Մարդու իրավունքների միջազգային իրավական պաշտպանության հիմնախնդիրը ազգերի և ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի իրացման համատեքստում

Կենսաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հրազդան գետի աղտոտվածության ազդեցության ուսումնասիրությանը լճագորտի (Rana ridibunda) որոշ օրգանների մորֆոֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների վրա՝ համադրելով էկոլոգիայի, հիդրոկենսաբանության և փորձարարական կենսաբանության մոտեցումները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել ջրային միջավայրի աղտոտվածության կենսաբանական հետևանքները՝ կենդանի օրգանիզմների օրգան-հյուսվածքային մակարդակում տեղի ունեցող փոփոխությունների միջոցով, ինչը թույլ է տալիս օգտագործել լճագորտը որպես բիոինդիկատոր տեսակ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են գետի տարբեր հատվածներում բնակվող գորտերի օրգանների՝ մասնավորապես լյարդի, երիկամների, մաշկի և վերարտադրողական համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, որոնք կարող են արտահայտվել բջջային դեգեներացիայով, հյուսվածքային վերակազմավորմամբ կամ ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխությամբ։ Հրազդան գետի աղտոտվածության աղբյուրները, ներառյալ արդյունաբերական արտանետումները, կենցաղային կեղտաջրերը և գյուղատնտեսական քիմիական նյութերը, ձևավորում են բարդ էկոտոքսիկոլոգիական միջավայր, որը ազդում է ջրային էկոհամակարգերի կենսաբազմազանության և կայունության վրա։ Ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատել աղտոտվածության աստիճանը ոչ միայն քիմիական, այլև կենսաբանական ցուցանիշների միջոցով՝ ընդգծելով կենդանի օրգանիզմների զգայունությունը միջավայրային փոփոխությունների նկատմամբ։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի էկոլոգիական մոնիթորինգի, շրջակա միջավայրի պահպանության և կենսաբանական ինդիկացիայի մեթոդների զարգացման համար՝ նպաստելով ջրային էկոհամակարգերի առողջության գնահատման ավելի համապարփակ մոտեցումների ձևավորմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գրական արաբերենի երկանդամ անվանական կառույցների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց իմաստաբանական և շարահյուսական առանձնահատկություններին և հայերենի համապատասխան կառուցվածքների հետ համադրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կոնտրաստիվ մոտեցումը, որի միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների անվանական բառակապակցությունների կառուցվածքային, գործառական և իմաստային ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երկանդամ անվանական կառույցների բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, դրանց շարահյուսական կազմակերպումը, որոշյալության և անորոշության արտահայտման միջոցները, քերականական կապերը և նախադասության մեջ դրանց կատարած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են նույն կամ մերձավոր իմաստային հարաբերությունները դրսևորվում գրական արաբերենի և հայերենի տարբեր քերականական կառուցվածքներում։ Կոնտրաստիվ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են էական նշանակություն ունենալ արաբերենի ուսուցման, թարգմանության և երկու լեզուների համեմատական քերականության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը միաժամանակ անդրադառնում է անվանական կառույցների իմաստային դրսևորումներին՝ բացահայտելով դրանցում առկա պատկանելիության, բնութագրման, սահմանման, հարաբերակցության և այլ իմաստային կապերի արտահայտման եղանակները։ Նյութի վերլուծությունը հիմնված է լեզվական փաստերի համակարգված դիտարկման վրա և նպաստում է գրական արաբերենի շարահյուսական համակարգի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Հայերենի նյութի ներգրավումը հետազոտությանը տալիս է համադրական բնույթ՝ հնարավորություն ընձեռելով ոչ միայն նկարագրել արաբերենի համապատասխան կառույցները, այլև դրանք դիտարկել մեկ այլ լեզվի կառուցվածքային համակարգի համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել արաբերենագիտությամբ, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ, հայերենագիտությամբ, թարգմանագիտությամբ և օտար լեզուների դասավանդմամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական հոդվածը նվիրված է հին հայերենի քերականական համակարգում հանդիպող երկու յաֆեթական ծագում ունեցող -te, -ti, -t ձևերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ վերջածանցների կառուցվածքային, ձևաբանական և գործառական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ծագումն ու կապը լեզվական ավելի հին շերտերի հետ։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել հին հայերենի բառաձևավորման և քերականական կառուցվածքի այն երևույթները, որոնց բացատրության համար անհրաժեշտ է դիմել համեմատական լեզվաբանության և պատմահամեմատական վերլուծության մեթոդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջածանցների տարբերակային ձևերին, դրանց կիրառության միջավայրին և այն հարցին, թե ինչպիսի դեր են դրանք ունեցել հին հայերենի բառերի ու քերականական ձևերի կազմության մեջ։ Հոդվածում կարող են համադրվել հայերեն լեզվական նյութը և այլ հին լեզուների տվյալները՝ ընդհանուր լեզվական գործընթացների, ձևաբանական զուգահեռների և հնարավոր պատմական կապերի բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է նաև յաֆեթական լեզվաբանական տեսության շրջանակում հին հայերենի որոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանությունը, ինչը նյութին հաղորդում է ոչ միայն հայագիտական, այլև տեսական ու պատմահամեմատական նշանակություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրաբարի քերականական կառուցվածքը, հայերենի պատմական ձևաբանությունը, բառակազմությունը և հին լեզվական շերտերը ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Այն հատկապես հետաքրքիր է հայագետների, պատմահամեմատական լեզվաբանների, արևելագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես հին հայերենի ձևաբանական նյութի և դրա հնարավոր պատմական մեկնաբանությունների ուսումնասիրություն։

Lեզվաբանություն

Որոշչի արտահայտման եղանակները անգլերենում վերաբերում են այն միջոցներին, որոնցով նախադասության մեջ նկարագրվում կամ հստակեցվում է գոյականը։ Անգլերենում որոշիչը կարող է արտահայտվել մի քանի հիմնական ձևերով։ Առաջին հերթին այն արտահայտվում է ածականներով (adjectives), որոնք ուղղակիորեն բնութագրում են գոյականը, օրինակ՝ a beautiful house կամ a big city։ Երկրորդ եղանակը նախադասական կապակցություններն են՝ prepositional phrases, որոնք ավելի մանրամասն տեղեկություն են տալիս գոյականի մասին, օրինակ՝ the book on the table կամ the girl with long hair։ Երրորդ ձևը մասնակցային կառույցներն են՝ participial phrases, որոնք օգտագործում են ներկա կամ անցյալ դերբայներ, օրինակ՝ the man standing near the door կամ the broken window։ Որոշիչը կարող է արտահայտվել նաև հարաբերական նախադասություններով՝ relative clauses, որոնք սկսվում են who, which, that հարաբերական դերանուններով, օրինակ՝ the student who studies hard կամ the car that I bought yesterday։ Բացի այդ, անգլերենում որոշիչ կարող են լինել նաև գոյականային կապակցությունները (noun modifiers), երբ մի գոյականը օգտագործվում է մյուսը բնութագրելու համար, օրինակ՝ school bus կամ history teacher։ Այս բոլոր միջոցները միասին օգնում են ավելի ճշգրիտ և բազմազան կերպով նկարագրել առարկաները, մարդկանց և երևույթները անգլերեն լեզվում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Արցախում ազատագրության և պետականության համար պայքարի պատմական ընթացքն ու գաղափարական հիմքերը՝ ընդգրկելով 17-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 2007 թվականն ընկած ժամանակաշրջանը։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքական, հասարակական և ազգային-ազատագրական շարժումների ձևավորման նախադրյալները, պետականության գաղափարի զարգացումը, ինքնակազմակերպման գործընթացները և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական կյանքի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ազգային ինքնության պահպանման, ինքնորոշման, պետական կառույցների ձևավորման, արտաքին քաղաքական գործոնների և միջազգային հարաբերությունների ազդեցության հարցերը՝ հիմնվելով պատմական սկզբնաղբյուրների, փաստաթղթերի և գիտական ուսումնասիրությունների համադրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղափարական հոսանքների, քաղաքական նախաձեռնությունների և հասարակական դերակատարների գործունեությանը՝ ներկայացնելով դրանց նշանակությունը պատմական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի և Արցախի պատմությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումներով, պետականաշինության և տարածաշրջանային քաղաքականության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։