Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Изменение термодинамических и структурных параметров в полиэтилене при γ-облучении

    Պոլիմերային նյութագիտության և ճառագայթային ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գամմա ճառագայթման ազդեցությամբ պոլիէթիլենի ջերմադինամիկական և կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիէթիլենի մոլեկուլային կառուցվածքը, բյուրեղային և ամորֆ փուլերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պոլիմերային նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ պոլիմերային շղթաներում առաջացող փոփոխություններին, միջմոլեկուլային կապերի ձևավորման, շղթաների խզման և օքսիդացման հնարավոր գործընթացներին։ Վերլուծվում են գամմա ճառագայթման կլանված դոզայի և ճառագայթման պայմանների ազդեցությունները պոլիէթիլենի բյուրեղայնության աստիճանի, հալման ջերմաստիճանի, ջերմային կայունության և այլ ջերմադինամիկական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են նաև նյութի կառուցվածքային վերակազմավորման, մոլեկուլային շարժունակության փոփոխության և մեխանիկական հատկությունների հետ դրանց փոխկապակցվածության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դիֆերենցիալ սկանավորող կալորիմետրիայի, ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, սպեկտրոսկոպիական և այլ ֆիզիկաքիմիական հետազոտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ճառագայթային մշակման միջոցով պոլիմերների հատկությունների նպատակային փոփոխման, նյութերի ճառագայթակայունության գնահատման և արդյունաբերական կիրառության պայմաններում դրանց հուսալիության ապահովման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների ֆիզիկայի, նյութագիտության, ճառագայթային քիմիայի և պոլիմերային տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Изменение термодинамических и структурных параметров в полиэтилене при γ-облучении
    Online

    History

    Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին

    Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի առաջին կեսին Իրաքում ազգային պետականության ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին՝ ներկայացնելով այն քաղաքական, սոցիալական, ազգային և միջազգային պայմանները, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել ժամանակակից իրաքյան պետության կայացման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Իրաքի պետական ինքնության ձևավորման պատմությունն է՝ Օսմանյան կայսրության անկումից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Իրաքի տարածքում ազգային պետականության գաղափարի աստիճանական զարգացումը, պետական կառավարման նոր համակարգի հաստատումը, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը և քաղաքական ինքնուրույնության ձեռքբերման ձգտումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմականորեն ձևավորված հասարակական հարաբերությունները, էթնիկ և կրոնական բազմազանությունը, տեղական քաղաքական ուժերի շահերը և արտաքին պետությունների ազդեցությունը փոխազդել պետականաշինության գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բրիտանական ազդեցության ժամանակաշրջանին, մանդատային կառավարման համակարգի հաստատմանը, միապետական պետական կառուցվածքի ձևավորմանը, ազգային քաղաքական շարժումների ակտիվացմանը և անկախության հասնելու գործընթացին։ Իրաքի պետականության կայացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչաքաղաքական ինստիտուտների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես ազգային համախմբման, ինքնիշխանության հաստատման և հասարակական-քաղաքական նոր հարաբերությունների զարգացման բարդ պատմական ընթացք։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար, քանի որ Իրաքի պետական կազմավորումը սերտորեն կապված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզի վերափոխման, գաղութատիրական համակարգի վերադասավորման և արաբական ազգային շարժումների զարգացման հետ։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ազգային պետականության ձևավորման տեսական և գործնական խնդիրներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու պետական ինստիտուտների կայացման, ազգային ինքնության ձևավորման և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Այն օգտակար ուսումնասիրություն է Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, Իրաքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգային շարժումներով և ժամանակակից պետությունների կազմավորման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-11-20
    Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին
    Online

    Linguistics

    Նյութեր հայերենի հնչյունաբանության ուսումնասիրության համար

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հնչյունական համակարգի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով լեզվի հնչյունների առանձնահատկություններին, դրանց արտասանությանը և լեզվական կառուցվածքում ունեցած դերին։ Հնչյունաբանությունը լեզվաբանության կարևոր բաժիններից է, քանի որ ուսումնասիրում է խոսքի հնչյունների կազմավորումը, հնչյունական տարբերությունները և դրանց օրինաչափությունները։ Հայերենի պարագայում այս հարցերը կարևոր են նաև լեզվի պատմական զարգացման, բարբառային տարբերությունների և գրավոր ու բանավոր խոսքի փոխհարաբերությունների բացահայտման համար։ Հնչյունական երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ձևավորվել և փոփոխվել հայերենի հնչյունները, ինչպիսի առանձնահատկություններ ունեն դրանց արտասանությունն ու փոխազդեցությունը, և ինչպես են այդ երևույթներն արտացոլվում լեզվի տարբեր ձևերում։ Նման հետազոտական նյութերը նպաստում են հայերենի հնչյունական համակարգի գիտական նկարագրությանը և պատմահամեմատական ուսումնասիրություններին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերենով զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, հայագետների և լեզվի կառուցվածքի ու պատմական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-05
    Նյութեր հայերենի հնչյունաբանության ուսումնասիրության համար
    Online

    Economics

    Միջազգային վարկերի օգտագործման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ միջազգային վարկային միջոցների ներգրավման, օգտագործման և արդյունավետության հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային վարկերի նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման, ենթակառուցվածքների բարելավման և տնտեսության առանձին ոլորտների զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային միջոցների նպատակային օգտագործմանը, դրանց բաշխման արդյունավետությանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում արտաքին ֆինանսավորումը կարող է նպաստել երկարաժամկետ տնտեսական աճին։ ՀՀ փորձի հիման վրա ուսումնասիրվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկերի կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ֆինանսական, արժութային և պարտքային ռիսկերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վարկային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տնտեսական արդյունքները, սպասարկման ծախսերը, վերադարձելիությունը և պետական ֆինանսների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ վարկային միջոցների ոչ արդյունավետ կամ ոչ լիարժեք օգտագործման, ծրագրերի ձգձգման, կառավարման թերությունների և վերահսկողության անբավարարության հետևանքով։ Պատմականորեն ՀՀ միջազգային վարկային ծրագրերը ներառել են գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, ճանապարհաշինության և տրանսպորտի, առողջապահության, կրթության և աղքատության կրճատման ուղղություններ, ինչը ցույց է տալիս արտաքին վարկավորման բազմոլորտային նշանակությունը։

    Updated: 2026-09-20
    Միջազգային վարկերի օգտագործման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Նոյեմբեր, թիվ 11)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Նոյեմբեր, թիվ 11)
    Online

    History

    Всеобщая древняя и новая история аббата Милло, содержащая повествование о всех народах мира и доведенная до 1815 года

    Աշխատությունը համաշխարհային պատմության ընդհանրացնող շարադրանք է, որը տարբեր ժողովուրդների և պետությունների անցյալը ներկայացնում է հնագույն ժամանակներից մինչև XIX դարի սկզբի քաղաքական իրադարձությունները։ Այն կապված է ֆրանսիացի պատմագիր և հոգևորական Կլոդ-Ֆրանսուա-Քսավիե Միլոյի պատմագիտական ժառանգության հետ և պատկանում է համընդհանուր պատմության այն ավանդույթին, որի նպատակն էր մեկ միասնական ժամանակագրական ու պատճառահետևանքային համակարգում ներկայացնել մարդկության քաղաքական և քաղաքակրթական զարգացումը։ Շարադրանքի շրջանակում կարող են ընդգրկվել Հին Արևելքի հասարակությունները, Հունաստանի և Հռոմի պատմությունը, միջնադարյան եվրոպական պետությունների ձևավորումը, նոր ժամանակների միապետությունների զարգացումը, պատերազմները, դիվանագիտական հարաբերությունները, պետական կառավարման փոփոխությունները և եվրոպական ուժերի փոխհարաբերությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի պատմական նյութի լայն աշխարհագրական ընդգրկումը, որի միջոցով տարբեր ժողովուրդների անցյալը փորձ է արվում ներկայացնել համաշխարհային պատմության ընդհանուր ընթացքի մաս։ Աշխատության հետագա հրատարակություններում և լրացումներում պատմական շարադրանքը հասցվել է հեղինակի սկզբնական ժամանակագրական սահմաններից ավելի ուշ ժամանակաշրջան՝ ներառելով XVIII դարի վերջի և XIX դարի սկզբի խոշոր քաղաքական վերափոխումները։ 1815 թվականով ավարտվող տարբերակի համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Ֆրանսիական հեղափոխությունից, Նապոլեոնյան ժամանակաշրջանից և եվրոպական քաղաքական համակարգի վերակազմավորումից բխող պատմական զարգացումները։ Նյութի կազմակերպման ընթացքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում իրադարձությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, սակայն պատմությունը ներկայացվում է նաև պատճառների ու հետևանքների բացահայտման, պետական կառավարման ձևերի և քաղաքական գործիչների գործունեության գնահատման միջոցով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն այնտեղ ամփոփված պատմական տեղեկությունների, այլև XVIII–XIX դարերի պատմագիտական մտածողության ուսումնասիրման համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է դիտարկել, թե եվրոպական պատմագրությունը տվյալ ժամանակաշրջանում ինչպես էր կառուցում «համաշխարհային պատմության» գաղափարը, ինչ ժողովուրդների և տարածաշրջանների էր հատկացնում առավել մեծ ուշադրություն և ինչ սկզբունքներով էր մեկնաբանում քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունները։ Ժամանակակից հետազոտության տեսանկյունից աշխատության որոշ պատկերացումներ ու գնահատականներ կարող են համարվել ժամանակաշրջանով պայմանավորված և պահանջել համեմատություն նորագույն պատմագիտական ուսումնասիրությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը արժեքավոր օրինակ է համընդհանուր պատմության դասական պատմագրական ավանդույթի՝ միաժամանակ ծառայելով որպես պատմական գիտելիքի տարածման և XIX դարի սկզբի եվրոպական պատմական աշխարհընկալման ուսումնասիրման աղբյուր։

    Updated: 2026-09-27
    Всеобщая древняя и новая история аббата Милло, содержащая повествование о всех народах мира и доведенная до 1815 года