Միջին հայերենի ուղեցույց-քրեստոմատիա

Տնտեսագիտություն

Fundamentals of Financial Management-ը ֆինանսական կառավարման դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական որոշումների կայացման հիմնական սկզբունքները և գործիքները՝ ընդգրկելով ինչպես կարճաժամկետ, այնպես էլ երկարաժամկետ ֆինանսական ռազմավարության հարցերը, աշխատությունում բացատրվում են ֆինանսական վերլուծության հիմունքները, դրամական հոսքերի կառավարումը, կապիտալի արժեքի հաշվարկը և ներդրումային նախագծերի գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև ռիսկի և եկամտաբերության հարաբերակցությունը ֆինանսական որոշումներում, միաժամանակ դիտարկվում են կապիտալի կառուցվածքի ձևավորման, դիվիդենտային քաղաքականության և շրջանառու կապիտալի կառավարման խնդիրները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական շուկաների դերին և կազմակերպությունների արժեքի առավելագույնացման նպատակին, աշխատությունը լայնորեն կիրառվում է տնտեսագիտական կրթության մեջ՝ որպես ֆինանսական կառավարման հիմքերի ձևավորման կարևոր աղբյուր։

Այլ առարկաներ

Օրհուսի կոնվենցիան միջազգային իրավական փաստաթուղթ է, որը ընդունվել է 1998 թվականին Դանիայի Օրհուս քաղաքում՝ ՄԱԿ-ի Եվրոպայի տնտեսական հանձնաժողովի շրջանակներում։ Այն պաշտոնապես հայտնի է որպես «Տեղեկատվության հասանելիության, որոշումների ընդունմանը հասարակության մասնակցության և արդարադատության մատչելիության մասին կոնվենցիա բնապահպանական հարցերում»։ Կոնվենցիայի հիմնական նպատակն է ապահովել հասարակության մասնակցությունը բնապահպանական որոշումների ընդունման գործընթացին և բարձրացնել պետական կառավարման թափանցիկությունը էկոլոգիական հարցերում։ Օրհուսի կոնվենցիան սահմանում է երեք հիմնական իրավունքներ հասարակության համար։ Առաջինը՝ շրջակա միջավայրին վերաբերող տեղեկատվության հասանելիության իրավունքն է, որը պարտադրում է պետական մարմիններին տրամադրել բնապահպանական տվյալներ քաղաքացիներին։ Երկրորդը՝ հասարակության մասնակցության իրավունքն է բնապահպանական որոշումների ընդունման գործընթացում, օրինակ՝ նախագծերի, ծրագրերի կամ շինարարական աշխատանքների հաստատման ժամանակ։ Երրորդը՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքն է, որը հնարավորություն է տալիս քաղաքացիներին վիճարկել այն որոշումները կամ գործողությունները, որոնք կարող են վնասել շրջակա միջավայրին կամ խախտել իրենց իրավունքները։ Հայաստանը միացել է Օրհուսի կոնվենցիային և պարտավորվել է իրականացնել դրա դրույթները ազգային օրենսդրության շրջանակում։ Այդ նպատակով ստեղծվել են համապատասխան իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ՝ ապահովելու հասարակության ներգրավվածությունը բնապահպանական գործընթացներում։ Օրհուսի կոնվենցիան համարվում է բնապահպանական ժողովրդավարության կարևոր փաստաթուղթ, քանի որ այն ուժեղացնում է հասարակության դերը շրջակա միջավայրի պահպանության գործում և խթանում է պետական մարմինների հաշվետվողականությունը։

Տնտեսագիտություն

Հայաստանի մեքենաշինության զարգացման հիմնախնդիրները վերաբերում են երկրի արդյունաբերական կառուցվածքի այն հատվածին, որը պատմականորեն ունեցել է կարևոր դեր, սակայն անկախության տարիներից հետո զգալիորեն կորցրել է իր նախկին արտադրական ծավալներն ու տեխնոլոգիական կարողությունները, և ներկայումս կանգնած է մի շարք համակարգային դժվարությունների առաջ, որոնք պայմանավորված են ինչպես տնտեսական, այնպես էլ տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ գործոններով։ Հիմնական խնդիրներից մեկը արտադրական հզորությունների հնացումն է, քանի որ շատ ձեռնարկություններ դեռևս հիմնված են խորհրդային ժամանակաշրջանի սարքավորումների վրա, որոնք չեն համապատասխանում ժամանակակից միջազգային ստանդարտներին, ինչի հետևանքով նվազում է արտադրանքի մրցունակությունը արտաքին շուկաներում։ Բացի այդ, ոլորտը տառապում է ներդրումների պակասից, քանի որ բարձր կապիտալատար ծախսերը և երկարաժամկետ վերադարձի անորոշությունը վանում են ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան ներդրողներին, իսկ ֆինանսավորման սահմանափակ հասանելիությունը խոչընդոտում է նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը և արտադրական գործընթացների արդիականացմանը։ Մյուս կարևոր հիմնախնդիրը մասնագիտական կադրերի սակավությունն է, քանի որ ինժեներական կրթության և արդյունաբերական պրակտիկայի միջև կապը թուլացել է, ինչը հանգեցրել է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների արտահոսքի և երիտասարդ կադրերի ներգրավման դժվարությունների։ Շուկայի փոքր ծավալը նույնպես էական սահմանափակում է, քանի որ ներքին պահանջարկը բավարար չէ լայնածավալ արտադրություն ապահովելու համար, իսկ արտահանման հնարավորությունները սահմանափակվում են միջազգային մրցակցության բարձր մակարդակով և լոգիստիկ խնդիրներով։ Ավելին, տեխնոլոգիական հետամնացությունը և նորարարական հետազոտությունների թույլ զարգացումը խոչընդոտում են բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ստեղծմանը, ինչը հատկապես կարևոր է մեքենաշինության ոլորտում մրցունակ լինելու համար։ Վերջապես, ոլորտի զարգացման վրա ազդում են նաև կառավարման և պետական քաղաքականության որոշակի բացերը, որոնք կապված են արդյունաբերական ռազմավարության ոչ բավարար համակարգվածության, ենթակառուցվածքների թերի զարգացման և արդյունաբերական կլաստերների թույլ ձևավորման հետ, ինչի արդյունքում մեքենաշինությունը դեռևս չի կարող լիարժեք վերականգնել կամ զարգացնել իր ներուժը որպես տնտեսության ռազմավարական ճյուղ։

Պատմություն

Հնագույն քաղաքները ներկայացնում են մարդկության քաղաքակրթական զարգացման առաջին և ամենակարևոր փուլերը, որտեղ ձևավորվել են բնակավայրերի կազմակերպման, հասարակական կառավարման, տնտեսական հարաբերությունների և մշակութային կյանքի հիմքերը: Այս քաղաքները հաճախ ստեղծվել են ջրային աղբյուրների մոտ, ապահովելով սննդի և կյանքի համար անհրաժեշտ ռեսուրսների հասանելիություն, ինչպիսիք են Միջագետքի Ուրուկը, Եգիպտոսի Թեբե կամ Հնդկաստանի Հարապպար քաղաքները: Հնագույն քաղաքների զարգացումը թույլ է տվել ձևավորել սոցիալական դասակարգեր, աշխատանքների մասնագիտացում, հումանիտար և տեխնիկական նորարարություններ, ինչպես նաև գրագիտության և հաշվապահության առաջին համակարգերը: Այս քաղաքները ունենում էին պաշտամունքային, պաշտպանական և տնտեսական կենտրոններ, որոնք ծառայում էին բնակիչների և շրջակա տարածքի կարիքների համար: Հնագույն քաղաքների ուսումնասիրությունը ներկայում է կարևոր աղբյուր՝ պատմական, էթնոլոգիական և հնագիտական հետազոտությունների համար, քանի որ դրանց կառուցվածքը, ճարտարապետությունը և հասարակական հարաբերությունները ցույց են տալիս մարդկային մտածողության, կազմակերպման և մշակույթի զարգացման աստիճանը: Ընդհանուր առմամբ, հնագույն քաղաքները հանդիսանում են քաղաքակրթության սկիզբը, որտեղ ձևավորվել են քաղաքացիական, մշակութային և տնտեսական հիմունքները, որոնք հետագայում զարգացել և ազդեցություն են ունեցել ամբողջ մարդկության պատմության վրա:

Գրականություն

Այս գործնական ձեռնարկը նախատեսված է գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման համար և նվիրված է գրադարաններում ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման երկրորդ մակարդակի (պրակտիկ փուլ 2) առանձնահատկություններին։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ընթերցողների տեղեկատվական կարիքների բացահայտման և դրանց արդյունավետ սպասարկման մեթոդները՝ ընդգծելով գրադարանային ծառայությունների որակի բարձրացման կարևորությունը ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրում։ Քննարկվում են սպասարկման տարբեր ձևերը՝ անհատական խորհրդատվություն, թեմատիկ գրականության առաջարկում, տեղեկատու-բիբլիոգրաֆիական օգնություն և ընթերցողական խմբերի հետ աշխատանքների կազմակերպում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի հաղորդակցական հմտություններին, ընթերցողի հետ վստահելի փոխհարաբերությունների ձևավորմանը և տեղեկատվության մատչելի ներկայացմանը։ Ձեռնարկում ընդգծվում է նաև տեխնոլոգիական միջոցների կիրառումը՝ էլեկտրոնային կատալոգների, տվյալների բազաների և ավտոմատացված գրադարանային համակարգերի օգտագործումը սպասարկման գործընթացում։ Բացի այդ, դիտարկվում են ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նրանց տարիքը, հետաքրքրությունները և տեղեկատվական պահանջները։ Նյութի նպատակն է զարգացնել գրադարանավարների գործնական հմտությունները և նպաստել ընթերցողների սպասարկման համակարգված, արդյունավետ և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան կազմակերպմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է արժեթղթերի շուկայում գնագոյացման մեխանիզմների, ֆինանսական գործիքների արժեքավորման սկզբունքների և ներդրումային որոշումների կայացման գործընթացների ուսումնասիրմանը։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ արժեթղթերի շուկայական արժեքի ձևավորման վրա ազդող գործոնները, պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցությունը, ռիսկի և եկամտաբերության կապը, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաների արդյունավետության տեսությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է հիմնարար և տեխնիկական վերլուծության մեթոդներին, ակտիվների գնահատման մոդելներին, տոկոսադրույքների ազդեցությանը, ներդրումային պորտֆելների կառուցման սկզբունքներին և շուկայական վարքագծի առանձնահատկություններին։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպես են տնտեսական, քաղաքական և հոգեբանական գործոնները ազդում արժեթղթերի գների փոփոխությունների վրա, ինչպես են ձևավորվում ներդրումային ակնկալիքները և ինչ մեխանիզմներով է շուկան արձագանքում տեղեկատվությանը։ Այն օգտակար է տնտեսագիտությամբ, ֆինանսներով և ներդրումային գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական կիրառություններ ֆինանսական շուկաների ուսումնասիրության և վերլուծության համար։