Լեռնահանքային արդյունաբերության ինտենսիվացման տնտեսական հիմնախնդիրները (Հայաստանի Հանրապետության պղնձի և ցինկի արտադրության օրինակով)

Журналистика

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային տեղեկատվության ոլորտում ձևավորվող իրավահարաբերությունների բնույթի, կառուցվածքի և իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի իրավական համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության առանցքում տեղեկատվության ստեղծման, ստացման, մշակման, տարածման և հանրային հաղորդակցության ընթացքում առաջացող հարաբերություններն են, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների մասնակիցների իրավական կարգավիճակը։ Քննվում են խոսքի և արտահայտվելու ազատության, տեղեկատվություն ստանալու և տարածելու հնարավորության, լրատվամիջոցների գործունեության ազատության ու դրանց հետ փոխկապակցված իրավական պատասխանատվության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լրագրողների, խմբագրությունների, լրատվական գործունեություն իրականացնող կազմակերպությունների, պետական մարմինների, քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց միջև առաջացող իրավահարաբերություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տեղեկատվության ազատ տարածման և այլ իրավունքների պաշտպանության միջև հավասարակշռության խնդիրը, մասնավորապես՝ անձնական և ընտանեկան կյանքի, պատվի, արժանապատվության, գործարար համբավի, անձնական տվյալների և օրենքով պաշտպանվող այլ շահերի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տեղեկության աղբյուրների պաշտպանության, պաշտոնական տեղեկատվության հասանելիության, հերքման և պատասխանի հնարավորության, ինչպես նաև լրատվական նյութերի տարածման հետևանքով առաջացող իրավական պատասխանատվության ընդհանուր սկզբունքները։ Առանձին նշանակություն ունի զանգվածային հաղորդակցության թվայնացման ազդեցությունը, քանի որ առցանց լրատվամիջոցների, սոցիալական հարթակների և տեղեկատվության արագ տարածման պայմաններում ավանդական լրատվական իրավահարաբերությունները ձեռք են բերում նոր առանձնահատկություններ։ Քննվում են նաև լրատվական գործունեության ինքնակարգավորման և պետական իրավական կարգավորման փոխհարաբերությունները՝ հաշվի առնելով լրատվամիջոցների անկախության և հանրային շահի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատվական վեճերի իրավական բնույթին և դրանց լուծման մեխանիզմներին՝ տարբերակելով քաղաքացիաիրավական, վարչաիրավական և այլ հնարավոր իրավական հարաբերությունները։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև միջազգային իրավական սկզբունքների և մարդու իրավունքների պաշտպանության չափանիշների նշանակությունը զանգվածային տեղեկատվության ոլորտի ազգային իրավակարգավորման զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը զանգվածային տեղեկատվության ոլորտը ներկայացնում է որպես բազմաշերտ իրավական միջավայր, որտեղ փոխկապակցվում են տեղեկատվության ազատությունը, լրատվամիջոցների գործունեությունը, անձի իրավունքների պաշտպանությունը, հանրային շահը և իրավական պատասխանատվության մեխանիզմները։

История

Աշխատությունը նվիրված է իրանական ժողովրդական հավատալիքներում դևերի և դիվական աշխարհի մասին պատկերացումների ծագման, զարգացման և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են իրանական դիցաբանության, հնագույն կրոնական ավանդույթների և ժողովրդական բանահյուսության մեջ գերբնական էակների զբաղեցրած տեղը, դրանց ծագումնաբանական առանձնահատկությունները և խորհրդանշական գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դևերի կերպարների ձևավորմանը, արտաքին նկարագրություններին, վարքագծին, գերբնական կարողություններին և մարդկանց ու աստվածային ուժերի հետ ունեցած փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրվում են զրադաշտական կրոնական պատկերացումների, նախաիսլամական հավատալիքների և իսլամական շրջանի ժողովրդական ավանդույթների ազդեցությունները դիվական աշխարհի ընկալման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բարու և չարի հակադրությանը, լույսի և խավարի խորհրդանշական նշանակությանը, ինչպես նաև դևերի կերպարների միջոցով արտահայտվող վախերին, բարոյական պատկերացումներին և հասարակական արժեքներին։ Կարևորվում են իրանական առասպելների, հեքիաթների, ավանդազրույցների և էպիկական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես դիվական կերպարների դրսևորումները պարսկական հերոսական ավանդույթներում։ Դիտարկվում են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում դևերի կերպարների իմաստային փոփոխությունները, դրանց կապերը ժողովրդական ծեսերի, սովորույթների և պաշտպանական հավատալիքների հետ։ Համեմատական տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում իրանական և հարևան ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայկական բանահյուսական ավանդույթներում հանդիպող գերբնական կերպարների ընդհանրություններին ու տարբերություններին։ Աշխատությունը կարող է նպաստել իրանական հոգևոր մշակույթի, առասպելաբանական մտածողության և ժողովրդական աշխարհայացքի առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրանագետների, բանագետների, դիցաբանության մասնագետների, կրոնագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հուգո Գրոտիուսի գաղափարների և հայացքների ուսումնասիրությանը՝ եվրոպական պատմական կարգի նոր հարացույցի ձևավորման համատեքստում՝ XVII դարի կեսերից մինչև XIX դարի սկիզբը։ Հետազոտության կենտրոնում Գրոտիուսի բնական իրավունքի, պետության, ինքնիշխանության, միջազգային հարաբերությունների և ժողովուրդների միջև հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումների ազդեցությունն է եվրոպական քաղաքական և իրավական մտքի հետագա զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են այն պատմական և գաղափարական պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվեց նոր ժամանակի եվրոպական քաղաքական մտածողությունը, ինչպես նաև կրոնական պատերազմների, պետությունների միջև հարաբերությունների և միջազգային իրավական նորմերի վերափոխման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական իրավունքի գաղափարին, որի միջոցով փորձ էր արվում քաղաքական և իրավական հարաբերությունները հիմնավորել համընդհանուր և ռացիոնալ սկզբունքներով՝ անկախ առանձին պետությունների կամ կրոնական համայնքների առանձնահատկություններից։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև Գրոտիուսի պատկերացումները պետության և ինքնիշխանության մասին, պատերազմի և խաղաղության իրավական կարգավորումը, պայմանագրային հարաբերությունները և միջազգային իրավունքի ձևավորման նախադրյալները։ Հետազոտությունը Գրոտիուսի ժառանգությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես առանձին մտածողի փիլիսոփայական համակարգ, այլև որպես եվրոպական պատմական և քաղաքական կարգի փոփոխության ավելի լայն գործընթացի բաղադրիչ։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում է նրա գաղափարների հետագա ընկալումն ու զարգացումը եվրոպական քաղաքական, իրավական և պատմափիլիսոփայական մտքում մինչև XIX դարի սկիզբը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, պատմաբանների, իրավաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է համարակալության և թվային համակարգերի գործնական կիրառությանը։ Համարակալությունը մաթեմատիկական գիտելիքների հիմնարար ոլորտներից է, որն ուսումնասիրում է թվերի գրառման, դասակարգման, արտահայտման և հաշվարկներում օգտագործման սկզբունքները։ Գործնական ուղղվածությամբ նման աշխատությունները նպատակ ունեն ներկայացնելու թվերի կիրառման եղանակները և դրանց հետ կապված հաշվարկային գործողությունները՝ գիտելիքները կապելով առօրյա ու մասնագիտական պահանջների հետ։ Համարակալության իմացությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել հատկապես առևտրի, հաշվապահության, չափումների, ֆինանսական գործարքների և վարչական գործունեության մեջ, որտեղ անհրաժեշտ են եղել թվային տվյալների ճշգրիտ գրանցում և մշակում։ Աշխատության ընդարձակ ծավալը վկայում է թեմայի հանգամանալից ներկայացման նպատակի մասին, թեև առանձին բաժինների բովանդակությունը միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ որոշել։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի հայերեն գործնական մաթեմատիկական գրականության, թվային գիտելիքների ուսուցման և հաշվարկային հմտությունների զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ հասկանալու ժամանակաշրջանի կրթական ու գործնական միջավայրում մաթեմատիկական գիտելիքների կիրառման նշանակությունը։

История

Կենսամատենագիտական այս հրատարակությունը նվիրված է Հարություն Արտաշեսի Մարտիրոսյանի կյանքին, գիտական գործունեությանը և մասնագիտական ժառանգությանը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու գիտնականի կենսագրական տվյալներն ու գիտական աշխատությունների մատենագիտական նկարագրությունները՝ ընթերցողին ներկայացնելով նրա հետազոտական ուղին և գիտության զարգացման գործում ունեցած ներդրումը։ Կենսամատենագիտությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է գիտնականի մասնագիտական հետաքրքրությունների, գիտական հրապարակումների և հետազոտական գործունեության հիմնական ուղղությունների մասին տեղեկություններ ստանալու համար։ Նման հրատարակությունները նշանակալի դեր ունեն գիտական ժառանգության պահպանման, համակարգման և հետագա ուսումնասիրության գործում, քանի որ հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու հետազոտողի աշխատությունների ծավալի, հրատարակությունների ժամանակագրության և գիտական գործունեության ընթացքի մասին։ Դրանք նաև նպաստում են գիտական մտքի պատմության ուսումնասիրմանը և տարբեր սերունդների հետազոտողների միջև մասնագիտական կապի պահպանմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել Հարություն Մարտիրոսյանի գիտական գործունեությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին, հնագետներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, գրադարանավարներին, ուսանողներին և գիտական կենսագրություններ ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքների հիման վրա ձևավորված լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղուկ բյուրեղների պարբերական կառուցվածքի, ֆոտոնային արգելված գոտիների և ակտիվ ներկանյութերի լուսարձակման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունն է, որը հնարավորություն է տալիս կառավարել լույսի տարածումը, սպեկտրային ընտրողականությունը և լազերային ճառագայթման ձևավորումը։ Քննվում են նման միջավայրերի կլանման, լուսարձակման, անդրադարձման և հաղորդման սպեկտրային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները տարբեր ֆիզիկական պայմանների ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներկանյութի մոլեկուլների և հեղուկ բյուրեղական մատրիցի փոխազդեցությանը, քանի որ ակտիվ նյութի կոնցենտրացիան, մոլեկուլային կողմնորոշումը և ֆոտոնային կառուցվածքի պարամետրերը կարող են էականորեն պայմանավորել համակարգի օպտիկական արձագանքը։ Ուսումնասիրվում է ֆոտոնային արգելված գոտու և ներկանյութի լուսարձակման սպեկտրի փոխադարձ դիրքի նշանակությունը լազերային գեներացիայի առաջացման և դրա սպեկտրային բնութագրերի ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների շրջանակում կարող են գնահատվել գրգռման պայմաններից կախված ճառագայթման ինտենսիվությունը, սպեկտրային գծերի փոփոխությունները, գեներացիայի շեմային վարքը և լույսի բևեռացման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև արտաքին ազդեցությունների՝ ջերմաստիճանի, էլեկտրական կամ այլ կառավարող գործոնների միջոցով հեղուկ բյուրեղական կառուցվածքի օպտիկական հատկությունների փոփոխման հնարավորությունը, ինչը կարևոր է վերակարգավորվող ֆոտոնային սարքերի ստեղծման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փորձարարական տվյալների և ֆոտոնային միջավայրերի տեսական պատկերացումների համադրումը՝ դիտվող սպեկտրային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմները բացահայտելու համար։ Նման համակարգերը հետաքրքրություն են ներկայացնում կոմպակտ և վերակարգավորվող լազերային աղբյուրների, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային տարրերի և ժամանակակից օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի և ֆոտոնիկայի փորձարարական մոտեցումները՝ ակտիվ ֆոտոնային միջավայրերում լույսի կառավարման և լազերային գեներացիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրության նպատակով։