More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    ՀԽՍՀ պետական գրադարանի 1990թ.-ի պլանը

    ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։

    Updated: 2026-09-21
    ՀԽՍՀ պետական գրադարանի 1990թ.-ի պլանը
    Online

    Religion

    Preces Sancti Nersetis Clajensis Armeniorum Patriarchae (1882)

    Այս աշխատությունը նվիրված է Սուրբ Ներսես Կլայեցու՝ հայոց կաթողիկոսի աղոթքների և հոգևոր երկերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայկական եկեղեցական գրականության կարևորագույն նմուշներից մեկը։ Գրքում ուսումնասիրվում են աղոթքների բովանդակային, աստվածաբանական և գրական առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքը, լեզվական արտահայտչամիջոցները և հոգևոր խորհրդաբանությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հեղինակի կրոնական մտածողությունը, քրիստոնեական արժեքների արտացոլումը, աղոթքի դերը հայ եկեղեցական ավանդության մեջ և դրա կապը ժամանակաշրջանի մշակութային ու պատմական միջավայրի հետ։ Աշխատությունում ուշադրություն է դարձվում նաև տեքստերի աղբյուրագիտական նշանակությանը, ձեռագրական փոխանցման առանձնահատկություններին և հայ հոգևոր գրականության զարգացման մեջ դրանց ունեցած տեղին։ Գիրքը նախատեսված է աստվածաբանների, հայագետների, պատմաբանների, ձեռագրագետների, եկեղեցական գրականության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական քրիստոնեական ժառանգությամբ և միջնադարյան հոգևոր մշակույթով։

    Updated: 2026-09-09
    Preces Sancti Nersetis Clajensis Armeniorum Patriarchae (1882)
    Online

    History

    Սովետական Հայաստանի արդյունաբերությունը 40 տարում։ (Հանձնարարական բիբլիոգրաֆիա)

    Այս հանձնարարական բիբլիոգրաֆիական աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի արդյունաբերության զարգացման քառասունամյա ընթացքի ուսումնասիրությանը և այդ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ գրականության ու աղբյուրների համակարգմանը։ Գրքում ներկայացվում են հանրապետության արդյունաբերական ոլորտի ձևավորման, ընդլայնման և կառուցվածքային փոփոխությունների վերաբերյալ նյութեր՝ ընդգրկելով արդյունաբերության հիմնական ճյուղերը, արտադրական կարողությունների աճը, արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացումը և տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին ուղղորդել տվյալ թեմայի վերաբերյալ կարևորագույն գրականության, փաստաթղթերի և հետազոտությունների ուսումնասիրության հարցում՝ առանձնացնելով արդյունաբերական զարգացման տարբեր փուլերին վերաբերող աղբյուրները։ Բիբլիոգրաֆիան կարող է օգտակար լինել Հայաստանի խորհրդային շրջանի տնտեսական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, տնտեսագետների, ուսանողների և արդյունաբերության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական արժեքավոր ուղեցույց։

    Updated: 2026-09-04
    Սովետական Հայաստանի արդյունաբերությունը 40 տարում։ (Հանձնարարական բիբլիոգրաֆիա)
    Online

    Other Subjects

    Ձմերուկի մի քանի սորտերի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունները ԼՂՀ նախալեռնային գոտու պայմաններում

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ձմերուկի մի քանի սորտերի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկություններին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախալեռնային գոտու պայմաններում, որտեղ կլիմայական և հողային գործոնները զգալի ազդեցություն ունեն բույսերի աճի, զարգացման և բերքատվության վրա։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր սորտերի կենսաբանական արձագանքները տեղական ագրոկլիմայական պայմաններին՝ ներառյալ ջերմաստիճանային ռեժիմները, խոնավության մակարդակը, հողի մեխանիկական կազմը և արևային ճառագայթման ինտենսիվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սերմերի ծլունակությանը, վեգետացիոն շրջանի տևողությանը, պտղի ձևավորման դինամիկային և հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականությանը, որոնք միասին որոշում են մշակության արդյունավետությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ագրոտեխնիկական միջոցառումների՝ ոռոգման, պարարտացման և հողի մշակման ճիշտ կիրառման կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը և ապահովել սորտերի առավելագույն հարմարվողականությունը տարածաշրջանային պայմաններին։ Միաժամանակ ներկայացվում են համեմատական տվյալներ տարբեր սորտերի միջև՝ դրանց տնտեսական արդյունավետության և արտադրական պոտենցիալի գնահատման համար։

    Updated: 2026-09-04
    Ձմերուկի մի քանի սորտերի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունները ԼՂՀ նախալեռնային գոտու պայմաններում
    Online

    Literature

    Աղքատի պատիվը կամ նախախնամության մատը

    Ստեղծագործության վերնագիրը միավորում է երկու փոխկապակցված գաղափար՝ աղքատ մարդու արժանապատվության ճանաչումը և նախախնամության նկատմամբ հավատը։ Աղքատության թեման հայ և համաշխարհային բարոյախոսական գրականության մեջ հաճախ դիտարկվում է մարդու սոցիալական վիճակի, հասարակական վերաբերմունքի, արդարության և մարդկային արժեքների տեսանկյունից։ Այսպիսի գրական երկերում նյութական հնարավորությունների սահմանափակ լինելը հակադրվում է ներքին արժանիքներին՝ ազնվությանը, համեստությանը, աշխատասիրությանը, բարությանը և բարոյական ամրությանը։ Վերնագրում ընդգծված «նախախնամության մատը» արտահայտությունը մատնանշում է այն գաղափարը, որ մարդկային կյանքի իրադարձությունները կարող են ընկալվել որպես բարձրագույն կամքի դրսևորումներ, որոնց իմաստը երբեմն բացահայտվում է անսպասելի հանգամանքների կամ ճակատագրական շրջադարձերի միջոցով։ Այս մոտիվը կարող է ստեղծագործությանը հաղորդել կրոնաբարոյական ուղղվածություն՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու արդարության, համբերության, հույսի և կյանքի դժվարությունների իմաստավորման շուրջ։ Աղքատի պատվի շեշտադրումը նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հասարակության մեջ մարդու արժեքը նյութական դիրքով չափելու խնդրին և ընդգծելու, որ արժանապատվությունը պայմանավորված չէ հարստությամբ։ Վերնագրի հիման վրա երկը կարելի է դասել սոցիալական և բարոյախոսական թեմաներ ունեցող գեղարվեստական գրականության շարքը, սակայն առանց ամբողջական բովանդակության տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն վերակազմել սյուժեն կամ կերպարների հարաբերությունները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության, բարոյական գաղափարների և կրոնական պատկերացումների գրական արտահայտությունների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-29
    Աղքատի պատիվը կամ նախախնամության մատը
    Online

    Literature

    Բառախաղի և փոխաբերության զուգադրական քննություն Շեքսպիրի ողբերգությունների թարգմանություններում («Մակբեթ»-ի և «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ի նյութի հիման վրա)

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի ողբերգություններում բառախաղի և փոխաբերության լեզվաոճական առանձնահատկությունների, դրանց գեղարվեստական գործառույթների և թարգմանության ընթացքում իմաստային ու արտահայտչական համարժեքության պահպանման հիմնախնդիրների զուգադրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում անգլերեն բնագրերում կիրառված բառախաղերի և փոխաբերական արտահայտությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական, ոճական ու մշակութային առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց վերարտադրման հնարավորություններին թարգմանական տարբերակներում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվի բազմաշերտությանը, բառերի բազմիմաստության կիրառմանը, պատկերավոր արտահայտությունների գեղարվեստական ազդեցությանը և դրանց միջոցով կերպարների հոգեբանական վիճակների, ներքին հակասությունների ու դրամատիկական լարվածության արտահայտմանը։ Ուսումնասիրվում են բառախաղի ձևավորման լեզվական մեխանիզմները, մասնավորապես՝ բազմիմաստությունը, համանունությունը, հնչյունական նմանությունները, իմաստային հակադրությունները և ենթատեքստային զուգորդումները, որոնք կարևոր դեր են կատարում շեքսպիրյան խոսքի գեղարվեստական ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են փոխաբերության ճանաչողական և գեղագիտական գործառույթները, դրա կապը կերպարային մտածողության, խորհրդանշական պատկերների և ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակության հետ։ Զուգադրական վերլուծության ընթացքում դիտարկվում են ողբերգական իրադարձությունների, սիրո, ճակատագրի, իշխանության, բարոյական ընտրության, մեղքի և մարդկային ապրումների արտահայտման լեզվական միջոցները՝ բացահայտելով դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող իմաստային և ոճական դժվարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բնագրի բառախաղը կամ փոխաբերությունը պայմանավորված է անգլերենի լեզվական կառուցվածքով, պատմամշակութային միջավայրով կամ տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհընկալմամբ, ինչի հետևանքով թարգմանիչը կանգնում է բառացի վերարտադրության և գեղարվեստական համարժեքության ապահովման ընտրության առաջ։ Քննության են առնվում թարգմանական փոխակերպումների, իմաստային փոխհատուցման, բացատրական փոխանցման, փոխաբերական պատկերների պահպանման կամ վերակառուցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով թարգմանվող լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնագրի և թարգմանությունների համեմատական ուսումնասիրության միջոցով թարգմանչական ռազմավարությունների բացահայտումը, ինչպես նաև գեղարվեստական տեքստի իմաստային ամբողջականության, հուզական ներգործության և հեղինակային ոճի պահպանման չափանիշների դիտարկումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են նաև միջմշակութային հաղորդակցության, լեզվական պատկերավորման, գրական ավանդույթների փոխազդեցության և թարգմանչի ստեղծագործական մեկնաբանության հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ ընկալելու Շեքսպիրի դրամատուրգիական արվեստի լեզվական առանձնահատկությունները, գեղարվեստական խոսքի թարգմանության բարդությունները և տարբեր լեզուներում փոխաբերական ու բազմիմաստ արտահայտությունների վերարտադրման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գրականագետների, թարգմանաբանների, անգլիական գրականության ուսումնասիրողների, բանասիրական մասնագիտությունների դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև գեղարվեստական թարգմանության տեսությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և Շեքսպիրի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Բառախաղի և փոխաբերության զուգադրական քննություն Շեքսպիրի ողբերգությունների թարգմանություններում («Մակբեթ»-ի և «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ի նյութի հիման վրա)