Методические основы интенсивного обучения русской орфографии на начальном этапе в Центре довузовского образования (ЦДО)

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Գ. Մ. Մելիքյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում է բնակավայրերի ջրամատակարարման աղբյուրները, ջրի մաքրման և մատակարարման փուլերը, ջրատար ցանցերի կառուցվածքը, պահեստավորման և բաշխման համակարգերը՝ բացատրելով դրանց նախագծման և շահագործման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև արոտավայրերի ջրարբիացման համակարգերը՝ ջրամբարներ, խմոցներ, ջրատար ուղիներ և շարժական ջրային սարքավորումներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ճիշտ կազմակերպված ջրարբիացումը նպաստում անասնապահության արտադրողականության բարձրացմանը և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում ջրի հաշվարկային պահանջների որոշմանը, համակարգերի հիդրավլիկական նախագծմանը, ջրի կորուստների նվազեցման միջոցառումներին և էներգախնայող լուծումներին։ Ներկայացվում են նաև ջրամատակարարման համակարգերի շահագործման, տեխնիկական սպասարկման և հիգիենիկ անվտանգության պահանջները, որոնք կարևոր են ինչպես բնակչության, այնպես էլ կենդանիների առողջության ապահովման համար։ Հատուկ ընդգծվում է ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման և երաշտային պայմաններում արոտավայրերի արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական և հիդրոտեխնիկական ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և ինժեներների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները ջրամատակարարման և ջրարբիացման համակարգերի նախագծման ու շահագործման ոլորտում։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պետականության երեք ժամանակաշրջաններում նախաքննություն իրականացնող մարմինների ձևավորման, կազմակերպական կառուցվածքի, իրավական կարգավիճակի և գործունեության զարգացման պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում նախաքննության ինստիտուտի զարգացումը դիտարկվում է Առաջին Հանրապետության, Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պետական ու իրավական համակարգերի փոփոխությունների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված կառավարման և քրեական դատավարության մոդելների առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում նախաքննության մարմինների ստեղծման իրավական նախադրյալները, նրանց իրավասությունների շրջանակը, ենթակայության սկզբունքները, կազմակերպական կառուցվածքը և փոխհարաբերությունները դատախազության, ոստիկանության, դատարանների ու իրավապահ համակարգի մյուս կառույցների հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Առաջին Հանրապետության տարիներին նորաստեղծ պետական համակարգում քրեական հետապնդման և նախնական քննության կազմակերպման խնդիրներին, համապատասխան իրավական հաստատությունների ձևավորմանը և նախկին իրավակարգից ժառանգված մեխանիզմների վերափոխմանը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության ընթացքում ներկայացվում են պետական և դատավարական համակարգի փոփոխությունները, նախաքննության կենտրոնացված կառավարման առանձնահատկությունները, քննիչների իրավական կարգավիճակի զարգացումը և քրեական դատավարության օրենսդրության ազդեցությունը նախաքննական գործունեության կազմակերպման վրա։ Հետխորհրդային փուլում ուշադրությունը կենտրոնացվում է անկախ պետականության պայմաններում իրավապահ համակարգի վերակազմավորման, նոր օրենսդրական հիմքերի ստեղծման, մասնագիտացված քննչական կառույցների ձևավորման և նախաքննության ինստիտուցիոնալ ինքնուրույնության զարգացման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են տարբեր տարիներին իրականացված իրավական և կառուցվածքային բարեփոխումները, դրանց նպատակները և ազդեցությունը քրեական գործերի քննության կազմակերպման արդյունավետության վրա։ Կարևորվում են քննիչի դատավարական ինքնուրույնության, օրինականության ապահովման, մարդու իրավունքների պաշտպանության, դատախազական վերահսկողության և դատական վերահսկողության հետ կապված հիմնահարցերը։ Երեք պատմական փուլերի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել նախաքննության համակարգում պահպանված իրավական ավանդույթները, էական փոփոխությունները և ժամանակակից համակարգի ձևավորման վրա ազդեցություն ունեցած պատմական գործոնները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Հայաստանի իրավապահ համակարգի ինստիտուցիոնալ պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ նախաքննության մարմինների զարգացումը ներկայացվում է պետական կառավարման, օրենսդրության և քրեական արդարադատության ընդհանուր վերափոխումների հետ փոխկապակցված։ Պատմաիրավական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր ժամանակաշրջանների փորձը, բացահայտել համակարգի զարգացման օրինաչափությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմել ժամանակակից նախաքննական համակարգի ձևավորման հիմքերի մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, քննիչների, քրեական դատավարության և իրավունքի պատմության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը ներկայացնում է 1950 թվականի ընթացքում նշվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական հիշարժան տարեթվերի համակարգված հավաքածուն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել ժամանակագրական տեղեկություն նշանակալի իրադարձությունների, անձանց հոբելյանների և հասարակական կյանքի կարևոր փուլերի վերաբերյալ։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են տարբեր ոլորտներին վերաբերող տարեթվեր՝ ներառյալ ազգային և համաշխարհային պատմության առանցքային իրադարձությունները, գիտության և տեխնիկայի զարգացումները, մշակույթի և արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչների ծննդյան և մահվան տարելիցները, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական կյանքում կարևոր նշանակություն ունեցող ամսաթվերը։ Հեղինակը կամ կազմողները նպատակ են ունեցել ստեղծել տեղեկատվական-հղումային բնույթի ձեռնարկ, որը կարող է ծառայել որպես օժանդակ միջոց կրթական, գիտահետազոտական և մշակութային աշխատանքներում՝ օգնելով պլանավորել հիշատակի միջոցառումներ, դասախոսություններ և թեմատիկ նախաձեռնություններ։ Գիրքը առանձնանում է իր գործնական կիրառելիությամբ՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը և հասարակության մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանը, և նախատեսված է գրադարանավարների, ուսուցիչների, պատմաբանների, ուսանողների և լայն ընթերցողական հանրության համար։

Քիմիա

Նյութը ծառայում է որպես ուսումնական հիմք դեղագործության և հարակից բժշկագիտական մասնագիտությունների համար՝ բացատրելով քիմիայի այն հիմնական սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են դեղերի ստեղծման, ուսումնասիրման և կիրառման համար։ Հիմնական բովանդակություն Դեղանյութերի քիմիական կառուցվածք Ներկայացվում են օրգանական և անօրգանական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք կարևոր են դեղերի ազդեցության համար։ Ֆիզիկաքիմիական հատկություններ Դիտարկվում են լուծելիությունը, կայունությունը, ռեակցիոնունակությունը և այլ հատկություններ, որոնք ազդում են դեղերի արդյունավետության վրա։ Դեղերի փոխազդեցություններ Բացատրվում է, թե ինչպես են դեղանյութերը փոխազդում օրգանիզմի միջավայրի հետ՝ ներառյալ կենսաբանական հյուսվածքները և այլ քիմիական միացությունները։ Դեղերի որակ և վերահսկում Նյութը ընդգծում է դեղերի մաքրության, որակի ստուգման և ստանդարտացման կարևորությունը։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութի հիմնական նպատակն է ձևավորել պատկերացում այն մասին, որ դեղագործությունը հիմնված է խորը քիմիական գիտելիքների վրա, և դեղերի արդյունավետությունն ու անվտանգությունը կախված են դրանց քիմիական բնութագրերից։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում երկխոսության լեզվական կառուցվածքի, հաղորդակցական առանձնահատկությունների և գործառական դրսևորումների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Երկխոսությունը դիտարկվում է որպես խոսքային հաղորդակցության հիմնական ձևերից մեկը, որի ընթացքում երկու կամ ավելի հաղորդակիցների խոսքային գործողությունները փոխկապակցվում են և կազմում իմաստային ու կառուցվածքային ամբողջություն։ Հետազոտության կենտրոնում երկխոսական միավորների ձևավորման սկզբունքներն են, խոսակիցների հերթագայումը, հարցի և պատասխանի փոխհարաբերությունը, նախորդ և հաջորդ խոսքային միավորների իմաստային կապը, ինչպես նաև հաղորդակցական իրավիճակի ազդեցությունը արտահայտությունների կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հարցական նախադասություններին և հարցուպատասխանական կառույցներին, որոնք կարևոր դեր ունեն երկխոսական խոսքի կազմակերպման մեջ։ Ուսումնասիրվում են նաև թերի և զեղչված նախադասությունները, բառ-նախադասությունները, կրկնությունները, դիմելաձևերը, ձայնարկությունները, եղանակավորող բառերը և խոսակցական լեզվին բնորոշ այլ միջոցներ, որոնց շնորհիվ երկխոսությունը ձեռք է բերում բնականություն, շարժունություն և արտահայտչականություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնչերանգի ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն բառային կազմ ունեցող արտահայտությունը տարբեր հնչերանգային պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր հաղորդակցական նշանակություն։ Քննության են առնվում առօրյա-խոսակցական, գեղարվեստական, հրապարակախոսական և այլ գործառական միջավայրերում հանդիպող երկխոսական կառույցները՝ բացահայտելով դրանց լեզվաոճական տարբերությունները։ Գեղարվեստական խոսքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սովորական հարցուպատասխանային կառուցվածքների հետ մեկտեղ ներքին, միակողմանի, անպատասխան և ոչ խոսքային արձագանքով ուղեկցվող երկխոսությունների առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ուղղակի խոսքի և հեղինակային խոսքի փոխհարաբերության քննությունը, քանի որ գեղարվեստական երկխոսությունը կարող է ծառայել կերպարների անհատականացմանը, նրանց մտածողության ու վերաբերմունքի բացահայտմանը և պատումի զարգացմանը։ Երկխոսական խոսքի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս նաև ուսումնասիրելու լեզվական միջոցների ընտրության կախվածությունը խոսակիցների հարաբերություններից, հաղորդակցության նպատակից և կոնկրետ իրադրությունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շարահյուսական, ոճաբանական, գործաբանական և հաղորդակցական լեզվաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով երկխոսությունը որպես ժամանակակից հայերենի խոսքային համակարգի բազմաշերտ և դինամիկ երևույթ։

Իրավաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրությամբ գործարքների անվավերության, մասնավորապես անվավեր (առոչինչ) և վիճահարույց գործարքների քաղաքացիաիրավական կարգավորման համակարգին։ Այն բացատրում է այն իրավական հիմքերը, որոնց դեպքում գործարքը ճանաչվում է անվավեր, ինչպես նաև դատարանի դերը նման գործարքների իրավական հետևանքների որոշման մեջ։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն՝ գործարքը կարող է լինել անվավեր կամ դատարանի կողմից վիճահարույց գործարք ճանաչվելու հետևանքով, կամ էլ առոչինչ՝ անկախ դատական ճանաչումից, և այդ դեպքում այն սկզբից ի վեր չի առաջացնում իրավական հետևանքներ՝ բացառությամբ օրենքով նախատեսված հատուկ դեպքերի։ Կարգավորումը նախատեսում է, որ անվավեր գործարքի դեպքում կողմերը պարտավոր են վերադարձնել ստացվածը բնեղենով, իսկ անհնարինության դեպքում՝ փոխհատուցել դրա արժեքը, ինչը ապահովում է կողմերի գույքային հավասարակշռության վերականգնումը։ Միաժամանակ սահմանվում են նաև գործարքի անվավերության հետևանքների կիրառման դատավարական կանոնները, հայցային վաղեմության ժամկետները և հատուկ դեպքեր, օրինակ՝ անգործունակ անձի կողմից կնքված կամ էական մոլորության ազդեցության տակ կատարված գործարքների անվավերությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ այս ինստիտուտը ծառայում է քաղաքացիական շրջանառության կայունության և իրավահարաբերությունների օրինականության ապահովմանը՝ կանխելով անօրինական կամ կամքի արատներով կնքված գործարքների իրավական ուժ ստանալը։