Լազերով մակածված նոր ջերմամեխանիկական ու հիդրոդինամիկական երևույթներ նեմատիկ հեղուկ բյուրեղներում

History

19-րդ դարի 50-60-ական թվականների հասարակական-քաղաքական միտքը Ռուսաստանում և նրա արձագանքները արևելահայ իրականության մեջ ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի 19-րդ դարի 1850-60-ական թվականների հասարակական և քաղաքական մտքի զարգացումները՝ կենտրոնանալով այդ շրջանի գաղափարական հոսանքների, բարեփոխումների, հեղափոխական և պահպանողական մոտեցումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև դրանց լայն ազդեցությունը կայսրության ծայրամասերում, մասնավորապես արևելահայ իրականության մեջ։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են ռուսական մտավոր շարժումները՝ ներառյալ ազատական գաղափարները, նարոդնիկական շարժման նախադրյալները և պետական բարեփոխումների քաղաքականությունը, ներթափանցել հայ հասարակական մտածողության մեջ և ազդել ազգային ինքնագիտակցության, կրթական համակարգի և հասարակական-քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելահայ մտավորականության արձագանքներին, նրանց կողմից ռուսական գաղափարների ընտրովի ընդունմանը, տեղայնացմանը և ազգային խնդիրների համատեքստում վերաիմաստավորմանը, ինչը նպաստել է նոր գաղափարական հոսքերի ձևավորմանը և ազգային վերածննդի գործընթացների խորացմանը։

Literature

Ժողովածուն ներկայացնում է Վահան Թոթովենցի բազմաժանր ստեղծագործական ժառանգության կարևոր հատվածը՝ ընդգրկելով նրա պոետական, արձակ և պատմողական գործերը։ Այս գիրքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հեղինակի գրական աշխարհայացքի, գեղարվեստական մտածողության և մարդկային հոգեբանության խորքային ընկալումների մասին։ Թոթովենցը հայ գրականության ամենաինքնատիպ հեղինակներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները համատեղում են քնարականությունը, հուշագրական զգացողությունը, ազգային ողբերգության գիտակցումը և մարդկային ներաշխարհի նուրբ վերլուծությունը։ Ժողովածուում ընդգրկված պոեմները առանձնանում են հուզական բարձր լիցքով, պատկերավոր լեզվով և փիլիսոփայական շերտերով։ Դրանցում հաճախ արտահայտվում են հայրենիքի կորստի ցավը, մարդու միայնությունը, հիշողության ուժը և ժամանակի անողոք ընթացքը։ Վեպերն ու պատմվածքները պատկերում են արևմտահայ կյանքի առօրյան, գյուղական ու քաղաքային միջավայրը, մարդկային հարաբերությունները, մանկության հիշողությունները և պատմական ողբերգական իրադարձությունների ազդեցությունը մարդու ճակատագրի վրա։ Թոթովենցի արձակը աչքի է ընկնում կենդանի նկարագրություններով, հոգեբանական խորությամբ և ինքնակենսագրական տարրերով, որոնց շնորհիվ նրա հերոսները դառնում են իրական ու զգայական կերպարներ։ Հեղինակի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և մարդկային արժանապատվության թեման։ Նրա լեզուն հարուստ է ժողովրդական արտահայտություններով, պատկերային մտածողությամբ և զգացմունքային նրբերանգներով, ինչը ստեղծում է յուրահատուկ գրական մթնոլորտ։ Այս ժողովածուն կարևոր արժեք ունի հայ դասական գրականության մեջ, քանի որ այն մեկտեղում է Թոթովենցի տարբեր ստեղծագործական փուլերի աշխատանքները և հնարավորություն տալիս ընթերցողին ամբողջականորեն բացահայտել նրա գրական տաղանդը։ Գիրքը հետաքրքիր է ինչպես հայ դասական արձակի և պոեզիայի սիրահարների, այնպես էլ այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ճանաչել արևմտահայ գրականության հոգեբանական և մշակութային աշխարհը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում անգլերենի ուսուցման գործընթացում միջմշակութային հաղորդակցության գաղափարների ներկայացման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով դասագրքերի բովանդակությունը, կառուցվածքը և ուսումնական առաջադրանքների համակարգը։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե օտար լեզվի ուսուցումը որքանով է նպաստում ոչ միայն լեզվական գիտելիքների ու հաղորդակցական հմտությունների ձևավորմանը, այլև տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների հետ արդյունավետ, հարգալից և համատեքստին համապատասխան հաղորդակցվելու կարողության զարգացմանը։ Միջմշակութային հաղորդակցությունը դիտարկվում է որպես լեզվական, սոցիալ-մշակութային և հաղորդակցական կարողությունների փոխկապակցված համակարգ, որի ձևավորման համար սովորողը պետք է ճանաչի ինչպես ուսումնասիրվող լեզվի մշակութային միջավայրը, այնպես էլ կարողանա գիտակցել սեփական մշակույթի առանձնահատկությունները և դրանք համեմատել այլ մշակութային երևույթների հետ։ Ուսումնասիրվում են դասագրքերում ներկայացված թեմաները, տեքստերը, երկխոսությունները, պատկերային նյութերը և առաջադրանքները՝ պարզելու, թե ինչպիսի մշակութային տեղեկություններ են փոխանցվում դրանց միջոցով և ինչ հնարավորություններ են ստեղծվում մշակութային տարբերությունների ու ընդհանրությունների քննարկման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առօրյա վարքագծին, հաղորդակցական նորմերին, տոներին, ավանդույթներին, արժեքներին, սոցիալական հարաբերություններին և տարբեր ժողովուրդների կենսակերպին վերաբերող նյութերին։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, թե դասագրքային նյութը որքանով է խուսափում մշակույթների պարզեցված կամ կարծրատիպային ներկայացումից և հնարավորություն տալիս սովորողին ձևավորել բազմակողմանի պատկերացումներ տարբեր հասարակությունների մասին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայկական մշակութային նյութի և անգլախոս կամ այլ մշակույթների վերաբերյալ բովանդակության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Դրանց համադրումը կարող է նպաստել սովորողի՝ սեփական մշակույթը օտար լեզվով ներկայացնելու և այլ մշակութային փորձառությունները հասկանալու կարողության զարգացմանը։ Քննվում են նաև համեմատական, քննարկումային, դերային և իրավիճակային առաջադրանքների հնարավորությունները, որոնք խթանում են սովորողների քննադատական մտածողությունը, տարբեր տեսակետների ընկալումը և հաղորդակցական իրավիճակներին համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրությունը։ Դասագրքերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածության արտահայտումը ուսումնական նյութերում և բացահայտելու միջմշակութային կարողությունների զարգացման մեթոդական հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի անգլերենի դասավանդման մեթոդիկայի և հանրակրթական դասագրքերի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով լեզվական կրթության այնպիսի մոտեցումների զարգացմանը, որոնք սովորողին պատրաստում են բազմամշակութային միջավայրում գիտակցված և արդյունավետ հաղորդակցության։

Economics

Տնտեսագիտական, կառավարման և կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հեռահաղորդակցության ոլորտում գործող կազմակերպությունների սոցիալական պատասխանատվության քաղաքականության ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետության գնահատմանը։ Քննության են առնվում կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության տեսական հիմքերը, զարգացման հիմնական մոտեցումները և դրա նշանակությունը ժամանակակից կազմակերպությունների ռազմավարական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռահաղորդակցության ընկերությունների սոցիալական, տնտեսական և բնապահպանական պարտավորություններին, շահակից կողմերի հետ փոխհարաբերություններին և պատասխանատու գործարար վարքագծի ձևավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են աշխատակիցների սոցիալական պաշտպանության, սպառողների իրավունքների պահպանման, ծառայությունների հասանելիության, թվային ներառականության և համայնքային զարգացման ծրագրերի իրականացման հնարավոր ուղղությունները։ Քննարկվում են կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության քաղաքականության գնահատման չափանիշները, սոցիալական ներդրումների արդյունավետության ցուցանիշները, հաշվետվողականության մեխանիզմները և միջազգային չափորոշիչների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի հեռահաղորդակցության ընկերությունների սոցիալական ծրագրերը, հրապարակային հաշվետվությունները, կազմակերպական ռազմավարությունները և հասարակության տարբեր խմբերի հետ համագործակցության ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալական պատասխանատվության ազդեցությանը կազմակերպությունների հեղինակության, հաճախորդների վստահության, աշխատակիցների ներգրավվածության և երկարաժամկետ մրցունակության վրա։ Կարևորվում է սոցիալական պատասխանատվության քաղաքականության համակարգված գնահատումը՝ իրականացվող ծրագրերի արդյունքների չափելիության, թափանցիկության և կազմակերպությունների կայուն զարգացման ապահովման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կորպորատիվ կառավարման, գործարար էթիկայի, սոցիալական պատասխանատվության, հեռահաղորդակցության տնտեսագիտության և Հայաստանի կազմակերպությունների կայուն զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն կրթության համակարգի կատարելագործման և միջազգային կրթական ու գիտական միջավայրին ինտեգրման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բուհերի ֆինանսավորման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, կրթական ծառայությունների մրցունակության, կառավարման արդյունավետության և միջազգային համագործակցության տնտեսական նախադրյալների փոխկապակցվածությունն է։ Բարձրագույն կրթության համակարգի զարգացումը դիտարկվում է մարդկային կապիտալի ձևավորման և երկրի երկարաժամկետ սոցիալ-տնտեսական առաջընթացի կարևոր գործոններից մեկը, ինչի պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում բուհերի գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել պետական և մասնավոր ֆինանսավորման հարաբերակցությունը, ուսման վարձերի ձևավորման սկզբունքները, կրթական ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսական հնարավորությունները, գիտահետազոտական գործունեության ֆինանսավորումը և բուհերի եկամուտների աղբյուրների բազմազանեցումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջազգայնացման տնտեսական բաղադրիչին՝ միջազգային կրթական ծրագրերի զարգացման, ուսանողների և դասախոսների ակադեմիական շարժունության, օտարերկրյա ուսանողների ներգրավման, միջազգային գիտական համագործակցության և արտասահմանյան համալսարանների հետ գործընկերային հարաբերությունների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև կրթական ծառայությունների միջազգային մրցունակության խնդիրը, որը կապված է կրթության որակի, մասնագիտական ծրագրերի արդիականության, օտար լեզուներով կրթական առաջարկների, հետազոտական ներուժի և բուհերի միջազգային ճանաչելիության հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ բարձրագույն կրթության և աշխատաշուկայի փոխհարաբերությանը՝ գնահատելով մասնագետների պատրաստման կառուցվածքի համապատասխանությունը տնտեսության պահանջներին և կրթական ներդրումների ազդեցությունը շրջանավարտների մասնագիտական հնարավորությունների վրա։ Առանձին ուղղություն է բուհերի կառավարման տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործումը, ֆինանսական ինքնուրույնության և հաշվետվողականության հավասարակշռումը, ինչպես նաև սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում ռազմավարական առաջնահերթությունների ընտրությունը։ Միջազգայնացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրթական փոխանակումների ընդլայնում, այլև որպես բուհերի զարգացման համալիր գործընթաց, որը կարող է նպաստել գիտելիքի և փորձի փոխանցմանը, միջազգային գիտակրթական ցանցերում ներգրավմանը և կրթական համակարգի մրցունակության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է կրթության տնտեսագիտության, բարձրագույն կրթության կառավարման, մարդկային կապիտալի և միջազգային կրթական համագործակցության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ բուհական համակարգի արդյունավետ զարգացման և միջազգայնացման տնտեսական նախադրյալներն ու հիմնական մարտահրավերները։

Culture

Արվեստաբանական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի համաշխարհային արվեստի գերմանական պատմագրության զարգացման առանձնահատկություններին և այդ համատեքստում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրության ու մեկնաբանման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում գերմանական արվեստագիտության ձևավորման պատմական նախադրյալները, արվեստի պատմության ուսումնասիրության մեթոդաբանական սկզբունքները և եվրոպական գիտական մտքի ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների գեղարվեստական ժառանգության գնահատման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանացի արվեստաբանների և պատմաբանների աշխատություններում հայկական միջնադարյան ճարտարապետության, քանդակագործության, մանրանկարչության և դեկորատիվ արվեստի ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայկական արվեստի ոճական ինքնատիպության, պատմամշակութային զարգացման և բյուզանդական ու արևելյան գեղարվեստական ավանդույթների հետ առնչությունների վերաբերյալ պատմագրական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև XIX դարի եվրոպական արվեստագիտության մեջ կիրառված համեմատական, պատմական և ոճաբանական ուսումնասիրության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայկական միջնադարյան հուշարձանների գիտական ճանաչման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գերմանական պատմագրության մեջ ձևավորված գնահատականների, գիտական մեկնաբանությունների և մշակութային փոխազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի միջազգային ճանաչման, եվրոպական արվեստաբանական մտքում դրա տեղի որոշման և հայ արվեստի պատմագրության զարգացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստագիտության, հայ միջնադարյան արվեստի պատմության, մշակութաբանության և պատմագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։