Մաթեմատիկական անալիզ (դասախոսություններ)

Տեխնոլոգիա

Լոռու մարզի հրաբխային ապարներով պատրաստվող բետոնների առանձնահատկությունները պայմանավորված են այդ տարածաշրջանում տարածված տուֆերի, բազալտների և անդեզիտային կազմի հրաբխային նյութերի ֆիզիկամեխանիկական ու քիմիական հատկություններով, որոնք որպես լցանյութ կամ ակտիվ հանքային հավելում կարող են էականորեն ազդել բետոնի կառուցվածքի, ամրության և երկարաժամկետ կայունության վրա։ Հրաբխային ապարները սովորաբար ունեն բարձր ծակոտկենություն և լավ կպչողականություն ցեմենտային շաղախի հետ, ինչի շնորհիվ բարելավվում է բետոնի ներքին կառուցվածքի միատարրությունը և բարձրանում է նրա կպչունությունը, սակայն միաժամանակ ծակոտկենության բարձր մակարդակը կարող է ազդել ջրակլանման և սառցադիմացկունության ցուցանիշների վրա՝ պահանջելով համապատասխան տեխնոլոգիական կարգավորում։ Լոռու մարզի հրաբխային նյութերը հաճախ պարունակում են ակտիվ սիլիկատային բաղադրիչներ, որոնք կարող են մասնակցել պոզոլանային ռեակցիաներին՝ կապվելով կալցիումի հիդրօքսիդի հետ և ձևավորելով լրացուցիչ կապող միացություններ, ինչի արդյունքում բարձրանում է բետոնի խտությունը և քիմիական կայունությունը։ Այս հատկությունը հատկապես կարևոր է ագրեսիվ միջավայրերում օգտագործվող կառուցվածքների համար, որտեղ պահանջվում է բարձր դիմադրություն խոնավության, սուլֆատների և ջերմաստիճանային տատանումների նկատմամբ։ Միևնույն ժամանակ, նման բետոնների արտադրության ժամանակ անհրաժեշտ է ճիշտ ընտրել մասնիկների ֆրակցիոն կազմը և խառնուրդի ջրային հարաբերակցությունը, որպեսզի ապահովվի անհրաժեշտ աշխատանքունակություն և կանխվի ավելորդ ծակոտկենության ձևավորումը, որը կարող է նվազեցնել մեխանիկական ամրությունը։ Ընդհանուր առմամբ, Լոռու մարզի հրաբխային ապարներով բետոնները համարվում են տնտեսապես արդյունավետ և տեխնոլոգիապես օգտակար նյութեր, որոնք ճիշտ նախագծման դեպքում ապահովում են բարձր դիմացկունություն, երկար ծառայության ժամկետ և լավ համադրություն տեղական բնական ռեսուրսների օգտագործման հետ։

Բժշկություն

Այս գիտական և կլինիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է հաղորդչական լսողության կորստով հիվանդների վիրաբուժական վերականգնման մեթոդների արդյունավետության գնահատմանը և բուժման ժամանակակից մոտեցումների վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են միջին և արտաքին ականջի կառուցվածքային խանգարումները, որոնք հանգեցնում են ձայնային տատանումների փոխանցման խոչընդոտման, ինչպես նաև դրանց ախտորոշման և բուժման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լսողական ոսկրիկների վերականգնման, թմբկաթաղանթի վերակառուցման, օտոսկլերոզի վիրահատական բուժման և այլ օտովիրաբուժական միջամտությունների տեխնիկական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են նաև նախավիրահատական գնահատման, հետվիրահատական հսկողության և լսողական ֆունկցիայի վերականգնման արդյունքների գնահատման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարելավել հիվանդների կյանքի որակը և սոցիալական ադապտացիան։ Աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից օտորինոլարինգոլոգիայի և վերականգնողական բժշկության ձեռքբերումները լսողական խանգարումների բուժման ոլորտում։

Տեխնոլոգիա

Գիրքը նվիրված է ֆունկցիոնալ սննդային բաղադրիչներով հարստացված ալրային հրուշակեղենի արտադրության տեխնոլոգիաների մշակման և կատարելագործման հարցերին։ Այն ներկայացնում է ֆունկցիոնալ սննդամթերքի ստեղծման գիտական հիմքերը, սննդային արժեքի բարձրացման ժամանակակից մոտեցումները և կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների կիրառման առանձնահատկությունները հրուշակեղենի արտադրությունում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր ֆունկցիոնալ բաղադրիչների ազդեցությունը արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական, օրգանոլեպտիկ և սննդաբանական հատկությունների վրա, ինչպես նաև դրանց ներդրման տեխնոլոգիական պայմանները և արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատրաստի արտադրանքի որակի, անվտանգության, պահպանման կայունության և սպառողական հատկությունների բարելավմանը՝ միաժամանակ ապահովելով առողջ սննդակարգի պահանջներին համապատասխանություն։ Գիրքը ներկայացնում է նորարարական տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք նպաստում են բարձր կենսաբանական արժեք ունեցող ալրային հրուշակեղենի արտադրությանը և սննդարդյունաբերության մրցունակության բարձրացմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է սննդի տեխնոլոգների, սննդարդյունաբերության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և առողջարար սննդամթերքի մշակմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ-ռուսական փոխգործակցության դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության ապահովման համակարգի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, պաշտպանական և անվտանգային համագործակցության մեխանիզմներն են, ինչպես նաև դրանց նշանակության փոփոխությունը տարածաշրջանային և միջազգային հարաբերությունների տարբեր փուլերում։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների իրավապայմանագրային հիմքում կարևոր տեղ ունի 1997 թվականի բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության մասին պայմանագիրը, իսկ անվտանգության ոլորտում փոխգործակցությունը պատմականորեն իրականացվել է նաև բազմակողմ ձևաչափերով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել երկկողմ պայմանագրային հարաբերությունները, պաշտպանական համագործակցությունը, սահմանային անվտանգության հետ կապված փոխգործակցությունը, տարածաշրջանային անվտանգության վերաբերյալ կողմերի մոտեցումները և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում համագործակցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի անվտանգության երաշխավորման հասկացության վերլուծությունը՝ տարբերակելով իրավական պարտավորությունները, քաղաքական փոխգործակցությունը և դրանց գործնական իրականացումը։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև հարաբերությունների փոփոխվող բնույթի ուսումնասիրությունը. Հայաստանը շարունակում է Ռուսաստանի հետ ունենալ լայն պայմանագրային և միջպետական հարաբերություններ, սակայն 2024 թվականից պաշտոնապես հայտարարել է ՀԱՊԿ աշխատանքներին իր մասնակցությունը փաստացի սառեցնելու մասին, իսկ 2026 թվականին ՀՀ վարչապետը վերահաստատել է, որ Հայաստանը ներկայում չի մասնակցում կազմակերպության աշխատանքներին՝ դա կապելով նախկին անվտանգային իրադարձությունների նկատմամբ կազմակերպության արձագանքի վերաբերյալ հայկական կողմի գնահատականի հետ։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս հետազոտության մեջ դիտարկել ոչ միայն համագործակցության ավանդական կառուցակարգերը, այլև դրանց արդյունավետության, փոխադարձ ակնկալիքների և անվտանգության քաղաքականության վերափոխման հարցերը։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև, թե ինչպես են տարածաշրջանային զարգացումները, արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխությունները և անվտանգության միջավայրի վերափոխումը ազդում երկկողմ հարաբերությունների բովանդակության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների, անվտանգության ուսումնասիրությունների և արտաքին քաղաքականության վերլուծության մոտեցումները՝ հայ-ռուսական փոխգործակցությունը դիտարկելով որպես Հայաստանի անվտանգության քաղաքականության պատմականորեն կարևոր, սակայն ժամանակի ընթացքում փոփոխվող բաղադրիչ։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է GPRS տեխնոլոգիայի հիման վրա կորպորատիվ ցանցի նախագծմանը, մշակմանը և ներդրմանը, որը նախատեսված է հեռավոր օբյեկտների մոնիթորինգի, հեռակառավարման և տվյալների փոխանցման համար։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բջջային կապի ցանցերի միջոցով տվյալների փոխանցման հնարավորությունները և դրանց կիրառումը կորպորատիվ տեղեկատվական համակարգերում, մասնավորապես՝ այնպիսի ենթակառուցվածքների ստեղծման համար, որտեղ անհրաժեշտ է իրական ժամանակում կամ պարբերականությամբ ստանալ հեռավոր սարքավորումներից տվյալներ և անհրաժեշտության դեպքում իրականացնել դրանց հեռակառավարում։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է ցանցի կառուցվածքի և բաղադրիչների նախագծումը՝ հաշվի առնելով կապի հուսալիությունը, տվյալների փոխանցման արագությունը, հասանելիությունը, անվտանգությունը և համակարգի ընդլայնման հնարավորությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել տվյալների հավաքագրման և փոխանցման հանգույցները, սերվերային ենթակառուցվածքը, հեռավոր սարքերի հետ հաղորդակցման մեխանիզմները, օգտվողների հասանելիության կառավարումը և փոխանցվող տեղեկատվության պաշտպանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոնիթորինգի և հեռակառավարման համակարգերի ինտեգրմանը, որպեսզի հնարավոր լինի կենտրոնացված կերպով վերահսկել տարբեր տարածքներում տեղակայված սարքավորումների կամ օբյեկտների աշխատանքը և անհրաժեշտության դեպքում հեռակա կարգով փոխել դրանց գործառնական պարամետրերը։ Աշխատանքը կարող է ներառել համակարգի տեխնիկական նախագծում, ծրագրային և ապարատային բաղադրիչների ընտրություն, կապի ալիքների փորձարկում, տվյալների փոխանցման գործընթացների գնահատում և մշակված լուծման գործնական ներդրում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել արդյունաբերական, էներգետիկ, տրանսպորտային, տեխնիկական մոնիթորինգի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է հեռավոր սարքավորումների նկատմամբ կենտրոնացված վերահսկողություն և տվյալների հուսալի փոխանցում բջջային կապի ենթակառուցվածքի միջոցով։

Գյուղատնտեսություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հողային հարաբերությունների ձևավորման, հողային բարեփոխումների ընթացքի և գյուղատնտեսական հողօգտագործման տնտեսագիտական հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է հողային սեփականության և օգտագործման համակարգերի փոխակերպումը՝ կենտրոնական պլանային մոդելից դեպի շուկայական հարաբերություններ անցման համատեքստում, ինչպես նաև այդ գործընթացի սոցիալ-տնտեսական հետևանքները գյուղական բնակչության համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի մասնատվածության, արտադրողականության անկման կամ տատանումների, ոռոգման համակարգերի արդյունավետության, ինչպես նաև հողօգտագործման կառավարման ինստիտուցիոնալ խնդիրներին։ Վերլուծվում են նաև հողի շուկայի ձևավորման խոչընդոտները, ներդրումային միջավայրի սահմանափակումները և գյուղատնտեսության մրցունակության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունը ներկայացնում է հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը որպես կայուն գյուղատնտեսական զարգացման և պարենային անվտանգության ապահովման կարևոր նախապայման։