բարոյագետների, հայագետների, մանկավարժության պատմաբանների և հասարակական մտքի հետազոտողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, որոնք ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել մարդկային վարքի, բարոյական ընտրության, խղճի, պարտքի և հասարակական պատասխանատվության հիմնարար հարցերը։

Экономика

Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառումը պայմանավորված է այնպիսի կազմակերպական, տնտեսական և իրավական պայմաններով, որոնք ապահովում են աշխատուժի արդար վարձատրություն, աշխատանքի արտադրողականության աճ և ձեռնարկության ընդհանուր արդյունավետության բարձրացում։ Աշխատավարձի հիմնական ձևերն են ժամանակային և գործային (piece-rate) համակարգերը, ինչպես նաև դրանց համակցված տարբերակները, որոնց ճիշտ ընտրությունը կախված է արտադրության բնույթից, տեխնոլոգիական մակարդակից և աշխատանքի չափելիությունից։ Ժամանակային համակարգը առավել արդյունավետ է այն դեպքերում, երբ աշխատանքի արդյունքը դժվար է չափել քանակապես, իսկ գործային համակարգը կիրառվում է այնտեղ, որտեղ հնարավոր է հստակ գնահատել կատարված աշխատանքի ծավալը և որակը։ Արդյունավետ կիրառման կարևոր պայմաններից են աշխատանքի նորմավորման հստակ համակարգի առկայությունը, արդար և թափանցիկ գնահատման չափանիշները, արտադրողականության և որակի վերահսկման մեխանիզմները, ինչպես նաև աշխատավարձի կապը աշխատանքի արդյունքի հետ, ինչը խթանում է աշխատողների մոտիվացիան։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել ֆինանսական կայունություն և ձեռնարկության վճարունակություն, որպեսզի աշխատավարձի վճարումները լինեն կանոնավոր և ժամանակին, ինչպես նաև հաշվի առնել սոցիալական երաշխիքները և նվազագույն աշխատավարձի պետական կարգավորումը։ Կարևոր պայման է նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համակարգի առկայությունը, որը ներառում է վերապատրաստում, աշխատանքի գնահատում և կարիերայի աճի հնարավորություններ։