Much of Nagorno-Karabakh’s ethnic Armenian population flees as first UN mission in 30 years set to arrive

Պատմություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Սևանա լճի հարավային ափին գտնվող Կելանկրանի ժայռափոր ուրարտական սեպագիր արձանագրության մանրամասն վերլուծությանը, որը վերագրվում է Ուրարտուի արքա Ռուսա Ա-ին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արձանագրության տեքստի ընթերցումը, տառադարձությունը, լեզվաբանական և պատմական մեկնաբանությունները, ինչպես նաև քննարկվում են դրա հայտնաբերման, պահպանման և ուսումնասիրության պատմությունը։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում արձանագրությունում հիշատակվող երկրանուններին, տեղանուններին, ռազմական արշավանքներին և շինարարական գործունեությանը՝ փորձելով վերականգնել տարածաշրջանի քաղաքական ու աշխարհագրական պատկերը մ.թ.ա. VIII դարում։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր է ուրարտական պատմության, հին Հայաստանի պատմական աշխարհագրության և սեպագիր արձանագրությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ համադրում է տեքստաբանական, պատմագիտական և լեզվաբանական մոտեցումները՝ նպաստելով Ուրարտուի պետական կառուցվածքի, նվաճողական քաղաքականության և մշակութային ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Գեղարվեստական հայ․

«Խաննա» (Աննա Դավթյան) ժամանակակից հայկական վեպ է, որը պատմում է մի կնոջ՝ Խաննայի կյանքը, նրա ներքին պայքարը, անցյալը և ապագայի հանդեպ հույսը։ Գիրքը շոշափում է մարդկային հոգու բարդ շերտերը՝ այն պահերը, երբ մարդը փորձում է գտնել իր տեղը կյանքում և հասկանալ, թե ով է իրականում։ Խաննան ոչ միայն հերոսուհի է, այլև խորհրդանիշ՝ յուրաքանչյուրի մեջ կան այնպիսի պահեր, երբ մարդը կանգնում է ընտրության առջև և պետք է որոշի՝ ինչպիսին կլինի իր կյանքը։ Վեպը հաճախ պատմվում է զգացմունքային ու նրբագեղ լեզվով, որտեղ մանրուքներն ունեն մեծ նշանակություն՝ բացահայտելու համար հերոսների բնավորությունը։ Դավթյանը ուշադրություն է դարձնում ոչ միայն հերոսի անձնական պատմությանը, այլև հասարակական միջավայրին, որտեղ նա մեծացել է և որտեղ պետք է գոյատևի։ Գիրքը շոշափում է նաև հարաբերությունների, սիրո, վստահության և հիասթափության թեմաները՝ ցույց տալով, որ մարդը կարող է վերապրել և նորից վերականգնվել։ «Խաննա» վեպը տպավորիչ է նրանով, որ ընթերցողը շատ հեշտ է նույնանում հերոսի հետ՝ զգալով նրա ցավը, ուժը և հույսը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ կյանքի դժվարությունները կարող են դառնալ նոր սկիզբ, եթե մարդը ունենա կամք և հավատ։ Գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հոգեբանական, դրամատիկ և զգացմունքային պատմություններ՝ կանանց թեմայով։ Ընդհանուր առմամբ, «Խաննա» ընթերցողին տալիս է հուզիչ, մտորիչ և շատ մարդկային պատմություն, որը երկար է մնալու մտքում։ Հրատարակիչ - Մետրո Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9179-7-9

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներառում է Avetik Isahakyan-ի ընտիր ստեղծագործությունները՝ ներկայացնելով նրա պոեզիան, արձակը և գրական մտածողության հիմնական ուղղությունները։ Այն արտացոլում է հեղինակի ստեղծագործական աշխարհը, որտեղ կենտրոնական տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, ազգային ցավը, սիրո և տառապանքի թեմաները, ինչպես նաև ազատության և արդարության ձգտումը։ Իսահակյանի գործերում առանձնանում է խոր հուզականությունը, պատկերավոր լեզուն և փիլիսոփայական ենթատեքստը, որոնք նրա ստեղծագործությունները դարձրել են հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը։ Ժողովածուն ընդգծում է նաև նրա հումանիստական աշխարհայացքը՝ մարդու արժանապատվության և համամարդկային արժեքների նկատմամբ ունեցած ուշադրությունը։ Նյութը կարևոր է թե՛ գրականագիտական ուսումնասիրությունների, թե՛ հայ մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության ընկալման համար՝ ներկայացնելով Իսահակյանի ստեղծագործական ժառանգության ամբողջական պատկերը։

Կենսաբանություն

Մարդու առաջացումը կարևոր գիտական և փիլիսոփայական ստեղծագործություն է, որտեղ Չարլզ Դարվին զարգացնում և խորացնում է իր էվոլյուցիոն տեսությունը՝ անդրադառնալով մարդու ծագման, զարգացման և բնության մեջ նրա տեղի հարցերին։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է այն գաղափարը, որ մարդը ևս ենթարկվում է նույն բնական օրենքներին, ինչ մյուս կենդանի օրգանիզմները, և ունի ընդհանուր ծագում կենդանական աշխարհի հետ։ Դարվինը մանրամասն ուսումնասիրում է մարդու ֆիզիկական, մտավոր և սոցիալական առանձնահատկությունները՝ համեմատելով դրանք տարբեր կենդանիների վարքի և կառուցվածքի հետ, հատկապես կապիկների։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից է բնական և սեռական ընտրության դերը մարդու զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են ձևավորվել մարդկային բարոյականությունը, լեզուն, զգացմունքները և հասարակական վարքը։ «Մարդու առաջացումը» ժամանակին մեծ ազդեցություն ունեցավ գիտական և հասարակական մտածողության վրա՝ առաջացնելով լայն քննարկումներ կրոնի, գիտության և մարդու ինքնության վերաբերյալ։ Գիրքը ոչ միայն կենսաբանական ուսումնասիրություն է, այլ նաև մարդու բնույթի, գիտակցության և քաղաքակրթության զարգացման մասին խոր փիլիսոփայական անդրադարձ։ Դարվինի աշխատությունը գրված է փաստերի, դիտարկումների և գիտական տրամաբանության հիման վրա, սակայն միաժամանակ այն ընթերցողին մղում է խորհելու մարդու անցյալի, զարգացման և բնության հետ կապի մասին։ Այս ստեղծագործությունը կարևոր աղբյուր է կենսաբանությամբ, մարդաբանությամբ, հոգեբանությամբ և գիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է մարդու մասին գիտական պատկերացումների ձևավորման կարևորագույն փուլերից մեկը։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական պանթեոններում տեղակայված հուշակոթողների տիպաբանական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրանց ձևավորման պատմական զարգացումը, ճարտարապետական բազմազանությունը և մշակութային-հիշողական նշանակությունը։ Դիտարկվում են Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնի, ինչպես նաև այլ քաղաքային և տարածաշրջանային հուշահամալիրների օրինակները, որտեղ ձևավորվել է ազգային հիշողության պահպանման և հանրային հարգանքի արտահայտման յուրահատուկ տարածք։ Աշխատանքում առանձնացվում են հուշակոթողների հիմնական տիպերը՝ դիմաքանդակային կոթողներ, հորիզոնական և ուղղահայաց ստելաներ, սարկոֆագային հուշարձաններ, ինչպես նաև խորհրդանշական կոմպոզիցիոն կառուցվածքներ, որոնք արտահայտում են հանգուցյալի հասարակական դերը և մշակութային նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեղարվեստական ձևավորման տարրերին՝ քարի մշակման տեխնիկաներին, քանդակային լուծումներին, խորհրդանշական պատկերագրությանը և գրային հուշարձանների ձևավորմանը, որոնք միասին ձևավորում են հուշային միջավայրի ամբողջական գեղագիտական համակարգը։ Քննարկվում է նաև հայկական հուշակոթողային արվեստի կապը ավանդական ճարտարապետության, եկեղեցական քանդակագործության և ժամանակակից մոնումենտալ արվեստի հետ, ինչը թույլ է տալիս դիտարկել այս երևույթը որպես շարունակական մշակութային գործընթաց։ Ընդգծվում է, որ պանթեոնների հուշակոթողները ոչ միայն անհատական հիշատակի արտահայտություններ են, այլ նաև ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային արժեքների հանրային խորհրդանշական համակարգ, որը ձևավորում է քաղաքային մշակութային լանդշաֆտի կարևոր բաղադրիչ:

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների և տարբեր միջավայրերի անհարթ բաժանման սահմանների փոխազդեցության արդյունքում առաջացող ճառագայթման ֆիզիկական բնույթի և օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման տեսական հիմքերը, վերլուծվում են մակերևութային անհարթությունների ազդեցությունը ճառագայթման ինտենսիվության, սպեկտրային հատկությունների, ուղղվածության և տարածման առանձնահատկությունների վրա։ Քննարկվում են տարբեր մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել բարդ ֆիզիկական գործընթացները և գնահատել միջավայրերի սահմանների երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությունը ճառագայթային երևույթների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական կանխատեսումների և փորձարարական տվյալների համադրմանը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների կիրառական նշանակությանը մասնիկների արագացուցիչների, ճառագայթային տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, պլազմայի ֆիզիկայի և ժամանակակից էլեկտրոնային ու օպտիկական համակարգերի զարգացման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է տեսական և կիրառական ֆիզիկայի բնագավառի գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են էլեկտրադինամիկայի, մասնիկների ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման մեխանիզմների խորացված ուսումնասիրությամբ։