Միջին հայերենի ուղեցույց-քրեստոմատիա

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Գրականություն

Սա գրականագիտական և ազգագրական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ջիվանիի բանաստեղծական ժառանգությանը, որտեղ վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությունը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերը և աշուղական արվեստի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, աշխատանքը ընդգծում է Ջիվանիի պոեզիայում առկա սոցիալական արդարության, մարդկային արժանապատվության, հայրենասիրության և բարոյական արժեքների գաղափարական շերտերը, ինչպես նաև նրա լեզվի պարզության ու պատկերային հարստության համադրությունը, որը հնարավորություն է տալիս նրա երգերն ու բանաստեղծությունները հասանելի դարձնել լայն ժողովրդական լսարանի համար, միաժամանակ դիտարկվում է նրա ազդեցությունը հայկական աշուղական դպրոցի զարգացման վրա և նրա ստեղծագործական ավանդի շարունակականությունը ժողովրդական երգարվեստում։

Գեղարվեստական հայ․

«Կուկու»՝ Էդգար Կոստանդյանի ստեղծագործությունը, համարվում է հայ նորագույն գրականության կարևոր և յուրահատուկ օրինակներից մեկը։ Սա մի պատմություն է, որը իր բովանդակությամբ խարսխված է ժամանակակից մարդու ներաշխարհի, նրա անձնական և հասարակական խնդիրների խորացմամբ։ «Կուկու»-ում Կոստանդյանը ներկայացնում է գլխավոր կերպար՝ երիտասարդ մի մարդու, որի կյանքը վերածվում է առեղծվածի, հակասությունների, ինքնաբառախոսության և երկչոտության, բայց միաժամանակ այն ունի զվարճալի ու հումորային կողմեր։ Պատմության մեջ նա ցույց է տալիս մարդու ներքին տառապանքը, որի մեջ խառնվում են նույնիսկ ամենապարզ հարցերը՝ ինքնությունը, նպատակները, հասարակական դիրքը և մարդկային հարաբերությունները։ Պատմությունը սրված է դեպի մենակության, ինքնության որոնման ու հասարակական ճնշման թեմաները։ Էդգար Կոստանդյանը դիպուկ կերպով նկարագրում է այս հասարակական շրջանակները՝ տարբեր կերպարների միջոցով բացահայտելով մանիպուլյացիաները, որոնցից միանշանակ չես կարող ազատվել։ «Կուկու»-ն միաժամանակ սուր դիտարկում է բոլոր այն ուղիները, որոնք անցնում է մարդը՝ տանելով նրան ինքնագնահատական, անորոշություն և մտքի ճգնաժամ։ Այս ստեղծագործությունը նաև շատ հումորով ու անկեղծությամբ խոսում է իրականության մասին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այս իրականությունը փոփոխվում, երբ նա մտնում է սեփական հոգու ու գիտակցության մեջ։ «Կուկու»-ն ոչ միայն զվարճացնում է, այլ նաև լուրջ սոցիալական և հոգեբանական հարցադրումներ առաջացնում։ Գիրքն ունի գրական ինքնատիպություն, որը իր մեջ պահում է համադրություն՝ քննադատության ու ինտելեկտուալ խաղի։ Ամենադիտարժան պահը այստեղ այն է, որ «Կուկու»-ն ներկայացնում է մարդու բարդ ու խճճված հոգեբանությունը՝ ընդհանրապես ոչ միանշանակ ու ոչ մի ձևով մաքուր պատմություն։ Այստեղ խառնվում են բնույթների, վարդավառների, մտքի արկածների պատկերը, իսկ վերջում ընթերցողը մնում է սարսափելի վերլուծության դիմաց։ Հրատարակիչ - Երևան Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-99930-4-812-3

Քաղաքագիտություն

Քաղաքացիական հասարակությունը հասարակության այն հատվածն է, որը գործում է պետությունից անկախ և ներառում է քաղաքացիների կամավոր միավորումները, հասարակական կազմակերպությունները, արհմիությունները, նախաձեռնող խմբերը, լրատվամիջոցները և այլ ինստիտուտներ։ Այն ձևավորում է հասարակության ինքնակազմակերպման համակարգը և նպաստում է ժողովրդավարության զարգացմանը, մարդու իրավունքների պաշտպանությանը և պետական իշխանության վերահսկմանը։ Քաղաքացիական հասարակության հիմնական գաղափարը հիմնված է այն սկզբունքի վրա, որ քաղաքացիները պետք է ակտիվորեն մասնակցեն հասարակական և քաղաքական կյանքին՝ ոչ միայն ընտրությունների միջոցով, այլ նաև հասարակական նախաձեռնությունների, քննարկումների և վերահսկողության մեխանիզմների միջոցով։ Քաղաքացիական հասարակությունը ծառայում է որպես միջնորդ պետության և անհատի միջև՝ ապահովելով նրանց միջև հավասարակշռություն։ Այն նպաստում է իշխանության թափանցիկությանը և հաշվետվողականությանը, քանի որ հասարակական կազմակերպությունները և լրատվամիջոցները վերահսկում են պետական մարմինների գործունեությունը և բարձրացնում հասարակական խնդիրները։ Քաղաքացիական հասարակության զարգացման համար կարևոր են իրավական պետության առկայությունը, խոսքի ազատությունը, միավորման ազատությունը և ժողովրդավարական արժեքների հաստատումը։ Հայաստանում քաղաքացիական հասարակությունը զարգանում է հատկապես անկախության ձեռքբերումից հետո, երբ ստեղծվեցին բազմաթիվ հասարակական կազմակերպություններ և նախաձեռնություններ տարբեր ոլորտներում՝ մարդու իրավունքներ, բնապահպանություն, կրթություն և սոցիալական խնդիրներ։ Չնայած զարգացման ընթացքին, քաղաքացիական հասարակությունը դեռևս բախվում է մի շարք մարտահրավերների, ինչպիսիք են ֆինանսական սահմանափակումները և ինստիտուցիոնալ կայունության պակասը։

Կենսաբանություն

Քաղբևեռ-ը նյարդային և մկանային բջիջներում առաջացող էլեկտրաքիմիական երևույթ է, որը հանդիսանում է ազդակների փոխանցման հիմնական մեխանիզմը կենդանի օրգանիզմներում։ Այն առաջանում է բջջաթաղանթի պոտենցիալի արագ փոփոխության արդյունքում, երբ նատրիումի և կալիումի իոնների շարժը թաղանթի միջով խախտում է հանգստի վիճակի հավասարակշռությունը և ստեղծում է էլեկտրական իմպուլս, որը տարածվում է նյարդաթելով։ Քաղբևեռի առաջացման ընթացքում տեղի են ունենում երեք հիմնական փուլեր՝ դեպոլյարիզացիա, երբ բջջի ներսը դառնում է ավելի դրական, ռեպոլյարիզացիա, երբ պոտենցիալը վերադառնում է ելքային վիճակին, և կարճ հիպերբոլյարիզացիա, երբ բջիջը ժամանակավորապես դառնում է ավելի բացասական, քան հանգստի վիճակում։ Այս գործընթացը ապահովում է տեղեկատվության արագ փոխանցում նյարդային համակարգում՝ թույլ տալով օրգանիզմին արձագանքել արտաքին և ներքին գրգռիչներին։ Քաղբևեռի հիմնական ազդանշանները ներառում են շեմային գրգռիչի հասնելը, իոնային անցուղիների բացումն ու փակումը և գործող պոտենցիալի ինքնատարածման ունակությունը, ինչը ապահովում է նյարդային ազդակի մեկ ուղղությամբ տարածումը։ Այս մեխանիզմը կենսական նշանակություն ունի զգայության, շարժման, ռեֆլեքսների և ուղեղի բարձրագույն գործառույթների իրականացման համար։

Lեզվաբանություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է «Գիրք վաստակոց» երկի լեզվական առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով նրա բառապաշարային, քերականական և ոճական շերտերը հայ միջնադարյան գրավոր ավանդույթի համատեքստում։ Աշխատությունը վերլուծում է գրաբարին բնորոշ լեզվական կառուցվածքները, աստվածաբանական և փիլիսոփայական եզրաբանության կիրառությունը, ինչպես նաև պատկերավորման և շարադասության առանձնահատկությունները, որոնք ձևավորում են երկի բարձր ոճական մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստում օգտագործվող հոմիլետիկ և մեկնողական լեզվաձևերին, որոնք միավորում են դիդակտիկ, բարոյախրատական և աստվածաբանական խոսքի տարրերը՝ ստեղծելով բազմաշերտ իմաստային համակարգ։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է հունաբան և սեմական ազդեցությունների հնարավոր հետքերը, ինչպես նաև դրանց ինտեգրումը հայերեն միջնադարյան գրական լեզվի զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունը կարևոր է հայագիտության, գրականագիտության և լեզվաբանության համար՝ նպաստելով «Գիրք վաստակոց» երկի լեզվի գիտական մեկնաբանությանը և միջնադարյան հայ գրական լեզվի ուսումնասիրության խորացմանը։