Մասնագիտական բառապաշարի ընտրության և ուսուցման հիմնախնդիրը նախադպրոցական անգլերենի բուհական դասընթացում

Աշխարհագրություն

Գրքում ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների միգրացիայի գործընթացները Երևանի քաղաքային գեոհամակարգերում, վերլուծվում են աղտոտիչների աղբյուրները՝ ներառյալ տրանսպորտային արտանետումները, արդյունաբերական գործունեությունը և քաղաքային կենցաղային ազդեցությունները, ներկայացվում է ծանր մետաղների տարածման և կուտակման մեխանիզմը հողում, ջրում և բուսական ծածկույթում, դիտարկվում են նրանց տեղափոխման ուղիները բնական և տեխնոգեն համակարգերում, կիրառվում են երկրաքիմիական, լաբորատոր և դաշտային հետազոտությունների մեթոդներ՝ աղտոտման մակարդակների գնահատման համար, ուսումնասիրվում է ծանր մետաղների ազդեցությունը էկոհամակարգերի կայունության և մարդու առողջության վրա, քարտեզագրվում են բարձր ռիսկային գոտիները և աղտոտվածության տարածքային առանձնահատկությունները, առաջարկվում են մոնիթորինգի, ռիսկերի նվազեցման և էկոլոգիական վերականգնման միջոցառումներ, աշխատանքը համադրում է տեսական գեոքիմիան, էկոլոգիական մոդելավորումը և կիրառական հետազոտությունները՝ նպատակ ունենալով գնահատել և վերահսկել Երևանի քաղաքային միջավայրի ծանր մետաղներով աղտոտման դինամիկան։

Բժշկություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է աչքի տոքսոպլազմոզի կլինիկական դրսևորումների նոր ձևերի, դրանց առանձնահատկությունների և դասակարգման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է համակարգել հիվանդության տարբեր կլինիկական դրսևորումները, բացահայտել դրանց ախտորոշիչ առանձնահատկությունները և կատարելագործել հիվանդության դասակարգման մոտեցումները։ Ուշադրություն է դարձվում աչքի հյուսվածքներում վարակային գործընթացի առաջացման և զարգացման առանձնահատկություններին, բորբոքային փոփոխությունների բնույթին, հիվանդության կլինիկական ընթացքին և տեսողական ֆունկցիայի վրա դրա հնարավոր ազդեցությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են աչքի տոքսոպլազմոզի տարբեր ձևերի տարբերակիչ ախտորոշման խնդիրները, կլինիկական նշանների համադրումը լաբորատոր և այլ հետազոտությունների տվյալների հետ, ինչպես նաև հիվանդության դրսևորումների ճիշտ դասակարգման նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն է տրվում այն դեպքերի բացահայտմանը, երբ հիվանդության կլինիկական պատկերը կարող է տարբերվել դասական դրսևորումներից և դժվարացնել ախտորոշումը։ Կլինիկական ձևերի համակարգումն ու դրանց բնութագրերի մանրամասն ուսումնասիրությունը կարող են նպաստել հիվանդության ավելի վաղ հայտնաբերմանը, ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և բուժական մարտավարության ճիշտ ընտրությանը։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է ակնաբուժական վարակաբանության տեսանկյունից, քանի որ աչքի տոքսոպլազմոզը կարող է դրսևորվել տարբեր ծանրության և ընթացքի ձևերով ու պահանջել անհատականացված կլինիկական գնահատում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ակնաբույժներին, վարակաբաններին, կլինիկական բժիշկներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և աչքի վարակային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն հատկապես օգտակար է աչքի տոքսոպլազմոզի կլինիկական բազմազանության, տարբերակիչ ախտորոշման և դասակարգման ժամանակակից խնդիրների ուսումնասիրման համար։

Գրականություն

Հարյուր տարվա մենություն-ը Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի մոգական ռեալիզմի ամենահայտնի վեպերից է, որտեղ ներկայացվում է Բուենդիա ընտանիքի մի քանի սերունդների պատմությունը հորինված Մակոնդո քաղաքում՝ մի վայրում, որը աստիճանաբար անցնում է մեկուսացման, վերելքի և անկման փուլերով, վեպը միավորում է իրական պատմական ու սոցիալական գործընթացները ֆանտաստիկ և խորհրդանշական տարրերի հետ՝ ստեղծելով ժամանակի, հիշողության և ճակատագրի շուրջ կառուցված բազմաշերտ աշխարհ, որտեղ կրկնվող անունները, իրադարձությունները և ճակատագրական սխալները ընդգծում են մարդկային պատմության շրջապտույտային բնույթը, ստեղծագործությունը նաև անդրադառնում է Լատինական Ամերիկայի քաղաքական անկայունությանը, գաղութային անցյալին և մշակութային ինքնության որոնմանը՝ միաժամանակ ներկայացնելով անհատի և ընտանիքի մեկուսացման թեմաները, վեպը համարվում է համաշխարհային գրականության կարևորագույն գործերից մեկը՝ իր յուրահատուկ պատմողական կառուցվածքի, լեզվի և խորհրդանշական խորության շնորհիվ։

Փիլիսոփայություն

Գիրքը նվիրված է ժամանակակից Հայաստանում մշակույթի հանրային ընկալումների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես սոցիալական արժեքների, ինքնության ձևավորման և հասարակական վարքագծի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մշակույթի նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի փոփոխությունները, տարբեր սոցիալական խմբերի մշակութային նախընտրությունները և դրանց վրա ազդող գործոնները՝ ներառյալ կրթական մակարդակը, մեդիա միջավայրը, գլոբալիզացիոն գործընթացները և ազգային ավանդույթները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը հանրային ընկալումների ձևավորման վրա, մշակութային հաստատությունների դերը հասարակական գիտակցության զարգացման մեջ, ինչպես նաև զանգվածային լրատվամիջոցների և թվային հարթակների ազդեցությունը մշակութային արժեքների տարածման գործում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային ինքնության, ավանդականի և ժամանակակիցի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև մշակույթի սպառման նոր ձևերին՝ դիտարկելով դրանք սոցիոլոգիական և մշակութաբանական տեսանկյունից։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները՝ առաջարկելով վերլուծական պատկերացում մշակույթի հանրային ընկալումների վերաբերյալ արդի Հայաստանում։ Գիրքը նախատեսված է սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հումանիտար գիտությունների հետազոտողների, ուսանողների և մշակութային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է առնետների լյարդի բջիջների կորիզներում պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզո) պոլիմերազա-1 ֆերմենտի ակտիվության կարգավորման առանձին մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Այս ֆերմենտը կարևոր դեր ունի ԴՆԹ-ի վնասմանն ու վերականգնմանը բջջի արձագանքում, քանի որ մասնակցում է պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ) շղթաների ձևավորմանը և դրանով կապված մի շարք կորիզային գործընթացների կարգավորմանը։ Աշխատանքի թեման վերաբերում է այն հարցին, թե ինչպիսի ներքին և արտաքին գործոնների ազդեցությամբ կարող է փոխվել ֆերմենտի ակտիվությունը և ինչպես են այդ փոփոխությունները կապված լյարդի բջիջներում ընթացող կենսաքիմիական գործընթացների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆերմենտի ակտիվության կարգավորման ընդհանուր սկզբունքների բացահայտումը։ Ֆերմենտների ակտիվությունը բջջում կարող է փոփոխվել տարբեր մեխանիզմներով՝ ակտիվացնողների կամ արգելակիչների ազդեցությամբ, կովալենտ ձևափոխություններով, բջջային միջավայրի փոփոխությամբ կամ ֆերմենտի քանակի կարգավորմամբ։ Ուսումնասիրվող ֆերմենտի դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նրա կապը ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման համակարգերի հետ։ Բջջի ԴՆԹ-ի ամբողջականության խախտումը կարող է առաջացնել մի շարք ազդանշանային գործընթացներ, որոնց արդյունքում փոխվում է կորիզային ֆերմենտների գործունեությունը։ Պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ)ի ձևավորումը կարող է ազդել տարբեր կորիզային սպիտակուցների գործունեության և փոխազդեցությունների վրա՝ դրանով իսկ նպաստելով ԴՆԹ-ի վերականգնման գործընթացների կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ լյարդի բջիջների ընտրությունը նույնպես ունի կենսաբանական նշանակություն։ Լյարդը նյութափոխանակության կենտրոնական օրգաններից է և առանձնանում է օքսիդացման, թունազերծման, սպիտակուցների սինթեզի և բազմաթիվ այլ գործընթացների բարձր ակտիվությամբ։ Այդ պատճառով լյարդի բջիջների կորիզային ֆերմենտային համակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու բջջի նյութափոխանակային վիճակի և գենետիկական նյութի պահպանման մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել այն գործոնները, որոնք բարձրացնում կամ նվազեցնում են պոլիմերազի ակտիվությունը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում ֆերմենտի արձագանքի բնույթը։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս տարբերակել ուղղակի ակտիվացնող կամ արգելակող ազդեցությունները և այն փոփոխությունները, որոնք առաջանում են բջջի ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխության հետևանքով։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆերմենտի ակտիվության գնահատման մեթոդաբանությունը։ Ֆերմենտային ակտիվությունը սովորաբար բնութագրվում է համապատասխան ռեակցիայի արագությամբ՝ հաշվի առնելով ստանդարտ պայմանները, սուբստրատի առկայությունը և այլ գործոններ։ Այդպիսի փորձարարական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս քանակապես համեմատել տարբեր պայմաններում ստացված արդյունքները և բացահայտել ուսումնասիրվող ֆերմենտային համակարգի կարգավորման օրինաչափությունները։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև կորիզային սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցությունների նշանակությունը։ Քանի որ ԴՆԹ-ն կորիզում գտնվում է սպիտակուցների հետ բարդացված վիճակում, դրա վնասման կամ կառուցվածքային փոփոխության դեպքում անհրաժեշտ է բազմաթիվ սպիտակուցների համակարգված մասնակցություն։ Այդ գործընթացներում ֆերմենտների ակտիվության արագ և նպատակային փոփոխությունը կարևոր է բջջի գենետիկական կայունության պահպանման համար։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ ֆերմենտի կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է ընդլայնել պատկերացումները ԴՆԹ-ի վերականգնման և բջջի վնասման նկատմամբ արձագանքի կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ)ի նյութափոխանակությունը կապված է նաև սպիտակուցների կովալենտ ձևափոխության հետ, իսկ նման ձևափոխությունները բջջում ֆերմենտների գործունեության կարգավորման կարևոր մեխանիզմներից են։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ոչ միայն հիմնարար կենսաքիմիայի, այլև բժշկակենսաբանական հետազոտությունների համար, քանի որ ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման մեխանիզմների խանգարումները կապված են տարբեր պաթոլոգիական գործընթացների, այդ թվում՝ բջջային ծերացման և ուռուցքային վերափոխումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է լյարդի բջիջների կորիզներում պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ) պոլիմերազա-1-ի ակտիվության կարգավորման հետ կապված կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրություն՝ ուշադրություն դարձնելով ֆերմենտի ակտիվությունը պայմանավորող գործոններին, դրա կապին ԴՆԹ-ի վերականգնման գործընթացների հետ և բջջի կորիզային համակարգերի բնականոն գործունեության մեջ ունեցած դերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, բջջային կենսաբանության և ֆերմենտաբանության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ուսումնասիրությանը լեզվաբանական տիպաբանության տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով լեզվի ձայնավորային և բաղաձայնային համակարգերի կազմակերպման սկզբունքներին, հնչույթների տարբերակիչ հատկանիշներին և դրանց փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հնչույթն է որպես լեզվի իմաստատարբերակիչ նվազագույն միավոր և այն հատկանիշների ամբողջությունը, որոնց միջոցով գերմաներենի հնչույթները հակադրվում են միմյանց։ Քննվում է ձայնավորների դասակարգումը՝ լեզվի դիրքի, բերանի բացվածքի, շրթունքների մասնակցության, տևողության և այլ հնչյունաբանական ու հնչույթաբանական հատկանիշների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ձայնավորների քանակական և որակական հակադրություններին, ինչպես նաև երկհնչյունների տեղին ընդհանուր հնչույթային համակարգում։ Բաղաձայնների ուսումնասիրության ժամանակ դիտարկվում են արտաբերման տեղի և եղանակի, ձայնեղության ու խլության և այլ տարբերակիչ հատկանիշների հարաբերությունները։ Հնչույթային համակարգը ներկայացվում է ոչ թե որպես առանձին հնչյունների պարզ հավաքածու, այլ որպես փոխկապակցված հակադրությունների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր միավորի գործառույթը պայմանավորված է մյուս միավորների նկատմամբ ունեցած հարաբերություններով։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գերմաներենի առանձնահատկությունները համեմատել այլ լեզուների հնչույթային համակարգերի հետ՝ բացահայտելով ինչպես լայնորեն տարածված կառուցվածքային օրինաչափությունները, այնպես էլ լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև վանկի կառուցվածքը, հնչույթների դիրքային բաշխումը, հնչյունական միջավայրով պայմանավորված տարբերակները և հնչույթների համակցման սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնչյունաբանության և հնչույթաբանության փոխհարաբերությունը, քանի որ խոսքային հնչյունների ֆիզիկական և արտաբերական բնութագրերը դիտարկվում են դրանց լեզվական գործառույթի հետ միասին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև շեշտի, վանկային կազմակերպման և հնչյունական փոփոխությունների նշանակությանը գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ամբողջական նկարագրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հնչյունաբանության, հնչույթաբանության և լեզվաբանական տիպաբանության մեթոդները՝ գերմաներենի հնչյունային համակարգի կառուցվածքային կազմակերպումը և այլ լեզուների նկատմամբ դրա տիպաբանական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։