Միջին հայերենի ուղեցույց-քրեստոմատիա

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման և ապապետականացման հիմնահարցերին՝ ընդգծելով անցումային տնտեսության ձևավորման, սեփականության հարաբերությունների վերափոխման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել սեփականաշնորհման քաղաքականության իրականացումը ՀՀ-ում, բացահայտել դրա ընթացքում առաջացած խնդիրները և առաջարկել լուծումներ՝ ուղղված գործընթացի թափանցիկության, արդյունավետության և սոցիալական արդարության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական գույքի մասնավորեցման ձևերը, իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, գնահատման և աճուրդային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսության կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականաշնորհման գործընթացում առաջացած հիմնախնդիրներին՝ ակտիվների թերագնահատում, մենաշնորհների ձևավորում, կոռուպցիոն ռիսկեր, ինչպես նաև արտադրական կարողությունների անկում որոշ ոլորտներում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ապապետականացման սոցիալ-տնտեսական հետևանքները՝ զբաղվածության փոփոխություն, եկամուտների բաշխման անհավասարություն և նոր մասնավոր հատվածի ձևավորում։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը՝ հետխորհրդային երկրների և անցումային տնտեսությունների օրինակներով, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տնտեսագիտության և հանրային քաղաքականության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ սեփականաշնորհման գործընթացների բարելավմանը և տնտեսական զարգացման արդյունավետության բարձրացմանը։

Իրավաբանություն

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով գույքային վնաս պատճառելու համար քրեական պատասխանատվության տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ արարքի քրեաիրավական բնութագիրը, հանցակազմի հիմնական տարրերը և քրեական պատասխանատվության առաջացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաբեության և վստահության չարաշահման հասկացությունների բովանդակությանը, դրանց դրսևորման ձևերին և գույքային վնասի առաջացման հետ պատճառական կապի գնահատմանը։ Վերլուծվում են արարքի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները, մեղքի ձևը, հանցագործության կատարման եղանակները և քրեաիրավական որակման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Քննարկվում են նաև տվյալ արարքը սեփականության դեմ ուղղված այլ հանցագործություններից սահմանազատելու չափանիշները, քրեական օրենսդրության կիրառման առանձնահատկությունները և իրավակիրառ պրակտիկայում հանդիպող վիճահարույց հարցերը։ Ուշադրություն է հատկացվում քրեական պատասխանատվության համապատասխան կառուցակարգերի կատարելագործման և գույքային հարաբերությունների քրեաիրավական պաշտպանության արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի ոլորտի հետազոտողների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Գիրքը ներկայացնում է պատմավեպ, որտեղ կենտրոնական թեման ազգային ազատագրական պայքարն է և հայրենասիրական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտումը։ Ստեղծագործությունը կառուցված է պատմական անցքերի և գեղարվեստական հորինվածքի միահյուսմամբ՝ պատկերելով հայկական պետականության անկման ժամանակաշրջանի դրամատիկ իրադարձությունները, ներքին հակասությունները և արտաքին վտանգների պայմաններում ժողովրդի դիմադրության փորձերը։ Վեպում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հերոսականության, անձնական զոհողության և ազգային արժանապատվության գաղափարներին՝ դրանք ներկայացնելով ուժեղ դրամատիկ լարվածության և հոգեբանական խորության միջոցով։ Հեղինակը ստեղծում է կերպարների հարուստ համակարգ, որտեղ անհատական ճակատագրերը արտացոլում են ընդհանուր պատմական իրականությունը՝ ընդգծելով բարու և չարի, հավատարմության և դավաճանության հակադրությունները։ Ստեղծագործության լեզուն հագեցած է պատմական ոճավորումներով և ռոմանտիկական արտահայտչականությամբ, ինչը ուժեղացնում է էպիկական պատկերման ազդեցությունը։ Գիրքը համարվում է հայ դասական գրականության կարևորագույն նմուշներից մեկը՝ մեծ ազդեցություն ունենալով ազգային ինքնագիտակցության և պատմական գիտակցության ձևավորման վրա։

Գրականություն

Այս գիրքը ներկայացնում է մարդկության պատմության այն եզակի պահերը, երբ մեկ որոշիչ իրադարձություն կամ մեկ անհատական գործողություն փոխել է պատմության ընթացքը՝ ձևավորելով նոր քաղաքական, մշակութային կամ գիտական իրականություն։ Յուրաքանչյուր գլուխ պատմում է առանձին «աստեղային ժամի» մասին՝ սկսած պատմական մեծ հայտնագործություններից և ռազմական շրջադարձային պահերից մինչև մշակութային ու հոգևոր բեկումներ, որոնք ունեցել են երկարաժամկետ ազդեցություն մարդկության զարգացման վրա։ Հեղինակը վարպետորեն համադրում է պատմական փաստերը և գրական-փիլիսոփայական վերլուծությունը՝ ստեղծելով դրամատիկ և միաժամանակ խորապես մտածող պատմողական ոճ, որտեղ կենտրոնում ոչ միայն իրադարձությունն է, այլ նաև մարդու ճակատագրական դերը պատմության մեջ։ Գրքում առանձնանում է այն գաղափարը, որ պատմությունը ձևավորվում է ոչ միայն դանդաղ գործընթացներով, այլ նաև կարճ, բայց վճռորոշ պահերով, որոնք կարող են փոխել ամբողջ աշխարհը։ Ստեղծագործությունը համարվում է պատմական էսսեների դասական օրինակներից մեկը և կարևոր ընթերցանություն է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմության փիլիսոփայությամբ, մարդկային որոշումների ազդեցությամբ և մեծ պատմական շրջադարձերի հոգեբանությամբ։

Կրոն

1892 թվականին Կոստանդնուպոլսում հրատարակված այս՝ 222 էջից բաղկացած աշխատությունը, ըստ վերնագրի, նախատեսված է եղել 1893 թվականի կիրակիների ընթացքում կիրակնօրյա դպրոցներում դասավանդելու համար։ Վերնագիրը ներկայացված է օսմանյան թուրքերենի՝ հայատառ գրության ձևով և պարունակում է «կիրակի մէքթէպի»՝ կիրակնօրյա դպրոց, ինչպես նաև «տէրսլէրի»՝ դասեր բառերը։ Այս ձևակերպումը հուշում է, որ հրատարակությունը ուսումնական նյութերի ժողովածու է՝ նախատեսված տարվա կիրակնօրյա դասերի կազմակերպման և հաջորդականության համար։ Կիրակնօրյա դպրոցները քրիստոնեական համայնքներում կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների փոխանցման, Աստվածաշնչյան պատմությունների ուսումնասիրման, բարոյական դաստիարակության և համայնքային ինքնության պահպանման գործում։ Նման դասագրքերը կարող էին պարունակել աստվածաշնչյան ընթերցանության նյութեր, քրիստոնեական ուսմունքի բացատրություններ, բարոյական խրատներ, աղոթքներ և տարվա տարբեր կիրակիներին համապատասխան դասերի ծրագիր։ 1892 թվականին հրատարակված լինելը և 1893 թվականի կիրակիների համար նախատեսված լինելը վկայում են, որ այն կազմվել է նախապես՝ հաջորդ տարվա ուսումնական կարիքները հոգալու նպատակով։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարի վերջին բազմալեզու և բազմադավան քաղաք էր, որտեղ տարբեր քրիստոնեական համայնքներ ունեին իրենց կրթական և կրոնական կազմակերպությունները։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե որ համայնքի կամ դավանանքի կիրակնօրյա դպրոցի համար է նախատեսված եղել այս ժողովածուն, ինչ լեզվով են շարադրված դասերը և ինչպես է կազմակերպված դրանց բովանդակությունը։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել Օսմանյան կայսրության հայ և այլ քրիստոնյա համայնքների կրթական կյանքի, կրոնական ուսուցման և XIX դարի վերջի դպրոցական գրականության ուսումնասիրության համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է գլանաձև քվանտային կետի էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական հատկությունների խորացված տեսական ուսումնասիրությանը՝ սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քվանտային սահմանափակման պայմաններում համակարգի էներգետիկ սպեկտրի, էլեկտրոնային վիճակների կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվող մոդելը համադրում է գլանաձև երկրաչափության առանձնահատկությունները և ոչ հարմոնիկ սահմանափակող պոտենցիալը, ինչի շնորհիվ հնարավոր է առավել իրատեսականորեն նկարագրել նանոմասշտաբային համակարգերում մասնիկների շարժման որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քվանտային համակարգի Շրյոդինգերի հավասարման լուծումները, թույլատրելի էներգիական մակարդակները, համապատասխան ալիքային ֆունկցիաները և քվանտային թվերով պայմանավորված վիճակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլանաձև քվանտային կետի երկրաչափական պարամետրերի և Մորսի պոտենցիալի բնութագրերի ազդեցությանը էլեկտրոնային վիճակների էներգիայի և տարածական բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե սահմանափակման ուժի և նանոկառուցվածքի չափերի փոփոխությունն ինչպես կարող է փոխել էներգիական մակարդակների դասավորությունը և դրանց միջև հնարավոր անցումները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը համակարգի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությունն է։ Դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ փոխազդեցությունը, էլեկտրոնային վիճակների միջև օպտիկական անցումները, անցումների հավանականությունները և դրանց արդյունքում ձևավորվող սպեկտրային բնութագրերը։ Վերլուծվում է օպտիկական արձագանքի կախվածությունը քվանտային կետի երկրաչափական չափերից, պոտենցիալի պարամետրերից և էլեկտրոնային վիճակների էներգետիկ կառուցվածքից։ Այդպիսի կախվածությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն գնահատել նանոկառուցվածքի օպտիկական հատկությունները կառավարելու հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով կարող են ստացվել տարբեր պարամետրերի դեպքում համակարգի էներգիական մակարդակների և օպտիկական անցումների քանակական բնութագրերը, ինչպես նաև ուսումնասիրվել դրանց փոփոխության օրինաչափությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել քվանտային կետերի և այլ ցածրաչափ նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների հետագա տեսական ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քվանտային ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է քվանտային սահմանափակման, էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական երևույթների փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ՝ գլանաձև քվանտային համակարգի համար սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի մոդելի շրջանակում։