Макрокинетика процессов горения фильтрационных систем Ti₅Si₃-N₂, Mo(W)-Si-N₂, B-TiN и синтез нитридных композиционных материалов

Պատմություն

Այս գիրքը նվիրված է Ռուսական կայսրության շրջանակներում Հայկական հարցի ձևավորմանը, զարգացմանը և քաղաքական նշանակությանը։ Աշխատության կենտրոնում այն պատմական գործընթացներն են, որոնց ընթացքում հայ ժողովրդի քաղաքական, ազգային, հասարակական և մշակութային խնդիրները աստիճանաբար վերածվեցին ոչ միայն ներքին, այլև միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմայի։ Գրքում ներկայացվում է Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական բնակչության և հայկական տարածքների նկատմամբ, ինչպես նաև կայսերական իշխանությունների քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջանների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 19-րդ դարի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ռուս-թուրքական պատերազմներին, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության ընդլայնմանը և դրանց հետևանքով հայկական հարցի նոր դրսևորումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական ազգային ձգտումները, Ռուսաստանի կայսերական շահերը և եվրոպական տերությունների մրցակցությունը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակական և քաղաքական շրջանակների ակնկալիքները Ռուսաստանից, հայկական ինքնության պահպանման ու ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին հայկական շահերի և ռուսական պետական քաղաքականության միջև։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ Հայկական հարցը դիտարկում է ռուսական քաղաքական միջավայրի և կայսերական ռազմավարության համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբի հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես մասնագետներին և պատմաբաններին, այնպես էլ ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայկական հարցի պատմական նախադրյալները, Ռուսաստանի դերը տարածաշրջանում և այդ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի զարգացումը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի «Այվազյանի Վարդաբույր» և «Վանի» սորտերի շիվերի աճի ու բերքատվության վրա բեռնվածության և էտի երկարության ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել էտի տարբեր եղանակների և վազի բեռնվածության այնպիսի հարաբերակցություններ, որոնք կարող են նպաստել բույսերի հավասարակշռված աճին, արդյունավետ բերքատվությանը և խաղողի վազերի արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են թողնված աչքերի կամ պտղատու օղակների քանակը, էտի երկարությունը և վազի ընդհանուր բեռնվածությունը անդրադառնում շիվերի աճի ինտենսիվության, զարգացման բնույթի և բերքագոյացման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսի վեգետատիվ և գեներատիվ աճի փոխհարաբերությանը, քանի որ չափազանց բարձր կամ ցածր բեռնվածությունը կարող է խախտել այդ հավասարակշռությունը և ազդել ինչպես շիվերի զարգացման, այնպես էլ բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են համեմատվել ուսումնասիրվող երկու սորտերի արձագանքները էտի տարբեր երկարություններին և բեռնվածության մակարդակներին՝ բացահայտելու դրանց կենսաբանական առանձնահատկություններին առավել համապատասխան ագրոտեխնիկական պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ տվյալ սորտերի համար էտի և բեռնվածության առավել արդյունավետ նորմերի ընտրության, բերքատվության բարձրացման և այգու արտադրական արդյունավետության բարելավման համար։ Աշխատությունը գործնական նշանակություն ունի հատկապես խաղողի մշակության տեխնոլոգիայի կատարելագործման տեսանկյունից, քանի որ ճիշտ էտը և բեռնվածության կարգավորումը կարևոր են վազի երկարատև արդյունավետության, բերքի կայունության և պտղի որակի պահպանման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել խաղողագործներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և խաղողի սորտերի ագրոտեխնիկական առանձնահատկություններով հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ակուստոպլազմայում անկայունությունների թռիչքային դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ արտաքին ակուստիկ դաշտերի ազդեցության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պլազմային միջավայրերում ձայնային և ալիքային երևույթների առաջացման ու տարածման առանձնահատկությունները, անկայունությունների ձևավորման մեխանիզմները և արտաքին ակուստիկ ազդեցության միջոցով դրանց վարքի փոփոխման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անկայուն վիճակների կտրուկ անցումներին, դրանց առաջացման պայմաններին, դինամիկ բնութագրերին և համակարգի պարամետրերի փոփոխության հետ դրանց կապին։ Ուսումնասիրվում է արտաքին ակուստիկ դաշտերի ազդեցությունը պլազմայի վիճակի, ալիքային գործընթացների և անկայունությունների զարգացման վրա, ինչպես նաև այդ ազդեցության կիրառմամբ ֆիզիկական համակարգի վարքի վերահսկման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարևոր է ակուստոպլազմային համակարգերում ոչ գծային և անկայուն երևույթների ավելի խոր ըմբռնման տեսանկյունից և կարող է նշանակություն ունենալ պլազմայի ֆիզիկայի, ալիքային գործընթացների, ակուստիկայի և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտներում։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, պլազմայի և ակուստիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Գիրքը ներառում է՝ անգլերեն բառերի լայն ընտրանի՝ հայերեն համարժեքներով, տարբեր իմաստների և կիրառությունների ներկայացում, որոշ դեպքերում օրինակներ կամ բառակապակցություններ, որոնք օգնում են ճիշտ հասկանալ բառի օգտագործումը, լեզվական նրբությունների և տարբերակների ընդգծում։ Այն օգտակար է՝ դպրոցականների և ուսանողների համար, թարգմանիչների և լեզվաբանների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր սովորում են անգլերեն և ցանկանում են հեշտությամբ գտնել բառերի հայերեն թարգմանությունները։ Ընդհանուր առմամբ, այս բառարանը հանդիսանում է գործնական և հուսալի աղբյուր՝ անգլերեն լեզվի ուսումնասիրման և կիրառման համար։

Գրականություն

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական ՍՍՀ-ում գրադարանների գործունեության փորձի ներկայացմանը, ընդհանրացմանը և տարածմանը՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային գործի կազմակերպման հիմնական ուղղություններն ու մեթոդները։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպմանը, ընթերցողների սպասարկմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանն ու պահպանմանը, գրականության հանրահռչակմանը և բնակչության շրջանում ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը։ Ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ներկայացնում է գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը և ցույց է տալիս, թե ինչպիսի մեթոդներ էին կիրառվում տարբեր տիպի գրադարաններում՝ աշխատանքը արդյունավետ կազմակերպելու և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնելու համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է առաջավոր փորձի բացահայտումն ու տարածումը։ Գրադարանների հաջողված աշխատանքային ձևերը դիտարկվում են որպես այլ գրադարաններում կիրառման ենթակա օրինակներ, իսկ փորձի փոխանակումը ներկայացվում է որպես մասնագիտական զարգացման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման միջոց։ Այդ համատեքստում կարևորվում են գրադարանավարների վերապատրաստումը, գործնական պարապմունքները, փորձի փոխանակումը և մեթոդական աջակցությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գյուղական և քաղաքային բնակչության գրադարանային սպասարկմանը, ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքներին, երիտասարդների և երեխաների ընթերցանության կազմակերպմանը։ Գրադարանի գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի տրամադրման գործընթաց, այլև որպես մշակութային և կրթական աշխատանք, որի միջոցով հնարավոր էր նպաստել բնակչության ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, մասնագիտական գիտելիքների տարածմանը և մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Ժողովածուում արտացոլվում են նաև գրադարանների մասսայական և տեղեկատվական աշխատանքի տարբեր ձևերը՝ գրքային ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, թեմատիկ միջոցառումներ, բանավոր և գրավոր տեղեկատվության տարածում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների կապը դպրոցների, մշակութային հաստատությունների, արտադրական կազմակերպությունների և հասարակական կառույցների հետ, քանի որ այդ համագործակցությունը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնելու գրադարանի հասարակական դերակատարությունը։ Գրքային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից կարևորվում են գրականության ճիշտ ընտրությունը, դասակարգումը, հաշվառումը, պահպանությունը և ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանային աշխատանքի որակի բարձրացման համար անհրաժեշտ էր ոչ միայն ավելացնել գրքային ֆոնդերը, այլև ապահովել դրանց նպատակային օգտագործումը և ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության արագ ու հարմար հասանելիությունը։ Ժողովածուն նաև պատկերացում է տալիս այդ ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության մեթոդական մոտեցումների մասին՝ ներկայացնելով աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վերահսկման և արդյունքների ամփոփման նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն կարևոր աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի գրադարանային համակարգի կազմակերպական և մեթոդական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքը որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական գործունեության ամբողջություն և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի կառավարման, առաջավոր փորձի տարածման և գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրատեխնիկական նշանակության արույրե ճշգրիտ ձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են արույրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ձուլման գործընթացների առանձնահատկությունները, հալման, ձևավորման, բյուրեղացման և հետագա մշակման փուլերի տեխնոլոգիական պայմանները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը ձուլվածքների կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության, մաշակայունության և արտադրանքի որակի վրա՝ առաջարկելով ճշգրիտ ձուլման գործընթացների օպտիմալացման մեթոդներ։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից արտադրական մոտեցումներ, նյութի ծախսի նվազեցման, թերությունների կանխարգելման և բարձր հուսալիությամբ էլեկտրատեխնիկական բաղադրիչների ստացման խնդիրները։ Գիրքը նախատեսված է մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության և էլեկտրատեխնիկայի ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գունավոր մետաղների ձուլման տեխնոլոգիաներով և արդյունաբերական արտադրության կատարելագործմամբ։