Музыкальное искусство и формы организации его бытования. Актуальные проблемы и перспективы развития

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայազգի աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և արվեստագետ Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի համակարգմանը։ Այն կենսագրական և մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել արվեստագետի կյանքի ու գործունեության տարբեր փուլերին առնչվող փաստաթղթերը, գրքերը, հոդվածները, հարցազրույցները, քննադատական նյութերը և այլ հրատարակություններ։ Կենսամատենագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Փարաջանովի ստեղծագործական ուղին դիտարկել ոչ միայն որպես կինոյի պատմության առանձին էջ, այլև որպես բազմաշերտ մշակութային երևույթ, որը միավորում է կինոն, կերպարվեստը, թատրոնը, կոլաժը, ժողովրդական արվեստը և հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Գրքում ընդգրկված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տալ նրա կյանքի կարևոր հանգրվանների, մասնագիտական գործունեության, կինեմատոգրաֆիական աշխատանքների, ստեղծագործական սկզբունքների և արվեստագիտական հայացքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն մատենագիտական աղբյուրները, որոնք անդրադառնում են նրա ֆիլմերի ստեղծման պատմությանը, գեղարվեստական լեզվին, կինեմատոգրաֆիական նորարարություններին և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրա արվեստի նկատմամբ ձևավորված քննադատական վերաբերմունքին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ Փարաջանովի ստեղծագործությունը երկար ժամանակ գտնվել է տարբեր մշակութային, քաղաքական և գեղարվեստական միջավայրերի հատման կետում, ուստի նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի աղբյուրագիտական մոտեցում։ Կենսամատենագիտությունը կարող է ընդգրկել ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն և այլ լեզուներով հրապարակված նյութեր՝ հնարավորություն տալով համադրել արվեստագետի գործունեության վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեսակետները։ Նման կառուցվածքը հատկապես օգտակար է հետազոտողների համար, քանի որ մեկտեղում է այն գրական և փաստագրական հենքը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նրա կենսագրությունը, ֆիլմագրությունը, արվեստի տեսությունը և մշակութային ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր կինոգիտության, արվեստագիտության, մշակութաբանության, գրականագիտության և հայ մշակույթի պատմության ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն օգտակար է նաև ուսանողների, դասախոսների, գրականագետների, կինոգետների, արվեստաբանների և Փարաջանովի ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ոչ միայն տեղեկատու նյութերի հավաքածու է, այլև հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական շրջանակի մասին՝ բացահայտելով նրա տեղն ու նշանակությունը հայկական, խորհրդային և համաշխարհային կինոյի ու արվեստի պատմության մեջ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում սննդարդյունաբերության զարգացման վրա ինտելեկտուալ կապիտալի ազդեցության տնտեսավիճակագրական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից տնտեսության պայմաններում արտադրության արդյունավետությունը և ձեռնարկությունների մրցունակությունը պայմանավորված են ոչ միայն նյութական ռեսուրսներով, կապիտալով և տեխնիկական միջոցներով, այլև գիտելիքով, մասնագիտական կարողություններով, մարդկային ներուժով, կազմակերպական փորձով և նորարարական ներուժով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ինտելեկտուալ կապիտալը կարող է դիտարկվել որպես մարդկային, կառուցվածքային և հարաբերական կապիտալի փոխկապակցված ամբողջություն, որի տարբեր բաղադրիչները կարող են տարբեր չափով ազդել սննդարդյունաբերության արտադրողականության, ավելացված արժեքի, ներդրումների, նորարարությունների և տնտեսական աճի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղությունը վիճակագրական տվյալների հավաքագրումն ու վերլուծությունն է՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինտելեկտուալ կապիտալի ցուցանիշների և սննդարդյունաբերության զարգացման հիմնական տնտեսական արդյունքների միջև առկա կապերը։ Կարող են կիրառվել համեմատական, դինամիկ, գործոնային, կոռելյացիոն և ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդներ՝ գնահատելու տարբեր գործոնների ազդեցության չափը և ուղղությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի տնտեսության և սննդարդյունաբերության առանձնահատկություններին, այդ թվում՝ մարդկային ռեսուրսների որակին, կրթության և մասնագիտական պատրաստվածության մակարդակին, տեխնոլոգիական զարգացմանը, նորարարական գործունեությանը և ձեռնարկությունների կազմակերպական կարողություններին։ Աշխատությունը կարող է նաև բացահայտել այն գործոնները, որոնք սահմանափակում կամ խթանում են ինտելեկտուալ կապիտալի արդյունավետ օգտագործումը, և դրանց հիման վրա առաջարկել սննդարդյունաբերության զարգացման ու մրցունակության բարձրացման ուղղություններ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ վիճակագրական գնահատումները հնարավորություն են տալիս ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմել գիտելիքի և մարդկային ներուժի տնտեսական արժեքի մասին և որոշել, թե որ ուղղություններում ներդրումները կարող են առավել նպաստել ոլորտի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, վիճակագիրներին, կառավարման և մարդկային ռեսուրսների մասնագետներին, սննդարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև Իրանի տնտեսության և ինտելեկտուալ կապիտալի կառավարման հարցերով զբաղվող ուսանողներին ու մասնագետներին։

Մշակույթ

Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ապահովել տվյալ ոլորտում առկա գիտական և մասնագիտական հրապարակումների ամբողջական և ընթացիկ հաշվառում։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների մենագրություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականագիտությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Տեղեկատուն կազմված է թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել գիտական գրականության հոսքերում և հետևել ոլորտի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մատենագիտական տվյալների ճշգրտությանը, աղբյուրների դասակարգման հստակությանը և տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը, ինչը կարևոր է հետազոտողների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը ծառայում է որպես օժանդակ գիտական գործիք՝ նպաստելով հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդյունավետ կազմակերպմանը և գիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդենի թթվածնային միացությունների վերականգնման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ համակցված վերականգնիչների կիրառմամբ, ինչպես նաև մոլիբդենի և դրա կարբիդի ստացման հնարավորությունների հետազոտությանը այրման ռեժիմում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել մոլիբդենի օքսիդային միացություններից մետաղական մոլիբդենի և ածխածնային միացությունների ստացման առավել արդյունավետ պայմանները՝ հաշվի առնելով վերականգնման գործընթացների ջերմաքիմիական և կինետիկական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են մոլիբդենի թթվածնային միացությունների կառուցվածքը, դրանց վերականգնելիությունը և տարբեր վերականգնիչների հետ փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակցված վերականգնիչների օգտագործմանը, որոնց համատեղ ազդեցությունը կարող է փոփոխել ռեակցիայի ընթացքը, ջերմային ռեժիմը և վերջնական արդյունքի կազմն ու հատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վերականգնման գործընթացների ջերմային էֆեկտներին, ինքնատարածվող կամ այրման ռեժիմով ընթացող ռեակցիաների առանձնահատկություններին և այն գործոններին, որոնք որոշում են գործընթացի կայունությունն ու արդյունավետությունը։ Այրման ռեժիմում նյութի ստացումը հնարավորություն է տալիս օգտագործել ռեակցիայի ընթացքում անջատվող ջերմությունը՝ գործընթացը արագացնելու և արտաքին էներգիայի պահանջը նվազեցնելու նպատակով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ելային բաղադրիչների հարաբերակցությունը, վերականգնիչների տեսակը և քանակը, ածխածնի առկայությունը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տարածման արագությունը և այլ տեխնոլոգիական պարամետրեր։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված մոլիբդենի և մոլիբդենի կարբիդի փուլային ու քիմիական կազմի որոշումը, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումը։ Մոլիբդենի կարբիդի ստացումը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նյութագիտության տեսանկյունից, քանի որ այն կարող է կիրառվել բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատող նյութերի, մաշակայուն բաղադրիչների, կատալիտիկ համակարգերի և այլ տեխնիկական նշանակության նյութերի ստեղծման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ռենտգենաֆազային, քիմիական և ջերմային վերլուծության մեթոդների կիրառություն՝ ռեակցիայի արդյունքների և ստացված նյութերի կազմի ու կառուցվածքի պարզաբանման համար։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս որոշելու այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է բարձր աստիճանի վերականգնում և նպատակային բաղադրության արտադրանքի ստացում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել մոլիբդենի և դրա կարբիդների ստացման ավելի արդյունավետ, արագ և էներգախնայող տեխնոլոգիական մոտեցումների զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ մետալուրգիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի, փոշեմետալուրգիայի և հատուկ հատկություններով նյութերի ստացման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անօրգանական քիմիայի, նյութագիտության, մետալուրգիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճառագայթային ազդեցության պայմաններում սպիտակ առնետների էրիթրոցիտների պոպուլյացիայի կառուցվածքային և ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կիրառելով դիֆրակտոմետրիկ վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են արյան կարմիր բջիջների ձևաբանական և օպտիկական փոփոխությունները, դրանց բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ճառագայթային վնասման հետևանքով առաջացող կենսաֆիզիկական տեղաշարժերը։ Աշխատությունում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, տվյալների մշակման մեթոդները և ստացված ցուցանիշների համեմատական վերլուծությունը՝ բացահայտելով ճառագայթման ազդեցության աստիճանի և էրիթրոցիտների վիճակի միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել ճառագայթաբանական վնասվածքների վաղ ախտորոշման, արյան բջիջների փոփոխությունների գնահատման և կենսաբժշկական հետազոտությունների զարգացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսաֆիզիկների, արյունաբանների, ճառագայթաբանների, փորձարարական բժշկության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բժշկական ու կենսաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Սայաթ-Նովա: Բանաստեղծություններ ժողովածուն ներկայացնում է 18-րդ դարի հայ աշուղական արվեստի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա սիրային, փիլիսոփայական և սոցիալական թեմաներով տաղերն ու երգերը։ Գրքում առանձնացվում է բանաստեղծի յուրահատուկ լեզվական ոճը, որը միավորում է հայերենը, վրացերենը և թուրքերենը՝ արտահայտելով Կովկասյան բազմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա արվեստի վրա։ Սայաթ-Նովայի բանաստեղծություններում գերիշխում են սիրո, մարդկային հարաբերությունների, ճակատագրի և հոգևոր որոնումների թեմաները, որոնք ներկայացված են խոր զգացմունքայնությամբ և երաժշտական բարձր ռիթմով։ Հեղինակի տաղերը հաճախ կառուցված են ժողովրդական մտածողության և փիլիսոփայական խորհրդածության միասնության վրա՝ ստեղծելով առանձնահատուկ գեղարվեստական աշխարհ։ Ժողովածուն նաև ընդգծում է Սայաթ-Նովայի դերը որպես աշուղական արվեստի նորարարի, ով բարձրացրել է ժողովրդական երգի գեղարվեստական մակարդակը և այն վերածել գրական բարձր արժեք ունեցող ստեղծագործության։ Նրա բանաստեղծությունները մինչ օրս պահպանել են իրենց երաժշտականությունն ու ազդեցիկությունը՝ դառնալով հայ մշակութային ժառանգության անբաժանելի մաս։