Ներքին աուդիտի կատարելագործումը ՀՀ հանրային կառավարման ոլորտում

Химия

Նյութը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգում գործող գիտատեխնոլոգիական կենտրոնը, որի գործունեությունը կենտրոնացած է օրգանական և դեղագործական քիմիայի ոլորտներում հիմնարար և կիրառական հետազոտությունների իրականացման վրա։ Կենտրոնի գիտական ուղղությունները ներառում են օրգանական միացությունների սինթեզ, նոր նյութերի և կենսաբանական ակտիվ միացությունների ստացում, դրանց կառուցվածքի ու հատկությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև քիմիական տեխնոլոգիաների մշակմանն ուղղված հետազոտություններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դեղագործական նշանակություն ունեցող միացությունների որոնումն ու ուսումնասիրությունը, ներառյալ հնարավոր կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նյութերի ստացումը, դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի պարզաբանումը և կիրառական ներուժի գնահատումը։ Կենտրոնի գործունեությունը միավորում է քիմիայի տարբեր ենթաոլորտներ՝ հնարավորություն տալով գիտական արդյունքները կապել բժշկության, դեղագիտության, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի գործնական խնդիրների հետ։ Հետազոտական աշխատանքների կարևոր բաղադրիչ են նոր սինթեզի մեթոդների մշակումը, օրգանական ռեակցիաների ուսումնասիրությունը, քիմիական միացությունների կառուցվածք-հատկություն փոխկապակցվածությունների բացահայտումը և ստացված նյութերի կիրառական հնարավորությունների գնահատումը։ Կենտրոնի գիտական ներուժը ձևավորվում է տարբեր մասնագիտական ուղղությունների համագործակցության արդյունքում, ինչը հնարավորություն է տալիս իրականացնել ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն ունեցող նախագծեր։ Հատուկ նշանակություն ունի գիտական արդյունքների տեխնոլոգիական կիրառելիության գնահատումը և դրանց հնարավոր ներդրումը դեղագործական ու քիմիական արտադրության ոլորտներում։ Կենտրոնի գործունեությունը նաև կարևոր դեր ունի Հայաստանի քիմիական գիտության զարգացման, մասնագետների պատրաստման և գիտական ավանդույթների պահպանման ու շարունակականության ապահովման գործում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, դեղագետներին, կենսաքիմիկոսներին, նյութագետներին, գիտահետազոտական ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև օրգանական և դեղագործական քիմիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ամուսնական երդումների և օրհնանքների՝ որպես բանաձևային խոսույթի առանձնահատուկ դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվով նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության հետ կապված բանավոր և գրավոր խոսքային ձևերի կառուցվածքային, լեզվական, իմաստային և գործառական առանձնահատկություններն են։ Ամուսնական երդումներն ու օրհնանքները ներկայացվում են որպես մշակութային և հաղորդակցական նշանակություն ունեցող կայուն խոսքային միավորներ, որոնք ձևավորվել են հասարակության ավանդույթների, արժեքների, կրոնական պատկերացումների և սոցիալական հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Բանաձևային խոսույթին բնորոշ է որոշակիորեն կայուն կառուցվածքների, կրկնվող լեզվական ձևերի և ավանդաբար փոխանցվող արտահայտությունների կիրառությունը, որոնց միջոցով խոսողը ոչ միայն հաղորդում է տեղեկություն, այլև իրականացնում է որոշակի սոցիալական և ծիսական գործողություն։ Այդ տեսանկյունից ամուսնական երդումը կարող է դիտարկվել որպես խոսքային գործողություն, որի միջոցով զույգը հրապարակայնորեն արտահայտում է պարտավորություններ, խոստումներ և փոխադարձ վերաբերմունք, իսկ օրհնանքը՝ որպես բարեմաղթանքի, պաշտպանության և ապագա ընտանեկան կյանքի նկատմամբ դրական ակնկալիքների արտահայտման միջոց։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել անգլերեն ամուսնական երդումների և օրհնանքների բառապաշարը, շարահյուսական կառուցվածքը, կրկնվող ձևակերպումները, դիմելաձևերը, բայային ժամանակաձևերը, գնահատողական և հուզական բառապաշարը, ինչպես նաև խոսքային գործողությունների արտահայտման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն բանաձևերին, որոնք արտահայտում են սեր, հավատարմություն, փոխադարձ հարգանք, պատասխանատվություն, բարեկեցություն, երկարատև համատեղ կյանք և ընտանեկան միասնություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այս խոսքային ձևերի կառուցվածքային կրկնելիությանը և փոփոխականությանը՝ պարզելու համար, թե ավանդական բանաձևերը ինչ չափով են պահպանվում և ինչպիսի նոր տարրեր են ներմուծվում ժամանակակից խոսքում։ Կարևոր ուղղություն է նաև լեզվական և մշակութային համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն խոսքային բանաձևը կարող է տարբեր հասարակական միջավայրերում ունենալ տարբեր ենթատեքստային կամ խորհրդանշական նշանակություն։ Անգլերեն նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել անգլախոս մշակույթներին բնորոշ ամուսնական ծեսերի, արժեքների և հաղորդակցական նորմերի լեզվական արտահայտությունները։ Աշխատությունը կարող է կիրառել բանաձևային խոսույթի, խոսքային ակտերի, պրագմատիկայի, դիսկուրսի վերլուծության և մշակութային լեզվաբանության մեթոդները՝ բացահայտելու ուսումնասիրության առարկայի լեզվական և գործառական առանձնահատկությունները։ Կարևոր է նաև երդումների և օրհնանքների հաղորդակցական դերերի տարբերակումը․ առաջինները հիմնականում կառուցվում են անձնական պարտավորության և խոստման շուրջ, մինչդեռ երկրորդները հաճախ ուղղված են բարեմաղթանքի, օրհնության և ապագայի դրական կանխատեսման արտահայտմանը։ Այս խոսքային ձևերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեզվի միջոցով վերարտադրվում հասարակական արժեքները, ծիսական նորմերը և միջանձնային հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, բանահյուսագետներին, մշակութաբաններին, անգլերենագիտության մասնագետներին, խոսույթի և պրագմատիկայի հետազոտողներին, ինչպես նաև լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերություններով զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ամուսնական երդումներն ու օրհնանքները դիտարկում է ոչ միայն որպես ծիսական տեքստեր, այլև որպես կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկություններ ունեցող բանաձևային խոսքային միավորներ, որոնց միջոցով լեզուն արտահայտում և վերարտադրում է մշակութային արժեքներ ու սոցիալական հարաբերություններ։

История

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական «Աննալների» պատմագիտական դպրոցի տեսական և մեթոդաբանական սկզբունքների կիրառման հնարավորություններին հայ առևտրական կապիտալի պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են պատմության ուսումնասիրության այն մոտեցումները, որոնք պատմական իրադարձությունների պարզ ժամանակագրական շարադրանքի փոխարեն կարևորում են երկարատև տնտեսական ու հասարակական կառուցվածքների, առօրյա կյանքի, աշխարհագրական միջավայրի, ժողովրդագրական գործընթացների, մտածողության ձևերի և սոցիալական խմբերի գործունեության համակողմանի վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ վաճառականության ձևավորմանը, առևտրական կապիտալի կուտակման պայմաններին, ապրանքաշրջանառության կազմակերպմանը և հայկական առևտրական համայնքների մասնակցությանը տարածաշրջանային ու միջազգային տնտեսական հարաբերություններին։ Քննվում են առևտրական ուղիների, քաղաքային կենտրոնների, շուկաների և միջտարածաշրջանային կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև այն տնտեսական ու քաղաքական պայմանները, որոնց ներքո հայ վաճառականները կարողացել են ստեղծել և պահպանել առևտրային ցանցեր։ Վերլուծվում են կապիտալի ձևավորման և շրջանառության մեխանիզմները, առևտրական գործունեության կազմակերպման ձևերը, գործընկերային և ընտանեկան հարաբերությունների դերը, վարկային գործառնությունները և առևտրային վստահության նշանակությունը։ Կարևորվում է տնտեսական պատմության ուսումնասիրությունը հասարակական կառուցվածքի հետ համադրելու մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս առևտրական կապիտալը դիտարկել ոչ միայն որպես ֆինանսական երևույթ, այլև որպես սոցիալական հարաբերությունների և պատմական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են օգտագործվել առևտրական փաստաթղթեր, նամակագրություն, հաշվեմատյաններ, պայմանագրեր, ճանապարհորդական նկարագրություններ և այլ սկզբնաղբյուրներ՝ տնտեսական հարաբերությունների իրական կառուցվածքը վերականգնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ վաճառականների գործունեության աշխարհագրությանը, տարբեր տնտեսական կենտրոնների միջև նրանց միջնորդական դերակատարությանը և առևտրի միջոցով մշակութային ու տեղեկատվական փոխանակումների զարգացմանը։ «Աննալների» դպրոցի միջգիտակարգային մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը ուսումնասիրել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, պատմական աշխարհագրության և մշակութային պատմության տվյալների համադրությամբ։ Նման տեսանկյունը նպաստում է հայ տնտեսական պատմության գործընթացների առավել ամբողջական մեկնաբանմանը և հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ավելի լայն տարածաշրջանային ու համաշխարհային տնտեսական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պատմագիտության, հայոց պատմության, տնտեսական պատմության, առևտրի պատմության և պատմագիտական մեթոդաբանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Литература

Սա գրականագիտական և ազգագրական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ջիվանիի բանաստեղծական ժառանգությանը, որտեղ վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությունը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերը և աշուղական արվեստի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, աշխատանքը ընդգծում է Ջիվանիի պոեզիայում առկա սոցիալական արդարության, մարդկային արժանապատվության, հայրենասիրության և բարոյական արժեքների գաղափարական շերտերը, ինչպես նաև նրա լեզվի պարզության ու պատկերային հարստության համադրությունը, որը հնարավորություն է տալիս նրա երգերն ու բանաստեղծությունները հասանելի դարձնել լայն ժողովրդական լսարանի համար, միաժամանակ դիտարկվում է նրա ազդեցությունը հայկական աշուղական դպրոցի զարգացման վրա և նրա ստեղծագործական ավանդի շարունակականությունը ժողովրդական երգարվեստում։

Другие предметы

Գիրքը «Ավտոմոբիլային փոխադրումներ. Խնդրագիրք»՝ Բալայան Ռ.Մ.-ի, նախատեսված է ավտոմոբիլային փոխադրումների կազմակերպման, պլանավորման և առօրյա հաշվառման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն ընդգրկում է փոխադրումների մաթեմատիկական, տեխնիկական և կազմակերպչական կողմերը՝ ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրելով գործնական լուծումներ տարբեր խնդիրների համար։ Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Ավտոմոբիլային փոխադրումների կազմակերպում – երթուղիների ընտրություն, բեռների բաժանում և տրանսպորտային պլանավորում։ Հաշվարկային և մաթեմատիկական մեթոդներ – ավտոմոբիլային պարկի օպտիմալ օգտագործում, շարժակազմի ծրագրավորում, փոխադրումների ծախսերի նվազեցում։ Գործնական խնդիրների օրինակներ – ուսումնական խնդրագիրք ձևաչափով, որտեղ ներկայացվում են ավտոմոբիլային փոխադրումների իրական խնդիրներ և դրանց լուծման մեթոդներ։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, տրանսպորտային ինժեներների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են ավտոմոբիլային փոխադրումների արդյունավետ կազմակերպմամբ և պլանավորմամբ:

География

Ջրատնտեսական, հիդրոմելիորատիվ և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրում հորիզոնական ցամաքուրդային համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների, շահագործման արդյունավետության և առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի բնական և կլիմայական պայմանները, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, հողերի ջրային ռեժիմը և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական հողատարածքների մելիորատիվ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորիզոնական ցամաքուրդների կառուցվածքին, գործառնական նշանակությանը, ջրահեռացման գործընթացների կազմակերպմանը և ոռոգման ու ցամաքուրդային համակարգերի փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են ցամաքուրդային ցանցերի տեխնիկական վիճակի գնահատման, ջրահեռացման կարողության պահպանման, համակարգերի սպասարկման և շահագործման ընթացքում առաջացող դժվարությունների հիմնական հարցերը։ Քննարկվում են գրունտային ջրերի բարձր մակարդակի, հողերի գերխոնավացման, աղակալման և երկրորդային աղակալման վտանգների նվազեցմանն ուղղված ջրատնտեսական ու մելիորատիվ միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ցամաքուրդների աշխատանքի հիդրոլոգիական և հիդրավլիկական գնահատման մեթոդները, ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման հնարավորությունները և կառավարման արդյունավետության բարձրացման տեխնիկական ու կազմակերպական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Արարատյան հարթավայրի գյուղատնտեսական նշանակությանը, հողային և ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը, ինչպես նաև ցամաքուրդային համակարգերի վերականգնման ու արդիականացման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոմելիորացիայի, ջրային ռեսուրսների կառավարման, գյուղատնտեսական հողերի պահպանության, հիդրոտեխնիկական շինարարության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։